Greenity 62

Serie over waterschappen Waterschappen zijn belangrijk voor agrarische onder- nemers. Andersom zijn agrarische ondernemers ook belangrijk voor de waterschappen. Wat doen water- schappen zoal, behalve handhaven? Welke thema’s spelen een rol? Om daar meer zicht op te krijgen, brengen we een serie artikelen over waterschappen.

M arian van Dongen is adviseur waterkwaliteit bij waterschap Hunze en Aa’s, dat de gebieden Oost-Groningen en Noordoost-Drenthe bestrijkt. Samen met een team van collega’s houdt zij zich bezig met de diverse watersystemen in het gebied. Van Dongen richt zich daarbij specifiek op de waterkwaliteit van de Drentsche Aa en het Noord-Willemskanaal. “Wij maken een analyse van het gebied om helder te krijgen hoe het is gesteld met de waterkwaliteit. Vervolgens maken we een water- en stoffenbalans om inzicht te krijgen in de eventuele knelpunten. Op basis daarvan kunnen we gericht aan de juiste knoppen draaien om aan de eisen in de Kaderrichtlijn Water te kunnen voldoen.” MEER LEVEN Het ‘aan de juiste knoppen draaien’ vertaalt zich bij water- schap Hunze en Aa’s in diverse projecten op het gebied van inrichting, onderzoek en beheer en de kwaliteit van het oppervlaktewater. “Zo werken we aan de ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers van kanalen en laten we beken weer meanderen. Door de stroom van beken aan te passen, kunnen we het water langer vasthouden, kan de ecologie zich beter ontwikkelen en ontstaat er meer leven in het water.” In het streven naar een betere kwaliteit van het oppervlaktewater werkt het waterschap samen met partners zoals LTO, provincies en de collectieven die zich richten op agrarisch natuurbeheer. “LTO heeft het initiatief genomen voor het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer, waarin wij sa- menwerken met de provincies Groningen en Drenthe. In dit kader proberen we met subsidies projecten van de grond te krijgen om knelpunten op te lossen.” Agrariërs kunnen subsidie krijgen om emissiebeperkende maatregelen op hun erf te treffen. “LTO-Noord organiseert informatiebijeenkomsten en helpt agrariërs bij het opstellen van een erfplan, zodat de subsidieaanvraag vrijwel zeker succesvol is. Van de zeventig bedrijven in het gebied hebben inmiddels twintig bedrijven hiervan gebruik gemaakt.” De subsidie bestrijkt zo’n 40 procent van de totale investe- ring. Van Dongen hoopt dat de overige vijftig bedrijven ook aanhaken. “Door onduidelijkheden in de wetgeving wachten veel agrariërs af. Bovendien hebben zij na een paar droge jaren minder inkomsten gehad, waardoor ze de investering niet altijd kunnen opbrengen. Het gaat om bovenwettelijke maatregelen, dus boeren werken vrijwillig mee. Het is wel zo dat de subsidieregeling voor een beperkte periode geldt. Dus als je er nu voor gaat, pik je dat nog mee.” BLAUWE DIENSTEN Agrarische collectieven, zoals Agrarische Natuur Drenthe, Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Oost-Groningen, voeren het agrarisch natuurbeheer in hun werkgebieden uit. Het waterschap werkt nauw samen met deze natuurbeheer- ders. “Zij hebben ook contact met de agrariërs in het gebied en helpen mee de doelstellingen voor waterkwaliteit te be- reiken via de zogenoemde ‘blauwe diensten’. Daaronder valt onder meer het beheer van akkerranden die een belangrijke buffer vormen tussen het land en de sloot.” De samenwer- king levert veel goeds op. “We zijn in gesprek, zien van el- kaar wat we doen en hoe we elkaar kunnen versterken. Een gemeenschappelijk doel is bijdragen aan de biodiversiteit. De akkerranden spelen daarbij een belangrijke rol. Zij vormen de verbinding met andere agrarische natuurgebieden. Ons voornemen is om in 2020 tot een totaal van 434 kilometer aan ingerichte akkerranden te komen. In 2017 was dat nog 200 kilometer.”

13 maart 2020 Van Dongen kan wel blijven vertellen over alle activiteiten die het waterschap – samen met de provincie Drenthe en Waterbedrijf Groningen – onderneemt om tot schoon opper- vlaktewater te komen in het werkgebied. “De bollenteelt is in dit gebied gegroeid tot nu zo’n 300 hectare. Door samen te werken, subsidiemogelijkheden aan te bieden, inzicht te geven in erfemissies en de invloed daarvan op de waterkwa- liteit, te informeren en te adviseren, en in beeld te krijgen waar agrariërs behoefte aan hebben, hopen we met elkaar stappen vooruit te kunnen zetten. De bal ligt daarbij niet alleen bij ons, maar ook bij agrariërs. We willen niet alleen zenden, maar ook ontvangen. Het is een wisselwerking.” “Eveneens in het kader van UPDA is in 2016 een project rond verduurzaming van de bollenteelt gestart, in samenwerking met het CLM Onderzoek en Advies. Dit wordt breed ingezet, van driftreducerende maatregelen en het inzetten van afri- kaantjes als biologisch alternatief voor aaltjesbestrijding tot aan monitoring van het oppervlaktewater en het overbren- gen van de benodigde kennis op het gebied van verduurza- ming.” Op initiatief van de collectieven is aan het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer het project ‘Meer kennis, minder middelen’ van start gegaan. “Ook daarbij gaat de aandacht uit naar het terugdringen van middelen vanuit de gedachte: wat je niet gebruikt, kan ook niet in de sloot terechtkomen. Hoe pak je dat aan, hoe ga je om met onkruiddruk en de bestrijding van plagen in je gewas, maar ook: hoe kunnen boeren van elkaar leren?” Van Dongen spreekt hierbij van ‘een mooie samenwerking’. “Verder is er ook een groepje boeren bezig om de ecologie in de sloten rond hun bedrijf te monitoren. Welke planten en beestjes leven daar? Met de app ‘Sken je sloot’ kunnen ze invullen wat ze zien om direct inzicht te krijgen in de ecologische kwaliteit. Zo ontstaat er meer zicht op de waterkwaliteit, ook in de ‘haarvaten’, de kleine slootjes, in het gebied.” CAMPAGNE In 2015 is het Uitvoeringsprogramma Oppervlaktewater- winning Drentsche Aa (UPDA) vastgesteld. “De provincie Drenthe, het Waterbedrijf Groningen en waterschap Hunze en Aa’s trekken hierin samen op. De Drentsche Aa is een kwetsbare bron voor onze watervoorziening en gewasbe- schermingsmiddelen vormen hiervoor de grootste bedrei- ging. In 2018 was het doel om het aantal overschrijdingen met 50 procent te verminderen ten opzichte van het jaar 2012. Voor 2023 streven we naar 95 procent minder over- schrijding van de norm. We werken hierin samen met onder meer boeren, gemeenten, de recreatiesector, sport- verenigingen en de milieufederaties. De provincie Drenthe, het Waterbedrijf Groningen en waterschap Hunze en Aa’s hebben hiervoor samen ruim 1 miljoen euro beschikbaar gesteld.” Het programma behelst diverse projecten, niet alleen gericht op de agrarische sector, maar ook op burgers. “Onder burgers is veel onwetendheid over het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen en het effect op het milieu. De Milieufederatie is dan ook een campagne gestart met het motto ‘chemievrij maakt je blij’ om bij deze doelgroep aan bewustwording te werken.”

21

13 maart 2020

Made with FlippingBook Ebook Creator