Greenity6

18 januari 2018

Mooi man 10 Mechanisatie-

tentoonstelling groots in kracht en omvang

14

Greenity-debat: logistiek leeft in het bollenvak

19

CNB Bloem- en relatiedagen een lust voor het oog

56

Toppers met potentie in de tulpen top-10



100% zekerheid onder één dak

Molenvaart 226 1764 AW Breezand www.aadprins.nl

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

Bedankt haar sponsors

2018

vijftig tinten tulpen! thema

Smit Constructie BV Total Systems BV Transportbedrijf Bernhard Univé Midden Van Staveren Vereinigte Hagel VIVAN accounts adviseurs VSO Makelaars SPONSORS ADAMA Adviesburo AgroFocus AES Agrivision vof Anthos AP Machinebouw Autobedrijf Tiems en Nijboer B. & K. Noptrans Zand- en Grondhandel Bergsma Drain C.A.V. Agrotheek C.Meijer BV Cofely Refrigeration Combi Drain

HOOFDSPONSORS CNB Countus accountants + adviseurs Level One Uitzendbureau Profyto dsd Rabobank Noordoostpolder-Urk STANDHOUDERS AB Oost ACN Techniek ACNH Agratechniek Agrifirm Agrin Serv Agriteam Makelaars Agrodust Bedrijfsstofzuigers B.Naaktgeboren BV Bakker & Schilder transport Blok Landbouwmechanisatie BV Bouwbedrijf Bosma BV Bouwbedrijf Doorn Bright Spark CNB Countus accountants + adviseurs Crehumus

Cremer Speciaalmachines BV Dijksma Koudetechniek DMS Fa. van der Wal BV Graafstra Groenoord HMG Makelaars HOBAHO Koelvries Creil BV Kok Netten Cleaning Koops Machines en Techniek Level One Uitzendbureau Leyten & Van der Linde Makelaardij BV Loonbedrijf Van Dun BV Martho Flexwerk MechaService Meester & de Lange Verzekeringen Naus Kisten & Pallets BV Necap Offringa BV Polderbanden.nl Post BV Profyto dsd Rabobank Noordoostpolder-Urk SchoutenBercomex

P.Aker Zaden en Bloembollen BV P.Nelis & Zoon’s Pekel en Klein notarissen Pink Innovation Polder Express Riool Techniek Kraggenburg Slump Catering & Events Smakman Bloembollen VOF Steenvoorden Machines BV Ton Glorie Tulpenadvies BV Van Dijke Groep BV Van Hees Machinery Van Steen Grondverzet en Sloopmateriaal Veco Groenten en Bloembollen BV Van Bentem Sierteelt Van der Meer techniek

Faber Betonpompen BV Faber Celbeton BV Facilitair bedrijf tuinbouw Flevo Hoogwerkers Flynth adviseurs accountants Glaco Hoevenberg Service Transportbanden Intermediair Groep Holland Jan de Wit & Zonen BV Jongejans Luchttechniek BV Jouke Haagsma Grondverzet KAVB Kring Flevoland Gelderland KPI B.V. LMB Weevers Loonbedrijf J.H.G. Loonbedrijf JPR van Heugten Loonbedrijf Wieringa Machinefabriek Akerboom BV MCM Mijnvormgever.nl

Net BV NO-BV Nord-Lommerse

F.M.A. Nillesen Fa.Gebr. Hanse Fa.Van Hulzen

Notariskantoor Hartsuiker Notariskantoor Prummel

www.bloembollenvakdagenflevoland.nl

Bemiddeling Koelen en prepareren Veilen

Makelaardij Teeltadvies

CNB verbindt de wereld van bloembollen

CNB is de grootste marktplaats voor de handel in bloembollen, knollen en vaste planten. Onze professionals verbinden alle marktpartijen. Zo zorgen we elke dag voor zorgeloze handel, maken we kennis bereikbaar en boeken we resultaat voor onze klanten. Neem voor meer informatie vrijblijvend contact met ons op.

Heereweg 347 2160 AA Lisse T (0252) 43 14 31 www.cnb.nl

VOO RWOO R D

De laatste

Jeannet Pennings — Hoofdredacteur j.pennings@greenity.nl

Misschien herinnert u zich de beelden nog, Helga van Leur die haar laatste weerbericht voor RTL presenteerde. Na ruim twintig jaar vond de graag geziene weervrouw het tijd om verder te kijken. Meer tijd te maken voor de onderwerpen klimaat, duurzaamheid en gedrag. En dus was ze eind juni voor het laatst op de buis in die vertrouwde studiosetting. Energiek en krachtig als altijd, maar er kwam ook een zakdoekje aan te pas. Ik weet dat ik dat toen een beetje vreemd vond. ‘Ze kiest er toch zelf voor om weg te gaan?’ Maar ik geloof dat ik het inmiddels wel begrijp… omdat ik geen fijne collega’s had. Integendeel. Ik heb met veel plezier voor uw vakblad gewerkt, met fantastische mensen om mij heen, mooie verhalen gemaakt, mezelf ontwikkeld en de sector zien veranderen. Toen ik in 2008 als vakredacteur begon, was het eigenlijk alles behalve gezellig. De economische crisis barstte in alle hevigheid los. De serie artikelen met jonge ondernemers die ik toen schreef, was bijzonder. Meer dan eens dacht ik bij mezelf ‘waar begin je aan?’ Maar juist de passie en gedrevenheid maakten hen sterk. Maakten de sector sterk. Maakten mijn werk zo leuk. De laatste vier jaar heb ik de redactie mogen aan- sturen en het vakblad verder ontwikkeld. De recen- te lancering van Greenity is daar een resultaat van, evenals het vorige week gehouden debat (pagina 14-15). De reacties zijn voor mij een bevestiging dat we iets stevigs hebben neergezet. Er liggen volop kansen voor dit platform én de sector. Waarom dan toch een punt erachter zetten? Iets met stoppen op je hoogtepunt misschien. Bedankt dat ik u al die jaren heb mogen bedienen met nieuwsberichten, artikelen en columns. Het was mij een waar genoe- gen en graag tot ziens. Na negen jaar heb ik besloten dat het tijd is voor iets nieuws. Niet omdat ik mijn werk met grote tegenzin deed of

18 januari 2018 VERANTWOORDELIJKHEID: De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Jeannet Pennings (hoofdredacteur), Arie Dwarswaard, Monique Ooms, Lilian Braakman en René Bouwmeester (vakredacteuren). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: FilieNicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966 (kantoor A. Dwarswaard), www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl. 6%BTW): Nederland € 265,– per jaar, Europa € 285,– per jaar, buiten Europa € 315,– per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.



18 januari 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Vierhonderd

Arie Dwarswaard — Redacteur a.dwarswaard@greenity.nl

De 32e editie van de Tuinbouw Ondernemersprijs is gewonnen door Royal Lemkes uit Bleiswijk. Het handelshuis mag zich een jaar lang ambassadeur van de tuinbouwsector noemen. Royal Lemkes ontving de prestigieuze ondernemersprijs voor durf, doorzettingsvermogen en duurzaam ondernemen tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de tuin- bouw op 10 januari op Keukenhof in Lisse. Het bedrijf was een van de drie genomineerde bedrijven, samen met biologisch-dynamische groen- teteler De Lepelaar uit Sint Maarten en orchideeënteler OK Plant uit Naaldwijk. Royal Lemkes won de ondernemersprijs omdat het volgens de jury opvallend veel verantwoordelijkheid toont en initiatief neemt om projecten op te zetten die de keten duurzamer maken. Royal Lemkes wint Tuinbouw Ondernemersprijs

Elke week ziet wiskundige Ionica Smeets in de zaterdagbijlage Sir Edmund van de Volks- krant een getal, waarna ze uitlegt wat dit ge- tal bij haar oproept. Mijn getal is deze keer vierhonderd. Waarom? Omdat komend voor- jaar de NVWA bij vierhonderd bedrijven gaat controleren. Waarom? Omdat eerder honderd bedrijven werden gecontroleerd en toen bijna de helft ervan niet zonder opmerkingen door de controle kwam. Gevolg: verzwaard regime. Begin 2018 bent u geïnformeerd over aard en omvang van die controle. Eigenlijk is er maar één advies: zorg dat de zaken waar de NVWA voor langs komt in orde zijn. Dat klinkt braaf, maar wat is het alternatief ? Opnieuw een sco- re van 50 procent van de bedrijven die niet aan alle wetten en regels voldoen? U hoeft dat zelf niet aan de buitenwereld te melden, dat doen anderen wel voor u. En dan heeft de media het weer gedaan. Oh ja. Misschien voelt zo’n actie onrechtvaardig, maar is dat ook zo? Woord van 2017 is appon- geluk en dat heeft wel een oorzaak. Iedereen weet dat appen niet mag, en toch gebeurt het. Gevolg: vrijwel dagelijks immense files, veroorzaakt door fout rijgedrag. De NS stopt met het groepsretour wegens misbruik door reizigers. Hier is maar één oorzaak: de mens die grenzen opzoekt en overschrijdt. Zo bezien zijn we eerder geneigd tot alle kwaad dan in principe goed. En dus zit er niet veel anders op dan maar een middag uit te trekken voor de zaken waar- voor de NVWA langskomt. Begin tijdig, zodat u wanneer nodig nog vragen kunt stellen. En als u een van die vierhonderd uitverkorenen bent, laat u dan van uw beste kant zien. We hebben een goed imago en u kunt ervoor zor- gen dat dit zo blijft.

Onderzoekers van Fytagoras Plant Science uit Leiden tonen aan dat de kamerhortensia een gezond binnenklimaat bevordert. Door de sterk vochtregulerende werking draagt de hortensia bij aan een goede lucht- vochtigheid in huis. Berekend is dat negen kamerhortensia’s in vier uur een slechte luchtvochtigheid van 30 procent verhogen naar een gezond niveau (40 procent). Professor dr. Bert van Duijn: “Voor een gezond bin- nenklimaat is een hogere luchtvochtigheid aan te bevelen. Ten minste twee kamerhortensia’s per woonruimte helpen daarbij.” Gezond wonen met hortensia

6

18 januari 2018

Agenda

t/m 18 januari Bio-beurs Zwolle 18 januari KAVB Ledendag Eerste Tulpenkeuring Kennemerland 19 t/m 28 januari Grüne Woche Berlijn 19 januari Leliemiddag Andijk Eerste tulpenkeuring Wervershoof 20 januari Nationale Tulpendag Amsterdam Tulpendag Antwerpen 23 januari Symposium: Tuinbouw en generatie Z 23 t/m 26 januari IPM Essen 24 januari Eerste tulpenkeuring Zuidwest-Nederland 26 januari Dag van de Tulp KAVB-tulpenkeuring

Actrice Anneke Sluiters en Tulpenmeisje Lisa Smit openen tulpenpluktuin De Tulpendag op de Dam in Amsterdam wordt geopend door actrice Anneke Sluiters, een van de hoofdrolspeelsters van tulpenfilm Tulipani. Samen met het nieuwe Tulpen- meisje van 2018, Lisa Smit, opent zij de pluktuin zaterdag 20 januari om 13.00 uur. Het Tulpenmeisje Lisa Smit (19), dochter van een tulpenbroeier uit Spierdijk, leidt haar en de aanwezige journalisten en bloggers rond in de pluktuin. Het thema van de pluktuin in Amsterdam is romantiek. Dit thema is onder andere vertaald in het ontwerp van de tuin.

LTO Glaskracht wil met Schouten praten over ‘medicijnkast’ De nieuwe voorzitter van LTO Glaskracht Nederland, Sjaak van der Tak, heeft on- langs de nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Carola Schouten, uitgenodigd voor een bezoek aan de glastuinbouw en haar een nieuw stelsel ‘Groene Gewasbescherming Glastuinbouw’ aangeboden om te komen tot een noodzakelijke medicijnkast. LTO Glaskracht Nederland wil samen met het ministe- rie, de toelatingsinstantie en maatschappelijke organisaties tot een verantwoord, maatschappelijk gedragen en werkbaar effectief gewasbeschermingsbeleid komen. De reden om dit te doen, is omdat er steeds meer knelpunten ontstaan op het gebied van geïntegreerd gewasbescherming (IPM) in de glastuinbouw.

26 t/m 28 januari Westerkoggeflora 27 t/m 28 januari Tulpenpluktuin BloemrijkSchagen 1 en 2 februari Bloembollen Vakdagen Flevoland

► Kijk voor de volledige agenda op www. greenity.nl

Stelling : ‘2018 wordt een goed jaar voor de sierteeltsector’

Nu het nieuwe jaar is begonnen, leek het de redactie goed om te beginnen met een luchtige stelling. In het vorige nummer gaven een paar collega’s uit de sector hun vooruitblik op 2018. Maar de redactie wilde graag weten hoe de algemene stemming in de sector was. De stelling waarop gereageerd kon worden was: ‘2018 wordt een goed jaar voor de sierteeltsector’. Wat blijkt: een groot deel van u ziet het komende jaar positief in. Dat is een goed teken!

21 %

79 %

Nieuwe stelling

Op www.greenity.nl kunt u inmiddels reageren op de nieuwe stelling: ‘De tulp heeft geen Tulpendag meer nodig’.

18 januari 2018

7

18 januari 2018

Een kleine meerderheid stemde in juni 2016 in met de Brexit. De gevolgen beperken zich niet tot de geldwereld. Ook het Europees kwekersrecht gaat veranderen. Inmiddels is daarvan een aantal zaken duidelijk. Brexit raakt Europees rassenonderzoek

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

Om ondernemers te informeren over de gevolgen van de Brexit voor de veredeling en vermeerdering, organiseert de Raad voor plantenrassen in samenwerking met Naktuinbouw en Plantum op vrijdag 20 april 2018 een themamiddag. Aanmelden kan via www.raadvoorplantenrassen.nl of www.naktuinbouw.nl/Brexit-20april2018

8

18 januari 2018

Z e wisten het direct toen ze hoor- den dat de Britten in juni 2016 voor de Brexit hadden gestemd: dit gaat gevolgen hebben voor ons. ‘Ze’ zijn Bert Scholte, hoofd Rassenonder- zoek bij Naktuinbouw in Roelofarends- veen en Kees Jan Groenewoud, secretaris van de Raad voor plantenrassen. Ander- half jaar later is op een aantal terreinen duidelijker wat er gaat veranderen. Dat moet ook wel, want over niet veel meer dan ruim een jaar is de Brexit een feit. Dat is voor rassenonderzoek aan veel sierge- wassen, waaronder bloembollen en vaste planten, geen heel erg lange periode. KWEKERSRECHT Veredelaars kunnen voor hun produc- ten in een of meer landen kwekersrecht aanvragen. Voor die siergewassen die Nederlands kwekersrecht hebben, ver- andert er volgens Groenewoud in veel gevallen niets. “Neem een tulp. Daarvoor vragen veredelaars meestal Nederlands kwekersrecht aan. Het onderzoek dat daarvoor nodig is, voert Naktuinbouw uit bij de Bloembollenkeuringsdienst met een onmisbare inbreng van de KAVB, die op zijn Proef- en monstertuin een belangrijke referentiecollectie heeft staan.” Als het gaat om de aanvraag van Neder- lands kwekersrecht voor narcis en dahlia, gaat er wel iets veranderen. Groenewoud: “Op basis van een bilaterale overeenkomst met de UK worden tot nu toe aanvragen voor Nederlands Kwekersrecht voor narcis en dahlia onderzocht in Engeland. Vanwe- ge de Brexit heeft Nederland accreditatie aangevraagd en verkregen voor beide ge- wassen. Zodra Nederland echter geaccredi- teerd zal worden voor Chrysant zullen wij ons terugtrekken voor dahlia. Na maart 2019 wordt voor narcis het onderzoek voor nationaal Kwekersrecht uitgevoerd in Nederland. Het onderzoek voor dahlia zal plaats vinden in Duitsland of Polen. Naar verwachting komt hier binnen drie maanden meer duidelijkheid over.” Veel minder duidelijk wordt het na 31 maart 2019 voor die rassen die Europees kwekersrecht hebben gekregen van het CPVO in Angers. Berst Scholte: “Dat is mis- schien wel 15 of 20 jaar geleden verleend en geldt in alle lidstaten van de Europese Unie. Blijft dat Europees kwekersrecht ook gelden in het Verenigd Koninkrijk na de Brexit? Die vraag ligt in feite ter beantwoording bij de Britse wetgever. Dit is onderdeel van de onderhandelingen die nu nog gaande zijn.”

destijds in een aantal lidstaten instanties de mogelijkheid gegeven om dat onder- zoek daar uit te voeren. Daarbij is onder meer gekeken naar de expertise over een bepaald gewas en het economisch belang ervan per lidstaat. Om die reden vindt bijvoorbeeld het rassenonderzoek voor het Europees kwekersrecht aan Freesia en tulp in Nederland plaats. Het Verenigd Koninkrijk nam zo’n vijfhonderd ver- schillende gewassen voor zijn rekening, waaronder diverse bolgewassen en vaste planten. “Zodra het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, mag er geen rassenonderzoek voor het Europees kwe- kersrecht meer in dat land plaatsvinden”, stelt Scholte. “Op 31 maart 2019 komt er een definitief einde aan de positie van geaccrediteerd onderzoeksstation.” Voor Nederland betekent dat nogal wat, aldus Groenewoud. “Ook voor de sierteelt, omdat wij op dat terrein nu eenmaal in de EU een van de grootste spelers zijn, zeker waar het gaat om de introductie van nieuwe rassen.” Het CPVO in Angers moest relatief snel be- slissen wat te doen met de onderzoekslo- caties in het Verenigd Koninkrijk. Scholte: “Afgelopen zomer hadden we hierover een bijeenkomst gehad in Hannover. Daar is de hele lijst met vijfhonderd gewassen doorgenomen en in feite herverdeeld onder de overige lidstaten. Lang niet alle landen deden daar overigens aan mee. Naast Nederland deden voor wat betreft de sierteeltgewassen Frankrijk, Duitsland, Polen, België en Hongarije mee. Vooraf- gaand aan dat overleg hebben we met Plantum en de KAVB overleg gehad over deze verdeling. Zijn er gewassen waarvan het bedrijfsleven vindt dat ze bij voorkeur in Nederland moeten worden beoordeeld voor het Europees kwekersrecht? REDELIJKE VERDELING De verdeling van de vijfhonderd gewassen over de overige lidstaten stemt tot tevre- denheid, vinden Groenewoud en Scholte. Bovenop de achthonderd gewassen waar- aan Naktuinbouw Europees kwekersrech- tonderzoek doet, komen nog eens ruim 130 nieuwe gewassen (zie kader voor een impressie). Scholte: “Onderhandelen met meer gegadigden betekent automatisch dat het een kwestie is van gunnen. Er waren acht landen geïnteresseerd in het onderzoek in siergewassen. Voor Neder- land was onder meer Chrysant een be- langrijk gewas, dat Polen echter ook graag wil hebben. Daar hebben we overleg over gehad met Polen. Maart 2018 valt hierover de definitieve beslissing. Wel duidelijk is nu al dat de narcis naar Nederland komt.” EXTRA HOBBEL Bedrijven die voor hun gewassen Europees kwekersrecht aanvragen, krijgen met

Gewassen die naar Nederland komen Afgelopen zomer is besloten dat bij Naktuinbouw in Roelofarendsveen aan 130 gewassen het Europees kwe- kersrechtonderzoek gaat plaatsvinden. Daaronder bevindt zich een aantal bol- gewassen en vaste planten. Bijgaand een selectie van die 130 gewassen. Ook is van enkele gewassen vermeld in wel- ke andere landen het Europees rassen- onderzoek gaat plaatsvinden. Nederland Acanthus, Agastache, Polygonum, Brunnera, Campanula, Cosmos, Del- phinium, Dicentra, Digitalis, Gaura, Geum, Heuchera, Monarda, Narcis- sus, Nigella, Phormium, Polemonium, xRhodoxis, Tiarella, Viola. Frankrijk Astrantia, Coreopsis, Echinacea, Epi- medium, Euphorbia, Kniphofia, Ophi- opogon, Cenchrus (syn. Pennisetum), Photinia, Salvia, Saxifraga, Scabiosa.

Polen Dahlia*

Duitsland Geranium, Lamium, Dahlia*

*Over 3 maanden wordt duidelijk naar welk land Dahlia gaat

18 januari 2018 afkomen op de Nederlandse sierteelt, zo verwachten Scholte en Groenewoud. “Neem alleen maar de import en export van siergewassen. Nu heeft alles een EU-plantenpaspoort, maar dat vervalt volgend jaar in het Verenigd Koninkrijk. Voorlopig is het zaak voor ondernemers om dit onderwerp goed te volgen.”   nog een extra hobbel te maken als het Verenigd Koninkrijk voor hen een belang- rijke afzetmarkt is. Groenewoud: “Als je als bedrijf jouw rassen ook beschermd wil hebben in het Verenigd Koninkrijk, dan ben je vanaf maart 2019 verplicht om voor jouw rassen apart kwekersrecht aan te vragen in het Verenigd Koninkrijk. Dat be- tekent dat er extra kosten moeten worden gemaakt, omdat er dus twee keer kwe- kersrechtonderzoek nodig is: in Nederland en in het Verenigd Koninkrijk. Dat is echt een ongewenste situatie.” Tegelijkertijd kunnen Britse veredelaars niet meer via het Europees kwekersrecht toegang krijgen tot alle EU-lidstaten. Daarvoor zullen Britse bedrijven een apart kantoor moeten oprichten binnen de nieu- we grenzen van de EU. Behalve deze extra hobbel zal er nog meer

HERVERDELING Naast deze vraag deed zich nog een

andere kwestie voor, die inmiddels wel is besproken. Voor de beoordeling van rassen voor de toekenning van het Europees kwekersrecht heeft het CPVO in Angers

9

18 januari 2018

‘Arbeidsmarkt wordt enorme uitdaging’ In de horeca zijn er al bijna geen koks meer beschikbaar en ook in de bouw, zorg en het onderwijs ontstaan grote personeelstekorten. Voor de bloembollensector zal de arbeidsmarkt, samen met duurzaamheid, komende jaren eveneens een enorme uitdaging zijn. H et dreigende personeelstekort en de groeiende vraag naar duurzame producten werden aangekaart tijdens de officiële Tekst: Jeannet Pennings | Fotografie: René Faas

opening van de jaarlijkse Mechanisatieten- toonstelling in Vijfhuizen. De beurs (zie pagina 11-13) werd woensdag 9 januari afgetrapt door Harry Nieuwenhuizen, di- rectievoorzitter van de Rabobank Kop van Noord-Holland, in het bijzijn van stand- houders en bezoekers. Nieuwenhuizen noemde de veerkracht van de bloembollensector groot. Hard werken en niet zeuren, heeft de sector groot gemaakt. “Vanuit de bank kijken we positief naar de agrarische sector in het algemeen en de bloembollensector in het bijzonder. Met name bij de voorjaars- bloeiers zijn de ontwikkelingen goed en is sprake van redelijke tot goede prijzen.” Het aantal investeringen groeit volgens de voorman van de Rabobank. “Afgelopen jaar hebben we veel plannen kunnen faciliteren.” RENTEVERSCHILLEN De directievoorzitter sluit niet uit dat er in de toekomst renteverschillen komen tussen financieringen voor duurzame en

Harry Nieuwenhuizen: ‘Optimalisatie zal minstens zoveel aandacht moeten krijgen als groei’

niet-duurzame producten. “Duurzaam- heid is een van de grootste uitdagingen van de sector. Je kunt er als ondernemer iets van vinden, soms ook terecht, maar veranderen doe je het niet. De druk van buitenaf om een duurzaam product af te leveren, wordt alleen maar groter. Geluk- kig zien we ten opzichte van een aantal jaren geleden ook het stukje intrinsieke motivatie bij ondernemers om met duur- zaamheid aan de slag te gaan, groeien.” De andere uitdaging voor de bloembol- lensector is volgens Nieuwenhuizen de arbeidsmarkt. “Nu de economie aantrekt, komt het dreigende personeelstekort in alle hevigheid op ons af. In de horeca zijn al bijna geen koks meer beschikbaar en ook in de bouw, zorg en het onderwijs groeit het tekort aan arbeidskrachten.” Voor de agrarische sector, waar veel ge- bruik wordt gemaakt van Poolse medewer-

kers, is dat niet anders. “De Poolse econo- mie trekt aan. Steeds meer Polen vinden het zo zachtjes aan wel welletjes hier.” BEROEPSBEVOLKING Daarnaast daalt de werkloosheid – “het klinkt gek, maar misschien wel te hard” – evenals het aantal onderwijsvolgenden in sommige regio’s. Nieuwenhuizen: “Waar in Amsterdam de beroepsbevolking komende jaren met 18 procent stijgt, zal deze in de kop van Noord-Holland met maar liefst 16 procent dalen. Dat vereist een stevige samenwerking met het onder- wijs om jonge mensen te interesseren voor de sector.” Tot slot deed de Rabobank-man een oproep tot optimalisatie in de sector. “Optimalisatie op het bedrijf zal minstens zoveel aandacht moeten krijgen als groei. Optimalisatie van de bedrijfsprocessen leidt vervolgens tot organische groei.”

16 %

De beroepsbevolking in de kop van Noord-Holland daalt komende jaren met maar liefst 16 procent

10

18 januari 2018

Op de Mechanisatietentoonstelling in Vijuizen viel genoeg op. Wat vooral de aandacht trok waren de grote machines. Een pittig klusje om zo’n gevaarte op de beurs neer te zetten, maar dat hield standhouders niet tegen. Goed dat ze dat gedaan hadden, want menig bezoeker wilde de machines wel even uitproberen. Even uitproberen

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

18 januari 2018



18 januari 2018

Een heftruck zonder stijlen. Meteen ziet deze Linde E30 er groter uit. Het voordeel zit hem in de veiligheid volgens vertegenwoordiger Chris Kemp van Van der Sluis. “Door- dat er geen stijlen zijn, hebben bestuurders meer zicht en zo dus meer veiligheid. Daarnaast is er bij deze heftruck gelet op ergonomie. Door de neigcilinders buigt de mast minder door wanneer er op hoogte dingen worden wegge- zet.” De heftruck is nu ongeveer een jaar te koop en wordt goed verkocht. Op de beurs is er veel aandacht voor de nieuwe aanwinst. ↓ ↑ In de stand van Kraakman Perfors staan meerdere trek- kers en een grote haspel. Reinder Kooistra vertelt dat je met de haspel met John Deere-motor een man en trek- ker kunt besparen. “Je rijdt de trekker in het pad en het laatste stukje kan de haspel zelf rijden. Daarna kun je meteen de slangen uit trekken.” Daarnaast heeft hij nog twee beursprimeurs. De 5125R John Deere-trekker is een nieuw concept. “Deze luxe uitvoering is geschikt voor de bloembollensector omdat hij compact is en een korte wiel- basis heeft.” Nog enthousiaster is hij over de 6250R, die een flink stuk groter is. “Voorheen kwam hij Amerika en wat hij fors. Nu komt hij uit Mannheim en is daardoor een stuk compacter. Daarbij heeft de trekker 300 PK en nieu- we bediening: Command Pro. Deze joystick is vrij te pro- grammeren.”

↑ Qua hoogte zijn de grootste machines in de stand van Graafstra te vinden. Er staat een complete spoellijn. De Agra Vortex spoelmachine trekt de aandacht. Hoog, maar met een trap goed te bekijken. Frans Homan noemt het een grote wasmachine. “Het product komt met vuil en al in de spoelmachine. De zware delen zakken meteen naar beneden en de bollen komen op de band. Het vuil/ zand weekt los en valt door de band.” Aan de machine zijn in de loop der jaren diverse aanpassingen doorgevoerd. Zoals het verbeteren van de kluiten- en ste- nenband “Je blijft altijd verbeteren. Maar op deze beurs is de zandseparator HFS125 van Foekema die wij verkopen een echte noviteit. Hiermee kan zand uit het water worden gehaald.”

12

18 januari 2018

De lijn die bij Maan staat is zeker niet de grootste die ze aanbieden, maar wel eentje die past in de stand. Mark van der Niet en Jan Hachmang geven aandacht aan de poetser. Van der Niet: “Kwekers kunnen kiezen voor de poetser om hun bollen schoon te krijgen in plaats van spoelen. Met de poetser raken bollen minder snel beschadigd. De bor- stels bovenop kunnen ingesteld worden naar de behoefte van de klant. In de export wordt het gebruikt wanneer de bollen geen zandsporen mogen hebben. Nu laten we een kleine lijn zien, maar we kunnen alles maken wat de klant wilt. Deze lijn draait bij een klant en werkt prima.” ↓ →

↑ Herman van der Geest van Gebr. v.d Geest staat met zijn sleufloze drainagemachine op de beurs. “De machine tilt de grond op en legt het weer netjes terug. Zo ontstaan er geen geultjes.” De machine doet ongeveer 1,5 uur over een hectare, wat vrij snel is. De drainage kan in alle grondsoor- ten worden toegepast.

Deutz Fahr is te zien is in de stand van Fa. Groenewoud. Koen Prins laat de cultuurband op de trekker zien. “Dit is een nieuw soort band met minder druk dan normaal. Hier- door heeft de band meer noppen aan de grond waardoor de druk op de bodem beter wordt verdeelt.” →

18 januari 2018

13

18 januari 2018

Eerste Greenity-debat ‘Quitte spelen is uitvoeren’

Logistiek leeft in het vak. Dat bleek tijdens het eerste Greenity-debat dat tijdens de Mechanisatiebeurs in Vijfhuizen plaats vond. Er was volop discussie, maar alle aanwezigen zijn van mening dat er nog voldoende mogelijkheden voor verbetering zijn.

Tekst: René Bouwmeester | Fotografie: René Faas

E en panel van vijf ondernemers ging in gesprek over logistiek aan de hand van vijf stellingen. Die panelleden waren: Lotte van Rijn (toeleverancier Certhon), Gert-Jan van Staalduinen (toeleverancier Logiqs), Bas Karsten (tulpenbroeierijbedrijf Rainbow Colors), Leo Kapiteijn (teelt- exportbedrijf Kapiteyn) en Ruud van der Meer (teeltbedrijf Meelébo). Bezoekers van het debat konden reageren op de stellingen en die kans lieten ze niet voorbij gaan. Een impressie van het debat: STELLING 1: EEN LOGISTIEKE INNOVATIE MOET ALTIJD GELD OPLEVEREN Bas Karsten bekijkt dit soort zaken heel pragmatisch: “Quit- te spelen is uitvoeren. Tenzij het niet te financieren blijkt. Als ik bijvoorbeeld een Excel-spreadsheet maak van een nieuwe bosmachine en ik speel quitte, dan doe ik het. Want die machine schrijf ik in vijf jaar af, maar na vijf jaar draait die machine nog wel. Dan ga je geld verdienen. En daarbij, de aantallen groeien, dus als je wil en kan, moet je investe- ringen doen.” Ruud van der Meer denkt dat er nog meer bij komt kijken dan alleen geld, bijvoorbeeld gebruiksgemak. “Wij hebben dit seizoen nieuwe kisten gekocht die iets groter zijn. Dat le- vert niet direct meer verdiensten op, maar het werkt zoveel gemakkelijker omdat we minder hoeven te manoeuvreren met kisten. Dat heeft ook waarde”. Lotte Van Rijn denkt dat dit aspect soms wordt onderschat. “Arbeidsgemak is ook terug te rekenen naar geld, bijvoor- beeld doordat je medewerkers minder fouten maken. Dat zie je in eerste instantie niet terug in je Excel-spreadsheet, maar al die beetjes dragen bij aan de organisatie, dus is het altijd de moeite waard om over na te denken.” STELLING 2: TRACKING & TRACING BIEDT SCHIJNZE- KERHEID “Ik ben ervan overtuigd dat het systeem voor tracking en tracing in de sector onvoldoende is. Het menselijk handelen heeft een te grote invloed. We moeten meer automatiseren, bijvoorbeeld met chips in een kuubkist”, vindt Karsten. Leo Kapiteijn vindt dat die menselijke fout in de tracking

14

18 januari 2018

Van links naar rechts: Van Rijn, Karsten, dagvoorzitter Monique Ooms, Van der Meer, Kapiteijn en Van Staalduinen

18 januari 2018 Kapiteijn voegt toe dat goede software uiteindelijk ook kan betekenen dat hetzelfde werk met minder mensen kan worden gedaan, waardoor de investering zich op termijn terugverdient. Het panel denkt ook dat goede software onmisbaar is met het oog op tracking en tracing. Van Rijn plaatst wel een kanttekening: “Er zullen altijd ‘groene vingers’ nodig zijn om de softwaregegevens te interpreteren en te vertalen naar de teelt. Dat ambacht blijft.” STELLING 4: E EN ERVAREN ONDERNEMER HEEFT GEEN ADVISEUR NODIG BIJ ZIJN (BOUW)PLANNEN De discussie bij deze stelling spitst zich toe op de vraag wat je zelf kunt en wat niet. Van Rijn denkt dat er geen onder- nemer is die gaat bouwen zonder informatie in te winnen, en dat is vrijwel iedereen met haar eens. De taak helemaal overdragen aan een adviseur, ziet echter niemand zitten. Di- verse aanwezigen wijzen er op dat adviseurs hun advies ook bepalen op basis van de opdrachten die ze hebben afgerond. Daardoor hebben ze ook hun beperkingen, net zoals een ondernemer dat kan hebben. Kapiteijn vindt dat een ondernemer zijn verantwoordelijk- heid moeten nemen. “Een adviseur kun je het best zo vroeg mogelijk in het proces inschakelen en het is belangrijk dat zo iemand ‘out of the box’ denkt. Maar de ondernemer moet aan het roer blijven. Jij bent de ervaringsdeskundige van je eigen bedrijf. Jij weet het beste wat je wilt.” Karsten voegt daar aan toe dat hij ook zijn medewerkers in het proces betrekt. “Zij zullen ermee moeten werken en zij kunnen ook met een ‘out of the box-idee’ komen.” STELLING 5: EEN BEDRIJF HEEFT GEEN TOEKOMST ZON- DER MODERNE SOFTWARE Bezoeker Patrick van Steijn vindt dat de sector hier stappen moet maken. “We lopen hopeloos achter. We krijgen nog handgeschreven orderbriefjes. Dat kan niet meer, met het oog op tracking en tracing.” Bezoeker Jan Willem de Vries van Wa- geningen University & Research is dezelfde mening toegedaan. “In de tomatenteelt kijken ondernemers naar klantgegevens en naar de weergegevens van hun concurrenten in andere landen. Aan de hand daarvan bepalen ze hoeveel ze produceren. In de sierteeltsector staan we nog maar aan het begin.”

en tracing het systeem ondermijnd. Er staat met de stren- ge importnormen immers veel op het spel. “Er zijn telers die ons zeggen dat we twee à drie procent fouten moeten accepteren. Dat is me te gemakkelijk. Ik stel dan voor om ook maar twee à drie procent minder te betalen. Tracking en tracing staat of valt met het uitvoeren van wat er van je wordt gevraagd.” Gert-Jan van Staalduinen vindt de eenheid van een kuubkist misschien al te groot en zou liever een fijnmaziger systeem zoeken. “Ik ken een orchideeënkweker die elke pot een eigen kenmerk meegeeft. En ook in de voedingstuinbouw zijn ze toch heel wat verder dan in de bollensector. Over het algemeen kun je trouwens vaststellen dat kwekers waarbij logistiek en transport meer zijn geautomatiseerd minder vaak misgrijpen.” STELLING 3: OPTIMALE LOGISTIEK BEREIK JE ALLEEN MET NIEUWBOUW Deze stelling begint al met de vraag wat optimaal is, vindt Van Rijn. “Wat voor de logistiek optimaal is, is voor het klimaat misschien niet optimaal. Je moet dus altijd een afweging maken.” Van Staalduinen denkt dat optimaal een illusie is. “Wat je vandaag bouwt is morgen achterhaald. Je weet niet wat de wensen van morgen zijn, dus je doet het altijd verkeerd.” Veel aanwezigen denken er ook zo over, maar desondanks heeft bijna iedereen een voorkeur voor nieuwbouw om- dat daarmee met onhandige zaken uit het verleden wordt afgerekend. “Nieuwbouw is altijd beter”, zegt Van der Meer. “Maar aan een stuk bij bouwen zit een ander kostenplaatje dan aan totale nieuwbouw en dat is ook belangrijk.” Van Staalduinen ziet daarom voordelen van bestaande bouw: “Bij een verbouwing is het voordeel dat je kleine stappen maakt en kunt bijsturen. Het voordeel van langzame veran- dering is dat je kunt stoppen als het tegenzit. Als je je hele bedrijf in een keer omgooit, dan moet je produceren omdat het bedrijf anders omvalt. En je komt er maar op één manier achter of je nieuwbouwplan werkt: door het te doen. Je moet steeds bedenken wat op dit moment het beste voor het bedrijf is en daar een beslissing op nemen.”

15

18 januari 2018

‘Stop met machinaal pellen’

Oproep De Studiegroep Tulp 2 roept fabrikanten op om met een goed ontwerp van een scho- ningsmachine of verbeterde pelmachine te komen. De bollen worden daarmee bij- voorbeeld enkel geschoond en ontdaan van klisters. Mogelijk levert dit ook een paar knelpunten op, maar de studiegroep denkt dat voor deze problemen oplossingen zijn te vinden. Het doel is om het zuurpercen- tage in de tulpensector drastisch te verla- gen. Studiegroepvoorzitter Simon Pennings denkt dat de sector rijp is voor innovatie. De studieclub bestaat uit exporteurs, kwe- kers, en broeiers en zij staan volgens hem open voor radicale oplossingen. Ideeën kunnen gemaild worden naar geenzurebollen@gmail.com. Voor het beste idee heeft de studiegroep een prijs beschik- baar gesteld. Pennings hoopt op een door- braak. “Dat is in het belang van de hele keten.”

Handmatig pellen van bollen geeft minder kans op verspreiding van zuur dan machinaal pellen

16

18 januari 2018

Tulpentelers moeten stoppen met pellen. Pellen draagt bij aan de verspreiding van zuur en dat kost de sector veel geld. De sector moet daarom zoeken naar een andere werkwijze. Die oproep doen de leden van de Studiegroep Tulp 2 aan hun collega’s. ‘Laat die discussie maar eens losbarsten.’

Tekst: René Bouwmeester | Fotografie: René Faas

Z orgelijk vindt Simon Pennings, voorzitter van de ding van zuur. De pelmachine is ontwikkeld om de oude wortelresten en huiden te verwijderen (‘pellen’), maar heeft als groot nadeel dat ook de bollen beschadigd kunnen raken. Via deze beschadigingen infecteert de Fusariumschimmel de bol en de bol wordt dan zuur. Deze uitval kost de tulpensector veel geld en leidt tot teleur- stellingen in de hele keten. Het gevolg is dat telers en expor- teurs veel tijd en geld kwijt zijn met het zoeken naar zieke bollen. De uitval door zuur kost de sector jaarlijks handen vol geld, zegt Pennings. “Ik heb exporteurs gesproken die meer dan tien procent konden weggooien. We telen tulpen op mil- joenen vierkante meters, maar op die anderhalve meter van de pelmachine verwoesten we alles.” ONDERZOEK Adviseur Bob Bisschops van Delphy onderschrijft de oproep van de studiegroep. Hij heeft literatuuronderzoek gedaan en is tot dezelfde conclusie gekomen. “We weten al meer dan tien jaar dat pellen het zuur sterk verergert. Een pelmachine is een optelsom van alle factoren die de kans op verspreiding van zuur vergroten. Toch gaan we ermee door.” Tussen 2002 en 2009 heeft een groep telers uit West-Friesland onderzoek gedaan naar tijdstip van pellen om zuur te voor- komen. De controlebehandeling bestond uit het niet-pellen. Hoewel het niet de insteek van het onderzoek was, kon wor- den geconcludeerd dat het niet pellen van tulpenbollen het zuurpercentage drastisch verlaagde. Mede om die reden is een aantal teler-broeiers gestopt met pellen. Zij schonen de bollen alleen. Op basis van zijn praktijkervaring kan Bisschops de resultaten uit het West-Friese onderzoek beamen. “Het geeft aan hoe slecht de pelmachine is voor tulpen. Zelfs handmatig pellen geeft al veel verbetering.” De vraag is wat het alternatief is, zegt Bisschops. “Een tulpen- bol heeft klisters en dat is het uitgangsmateriaal. Dat moet loskomen van de hoofdbol. Dat kan ook op een andere manier dan pellen.” Er is ook een omslag in het denken nodig, denkt de adviseur. “Tulpen en pellen dat hoort bij elkaar. Al vanaf de eerste dagen dat er tulpen in Nederland worden geteeld, wordt er gepeld.” NIEUWE OPLOSSINGEN Op de onlangs gehouden Mechanisatiebeurs in Vijfhuizen vroeg de Studiegroep opnieuw aandacht voor de problematiek. Dat zij dit juist op dat moment en op die plek aankaartte, heeft diverse redenen. De studiegroep bestaat 25 jaar en zet dit jubileum kracht bij met het initiatief ‘geen zure bollen’. Dat heeft geen feestelijk tintje. De leden constateerden dat zuur 25 jaar geleden een probleem was dat zich, vooral na 2000, flink heeft verergerd. De studiegroep, een initiatief van KAVB-leden uit de Bollen- streek, neemt met Delphy het initiatief om voorstellen in te Studiegroep Tulp 2, het pellen van tulpenbollen. Want juist de pelmachine waarmee deze handeling wordt uitgevoerd, speelt een belangrijke rol bij de versprei-

zamelen om tulpenbollen op een andere manier te verwerken. Dat kan op een aantal manieren. Zo kan de pelmachine worden aange- past. “De machinebouwers hebben daar ook een verantwoordelijk- heid in. Het ontwerp van deze machines is veertig jaar oud. Dat is achterhaald. Al zouden de rollen maar van een andere samenstel- ling zijn. Nu maken we de rollen van rubber om de wortelresten eraf te halen. We gaat de bollen ook nog eens bevochtigen. Dat is een kwelling voor die bollen. Mogelijk moeten de rubberen worden vervangen door borstels of lappen. Laat de discussie maar eens losbarsten.” Tegelijkertijd vraagt de studiegroep zich af of de pelmachine niet helemaal uit de verwerkingslijn moet worden verwijderd. Het gevolg is dan dat de bollen nog wortelresten en klisters hebben. “Misschien moeten we niet alle resten eraf willen halen”, zegt Pennings. “Krokus en narcis wordt ook niet gepeld. De voorkeur van de studieclub gaat uit naar het schonen van tul- pen en het bepalen van een goed moment te bepalen van rooien, drogen en schonen. ‘’Als er geen innovatie komt vanuit de sector dan is het alternatief misschien om in de toekomst tulpenbollen ongepeld te verhandelen.’’

18 januari 2018

17

18 januari 2018

   

SCHUBBEN van Uw

LELIES

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

Voor het

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

ARIE TUIN

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

0048 601 159 267

arie@almano.info

Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee!

Bel 023 571 47 45 en vraag naar Remco Wijnhout of mail r.wijnhout@bureauvanvliet.com voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden.

www.bureauvanvliet.com

90 x 30 fc stopper bloembollenvisie.indd 1

30-10-17 16:16

H&G Exporttractors

Abbestederweg 30 B

1759 NB Callantsoo

T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www. helmus .nl

koelinstallaties

De Floral Waaier van Chelsy Smit en Karlijn Kuhne liet mooi zien hoe bolgewassen en bollen te combineren zijn.

Lust voor het oog Rust, verrassing en dynamiek wisselden elkaar in een mooi ritme af tijdens de CNB Bloem- en relatiedagen. Bollen, knollen en vaste planten werden niet alleen door inzenders geshowd, maar ook heel knap verwerkt door leerlingen van het Clusius College.

Tekst: Arie dwarswaard | Fotografie: René Faas

18 januari 2018



18 januari 2018

1. De absolute aandachttrekker bij Mak Breeding was dit keer ‘Vonq’, een OT-hybride die intens geel van kleur is. En dat in topkwaliteit geshowd. 2. Marcel Salman zette een gevarieerde collectie vaste planten en siergrassen neer. Daarbij lag de nadruk op de collectie Helleborusselecties van Ellen Akerboom. Daaronder de eyecatcher ‘Double Ellen White Spotted’. 3. Wat een sortiment is er inmiddels binnen de snij- hyacint beschikbaar. Het CNB Hyacintenteam liet in een fris arrangement waarbij de kleuren van de nieu- we CNB-huisstijl leidend waren ruim twintig cultivars voor de snij zien. 4. Met een mooie collectie narcissen zorgde Fa. M.H. van der Zon voor kleur en vrolijkheid. Naast de con- trasterende cultivars als ‘Johann Strauss’ en ‘Orange Comet’ was ook de nieuwe ‘Pre Party’ te zien. 5. Specialist J. Kuiper kwam naar Lisse met onder meer Crocus gargaricus, die intens oranje is. Ook liet hij Crocus imperati ‘Jager’ zien, evenals Iris reticula- ta ‘Kuh-e-Abr’. 6. Bij de tulp lag de nadruk op het showen als markt- broeiproduct. Dat geeft de bezoeker een goede impres- sie van de prestaties van cultivars. Een van de bijzon- derheden was ‘Cabanna’, een parkietmutant van ‘First Class’, geshowd door Van Schagen Tulips. 7. De Frostkiss-serie van Kwekerij Verboom valt op door de forse planten en bloemen en de royale bloei in de winter. Eén van de geshowde selecties was ‘Che- ryl’s Shine’. 8. Hans Pater zette hartje winter acht iriscultivars neer: een knappe prestatie voor deze tijd van het jaar. Naast de intens blauwpaarse ‘Hong Kong’ was ook de tweekleurige ‘Montecino’ te zien.

1

2

3

4

5

6



18 januari 2018

7

8

Het bloemstuk The circle of a flora life van Esther de Vries en Esther Smit kreeg een 10 als beoordeling. Kleur, dynamiek en goed gekozen gewassen zoals Gloriosa en Protea maakten het plaatje compleet.

18 januari 2018

21

18 januari 2018

‘Inzetbaarheid gezamenlijk onderwerp’

De groep medewerkers van 40- en 50-plus binnen de bloembollengroothandel wordt steeds groter. Hoe ga je daar als bedrijf mee om? Wat doe je als een medewerker het werk niet meer volledig aankan, hoe behoud je de kennis, hoe zorg je dat die up-to-date blijft en hoe regel je de jonge instroom? De Jong Lelies is een van de deelnemers in het project #kenniskracht.

Tekst: Annemarie van den Hoven | Beeld: De Jong Lelies

#kenniskracht Zes bedrijven krijgen de mogelijkheid om, onder begeleiding van twee ervaren adviseurs van Actor bureau voor sectoradvies en Stigas, actief aan de slag te gaan met de inzetbaarheid van de medewerkers in het bedrijf. Zij gaan op zoek naar de juiste route hiervoor. Die begint met het in kaart brengen van de huidige situatie. Daarna worden de vervolgstappen voor het bedrijf en de medewerkers bepaald. Denk dan bijvoorbeeld aan de inzet van vitaliteitsscans, mogelijkheden voor minder werken, scholing en/of het opstellen van een actuele risico- inventarisatie en –evaluatie en de invoering van inzetbaarheidsgesprekken. Het gaat om instrumenten die het bedrijf en de medewerkers verder helpen. De pilot wordt gefinancierd uit het fonds Colland Arbeidsmarkt. De kennis die deze zes bedrijven opdoen, wordt gedeeld met de sector, zodat ook andere bedrijven nieuwe handvatten krijgen om met deze problematiek aan de slag te gaan. De deelnemende pilotbedrijven zijn De Jong Lelies, Moolenaar, De Ree Holland, JUB Holland, Onings en C.S. Weijers. #kenniskracht is een initiatief van Anthos, FNV Agrarisch Groen en CNV Vakmensen.

22

18 januari 2018

“W e doen al veel, maar misten toch net even dat duwtje in de rug om planmatig met dit onderwerp aan de slag te gaan”, vertelt Remco van der Kooij. Hij is algemeen ma- nager bij De Jong Lelies, een van de zes deelnemende bedrijven aan het project #kenniskracht (zie kader). “Deze pilot heeft ons daar echt bij geholpen.” De Jong Lelies heeft 25 vaste medewerkers fulltime in dienst. De helft is ouder dan 50. Van der Kooij: “Je bent blij dat mensen lang bij je blijven werken, want je hebt een enorme schat aan kennis en ervaring in huis. Tegelijkertijd is het een leeftijdscate- gorie waarop men fysiek wat achteruit kan gaan. Als werkgever moet je daar rekening mee houden.” Simon Kooiman, allround schuurmedewerker, net 25 jaar in dienst, vult aan: “De aan- wezige kennis zal op een gegeven moment toch overgedragen moeten worden aan een volgende generatie.” MINDER WERKEN Van der Kooij: “In het kader van #kenniskracht hebben we al- lereerst een voorlichtingsbijeenkomst over de pensioenregeling en de komende seniorenregeling georganiseerd. Wat houdt die regeling straks in en wat betekent het voor je pensioenopbouw bij BPL als je gedeeltelijk eerder stopt met werken? Daarna was er een drijfverensessie. Daarin stond de vraag centraal ‘Waar kom jij elke werkdag je bed voor uit?’ Ook werd aandacht besteed aan gezondheid, ontwikkeling en motivatie. Doel was onze medewerkers beter zicht te laten krijgen op hun motivatie en gedrag, waar dat vandaan komt en welke mogelijkheden er zijn om dit eventueel te veranderen. Allemaal in relatie tot de vraag: hoe blijf je vitaal, wat kun je zelf doen en waarbij heb je de hulp van je leidinggevende nodig?” MET ELKAAR IN GESPREK Het doel van deze pilot voor De Jong Lelies was inzetbaarheid tot een gezamenlijk onderwerp te maken, zodat mensen op de werkvloer erover met elkaar in gesprek raken en elkaar ook op zaken gaan aanspreken. Volgens Kooiman werkt dat. “Het was een nuttige bijeenkomst, absoluut. Aan het eind van de work- shop hebben we met elkaar op posters onze tips, ambities en dromen ingevuld. Ik heb toen een wip getekend met aan de ene kant het bedrijf en aan de andere kant mijzelf als werknemer. Daarbij heb ik aangegeven dat die twee in balans moeten zijn.”

Simon Kooiman

Van der Kooij: “Die posters hangen nu in het bedrijf. Ze her- inneren ons eraan wat we met zijn allen belangrijk vinden; zo ontstaat een gezamenlijk bewustzijn.” VOLGENDE STAP “Tijdens de presentatie van de uitkomsten van de drijfverenses- sie door de adviseurs van Actor en Stigas bleek dat we al veel goed doen en uiteraard ook dat er nog verbeterpunten zijn. Op basis daarvan gaan we nu verder met het ontwikkelen en aan- scherpen van onze visie op de inzetbaarheid van medewerkers binnen ons bedrijf, uiteraard samen met onze medewerkers.”

Reacties

Anthos: ‘Maatwerk voor bedrijven’ Alfons Zwetsloot (Anthos): “De vergrijzing, de oudere medewer- ker die meer hersteltijd nodig heeft, onzekerheid over de vaste flexpool, de wens om meer in te zetten op verandervermogen; op de bedrijven waar we de pilot #kenniskracht uitvoeren wordt het allemaal herkend. De kunst is om tot een aanpak te komen die aansluit bij waar het bedrijf nu staat. Maatwerk dus. Soms doet een bedrijf al best veel, maar mist er een duidelijke struc- tuur. Daardoor is het voor medewerkers niet altijd helder. De vra- gen die de adviseurs in de pilot dan ook stellen zijn: ‘Waar sta je als bedrijf, waar wil je naartoe en wat doen je nu al als het gaat om de inzetbaarheid van je personeel? Vanuit die positie wordt de verdere koers uitgezet: welke activiteiten kunnen je bedrijf verder helpen?’” CNV en FNV: ‘Samen een stap verder’ Jaap Bosma (CNV Vakmensen): “De kracht van deze aanpak is dat ook vanuit de individuele medewerkers wordt gewerkt. Zo kom je samen een stap verder.” Sander Martins (FNV Agrarisch Groen): “Welke activiteiten gaan ons verder helpen? Dat is de vraag die elke keer weer moet worden gesteld. Als het goed is, levert dat aan het eind van de pilot een mooie toolbox met een aanpak op, waar de hele branche van kan profiteren.” 18 januari 2018

Remco van der Kooij

23

18 januari 2018

Dag van de Tulp: Van teler tot chipsverkoper

N et als vorig jaar worden ruim driehonderd tul- penkwekers en -broeiers verwacht bij Proeftuin Zwaagdijk op vrijdag 26 januari 2018. Die dag wordt de jaarlijkse Dag van de Tulp gehouden, een geza- menlijk initiatief van de KAVB, Rabobank West-Friesland, PPO Lisse, CNB, Proeftuin Zwaagdijk, Hobaho en het Clusius College. Inmiddels staat de zesde editie voor de deur. “Het initiatief kwam destijds van Jan Mantel van het toenmali- ge LTO Groeiservice”, vertelt tulpenteler en -broeier Niels Kreuk die voorzitter is van de organisatie. “Er was behoefte aan een gezamenlijk evenement en die behoefte is er nog steeds. We zien de bezoekersaantallen van de Dag van de Tulp nog steeds toenemen. Met het programma en de workshops proberen we voor iedereen iets interessants aan te bieden. Met name de praktische thema’s, zoals de broeierijactualiteiten, trekken ieder jaar veel aandacht.” Kreuk zal dit jaar zelf als dagvoorzitter optreden. “Deze rol werd afgelopen jaren door Mirjam Bus van de Rabobank vervuld, maar zij is daar niet meer werkzaam. Het lijkt mij leuk en een mooie uitdaging om dit zelf te doen. Daarbij willen we de kosten zo laag mogelijk houden. Dat is mede de kracht van deze dag.” AFZET EINDPRODUCT De Dag van de Tulp is opgebouwd uit een aantal vaste ele- menten. Zo wordt gestart met de jaarvergadering van de KAVB-productgroep Tulp en is de BKD aanwezig om de keu- ringsactualiteiten te bespreken. Op het programma staat ook een inspirerende gastspreker, Henk Scheele. De aardappelteler besloot in 2002 samen met twee andere ondernemers om een gezamenlijke teelt en afzet van aardappelen op te zetten. De productie van chips als eindproduct lag voor de hand. Inmid- dels is de chips bij meer dan duizend winkels te koop, is een webshop ingericht en zijn zeven verschillende smaken geïntro- duceerd. Na de pauze kunnen de bezoekers een keuze maken uit vijf verschillende workshops, zie programma. Na de workshops kan een bezoek gebracht worden aan de bedrijvenmarkt en marktbroeishow. De middag wordt afgesloten met een warme maaltijd. “Een uitgelezen kans om collega’s te spreken”, aldus Kreuk. Deelname is gratis, maar aanmelden vooraf is wel ver- plicht. De aardappelteler die chipsverkoper werd: Henk Scheele. De gastspreker tijdens de Dag van de Tulp, vrijdag 26 januari, zal vertellen over ketenintegratie en meerwaarde creëren voor je product. Ook staan de jaarvergadering van de KAVB-productgroep Tulp en diverse workshops op het programma. Tekst: Jeannet Pennings | Fotografie: René Faas

Programma Dag van de Tulp

13.00 uur Inloop met koffie en thee 13.30 uur Opening door dagvoorzitter

13.40 uur Jaarvergadering KAVB-Productgroep Tulp 14.10 uur Ontwikkelingen in de keuring door BKD 14.30 uur Gastspreker: Henk Scheele - Hoeksche Chips 15.15 uur Pauze 15.45 uur Start workshops • Verspreiding van TVX - Frank Kreuk en Ineke Stijger • Resultaten onderzoeken FIT - André Hoogendijk • Bloembollen Droogverkoop en Duur- zaamheidseisen - Gerrit Grievink en Gertjan Klumpenhouwer • Actualiteiten in de broeierij 2017-2018 - Yorick van Leeuwen • LED en verdampingsonderzoek - Martin van Dam en Sander Hogewoning 16.45 uur Gelegenheid tot netwerken en rondgang langs de marktbroeishow 17.15 uur Buffet



18 januari 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67

Made with FlippingBook - Online Brochure Maker