Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
Örnek Soru :
Borsa İstanbul pay piyasasında takas yükümlülüğünü T+2 saat 16:45 - 17:30 arasında yerine getirilmesi halinde uygulanacak temerrüt faizinin katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) x 1
B) x 2
C) x 3
D) x 0,5
E) x 0,25
Yanıt: Yükümlülüğünün takas gününde takas son saatinden sonra EFT kapanış saatine kadar yerine getirilmesi halinde katsayı 1(bir)’dir. Cevap A.
6.4. RİSK LİMİTLERİ
• Takasbank, MKT hizmeti verdiği piyasalarda Üyelere mali yeterlilikleri nispetinde risk limitleri tanımlar. Risk limitleri, Üy elerin MKT hizmeti verilen piyasalarda taşıdıkları pozisyonlar nedeniyle bulunması gereken teminat tutarları üzerinden belirlenir. • Risk limitleri MKT hizmeti verilen her bir Piyasa için ayrı ayrı olarak belirlenir, BISTECH sisteminde limit takibi belirlene n toplam tutar üzerinden yapılır. Üyenin MKT hizmeti verilen tüm piyasalarda kendisi ve müşterileri için almış olduğu tüm pozisyonl ardan kaynaklı toplam bulunması gereken teminatının risk limitini aşıp aşmadığı gün içi risk hesaplama anlarında kontrol edilir. • Üyenin risk limitini aşması durumunda aşan kısım kademeli olarak aşağıda yer alan katsayılar ile çarpılır ve elde edilen topl am tutar, Üyenin risk limitine ilişkin aşımlardan kaynaklanan yükümlülüklerinin takip edildiği “ilave işlem teminatı” hesabına yans ıtılır. İlave işlem teminatı hesabında teminat açığı olan Üyeye üye ekranları ve/veya raporlama yoluyla teminat tamamlama çağrısı yapılır. İlave işlem teminatı yükümlülüğünün, teminat tamamlama çağrısını takip eden iş günü saat 15:00’a kadar yerine getiril memesi durumunda temerrüt hükümleri uygulanır. • Limitlerin %2 00’ü aşması durumunda ise teminat bakiyelerinin yeterli olup olmadığına bakılmaksızın Üyenin emir iletimi engellenir. Emir iletimi engellenen hesapların mevcut tüm pasif emirleri BISTECH işlem sisteminde otomatik olarak iptal edili r. Risk limiti hesaplamas ına esas bulunması gereken teminat tutarının, üyeye tanımlanan risk limitine oranının % 200 seviyesinin altına inmesi durumunda, emir iletimine tekrar izin verilir. • Bir Üyeye ait tüm hesaplardaki bulunması gereken teminatların toplamının Üyenin risk limitine oranı ve ilgili oranlara denk gelen katsayılar aşağıda verilmiştir. Her bir aralığa denk gelen tutarlar münhasıran o aralık için belirlenmiş katsayılar ile çarpılarak limit aşımı sonucu talep edilecek ilave teminat tutarı toplamına ulaşılır.
Risk Limit Aşımı ve Uygulanacak Katsayılar
Başlangıç Teminatı / Risk Limiti Oranı
Katsayı
%100 < oran ≤ %130
0,2
%131 < oran ≤ %150
0,3
%151 < oran
1,0
Yukarıda açıklanan şekliyle hesaplanacak olan ilave işlem teminatı Üye tarafından aşağıda yer alan teminata kabul edilen kıymetler ile kompozisyon ve değerleme katsayılarına ilişkin esaslar çerçevesinde yatırılır. Teminatların Üyenin kendisine ai t olan veya üzerinde tasarruf hakkına sahip olduğu varlıklardan karşılanması zorunludur.
68
Made with FlippingBook interactive PDF creator