Greenity12

12 april 2018

Als de lente komt... 49 Tulp Festival Amsterdam

8 Erno Bouma:

‘beter spuiten’

41 Eigen rol

vaste plant

54 Kom in de Kas



I NHO U D

17  Hippeastrum Show toont indrukwekkende hoeveelheid nieuws

8 In gesprek Erno Bouma: ‘Kwekers weten weinig over emissie’

19 Let it Grow Platform helpt nog acht start-ups op weg

In dit nummer 12  Kaasmarkt opent met doop nieuwe tulp ‘Alckmaer’ 14 NLG Holland ontwikkelt door 16 Bol-op-potshow kan beter 17  Veel nieuws op Hippeastrumshow 19  Let it Grow: helpen groeien 22  Hortus Bulborum 90 jaar 36  Led in klimaatcel: prima bos tulpen 37  Wie is Nederlands kampioen tulpenkeuren? 41  Eigen rol voor vaste plant op Keukenhof 48  Tien tips voor Gecombineerde Opgave 49  Tulip Festival Amsterdam 54  Kom in de Kas

Vaste rubrieken 6  In de media 8  In gesprek Erno Bouma 11  Column Jennie Veninga 25  5 minuten Arjan de Vries 27  Tech&Mech 28  KAVB 33  Ooit 34  Vakvenster 39  Stigastip 42  CNB

52  Anthos 56  Hobaho 59  Vaste planten Succisella inflexa 61  Teeltverbetering

Op de cover 49 Fleurige straten in Amsterdam, dankzij

62  Teeltadvies 66 De naam is

de bakken gesponsorde tulpen in de stad tijdens het Tulp Festival in april.

‘Silver Chimes’

12 april 2018

3

12 april 2018

Hoe geef ik mijn bloembollen extra power?

Foliplus vloeibare bladmeststoffen: de kortste weg van blad naar opbrengst!

● Zachte formulering voor het blad ● Snelle opname van de elementen

● Uitstekende vloeibare, stabiele formulering

● Mengbaar met andere middelen

● Veilig voor uw teelt

Hoog rendement

● Bewezen in proeven in binnen- en buitenland

Maismaster is een merk van CropSolutions. Distributie vindt plaats via de bij CropSolutions aangesloten partners: Agrea, Agriant, AR Plant, CAV Agrotheek, CLTV, CZAV, Heyboer, De Samenwerking en Vitelia Agrocultuur

www.foliplus.eu www.cropsolutions.eu

Professionele wasmachines voor prikbakken, bloemenemmers en boxen Ook om schimmels en virussen te onderdrukken

• Limex ontwikkelt continue haar wasprocessen en bouwt en exporteert wereldwijd betrouwbare en passende wasmachines. • Limex exploiteert al 20 jaar de wasserij voor Florafust bij Veiling Rhein-Maas in Straelen-Herongen (DE) en 8 jaar bij Royal FloraHolland in Aalsmeer.

Industrieterrein 120 - Panningen T +31(0)77 307 44 12 E sales@limex.nl

Think clean. Expect more.

www.limex.nl

Advertentie Limex_Bloembollen Visie.indd 1

05-02-18 19:11

VOO RWOO R D

Vingertje

Hans van der Lee — Interim-hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Opnieuw wordt in Greenity met het vingertje naar de sector gewe- zen. ‘Als u zo doorgaat, houdt u geen middel meer over’, betoogt agrometeoroloog Erno Bouma. Hij heeft wellicht een punt, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat we een vak vol knoeiers zijn. Toch moeten we ons verantwoorden, zo bleek ook uit vragen van bezoe- kers tijdens Kom in de Kas. Broeiers grepen het evenement aan om begrip en inzicht te kweken, daar is het tenslotte ook voor bedoeld. Binnen de groep duurzame telers die samen NLG vormen, begon het ook met een vingertje. Een vinger op de zere plek tijdens een cursus bodemgebruik, om precies te zijn. Zij zien een groeiende be- langstelling voor bollen die zo duurzaammogelijk worden geteeld en daarom groeit ook NLG. Je geeft ze een vinger, maar ze pakken uiteindelijk de hele hand. In het voorjaar ligt de sector extra onder het vergrootglas, want de bloeiende tulpen en andere voorjaarsbloeiers trekken de aandacht. De duurzame ‘Alckmaer’ tussen de kaas, de Keukenhof komt op stoom. Nu de temperatuur oploopt, vult de agenda zich met bolbloemen. Ook in de Hortus Bulborum bloeit het, zoals u nu wel kunt zien. Greenity maakt wel eens een foutje, net als de jury van het NK Tulpenkeuren. Zo doen we ons best om de sector naar een hoger plan te brengen. Dat deed ook Kees van den Aardwegh voor de vasteplantensector. Kees kon je altijd bellen voor een goed advies of een duidelijke me- ning. Hij is er niet meer. Zo staan we toch met lege handen.

12 april 2018 VERANTWOORDELIJKHEID: De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: HansvanderLee(interim-hoofdredacteur),ArieDwarswaard,MoniqueOomsenLilianBraakman(vakredacteuren),AndréLeegwater(eind-enwebredacteur). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: Filie Nicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160 AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,–per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.



12 april 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Aardig op schema

Lilian Braakman — Redacteur l.braakman@greenity.nl

Eindelijk een weekend vol zon en hogere tem- peraturen. De lente, waar we zo lang op zaten te wachten, diende zich aan in het weekend van 7 en 8 april. Na een wat langzame start, is nu kleur te zien op het land. Dat heeft even geduurd. Zo stond op de Keukenhof net na de opening nog niet veel in bloei. Hetzelfde geldt voor het Tulp Festival Amsterdam. Ook daar bloeien nog niet op alle locaties bloemen. An- dere evenementen, zoals Bloeiend Zijpe, pas- sen (indien mogelijk) data van activiteiten aan. Is het dan allemaal zo laat? Samen op de motor reden mijn vriend en ik 8 april de MIOS-rit (motorclub uit Anna Pau- lowna). Het rondje ging vanaf Anna Paulowna onder andere langs Bergen, Alkmaar, Stom- petoren, Hoorn, Bovenkarspel, Wervershoof, Middenmeer en Den Oever. Juist in deze re- gio’s staan veel bloembollen geplant. Naast het mooie uitzicht – ik zat achterop dus had alle tijd om veilig te kijken – heb ik ook ge- noten van de bloembollenvelden. Ook was er voldoende tijd om de percelen goed te bekij- ken. Hoe ligt het erbij? Wat is de stand? Ik heb even voor u gekeken: de percelen lagen er goed bij. De hyacinten bekennen kleur, narcis- sen bloeien op vele plaatsen al prachtig, pioe- nen komen op en ook de tulpenvelden zien er prachtig uit. Nee, de tulpen bloeien nog niet. Desalniettemin was het een mooi plaatje. Vorig jaar begin april hebben we ook een motorrit gereden (een dag later dan dit jaar). De route liep iets anders, maar wel door Noord-Holland. Hoe was het toen? Eigenlijk waren de velden maar iets verder dan nu. De tulpen hadden wat meer lengte, de hyacinten geurden op volle sterkte en ook de narcissen stonden in bloei. Nog een paar goede dagen en we lopen weer aardig op schema. Hoewel we dat niet zeker weten. Het blijft altijd afwach- ten, want april doet wat hij wil.

ABN AMRO: meer bloemen verkopen

Voor de sierteelt zien 2018 en 2019 er rooskleurig uit. De verwachting is dat consumenten meer bloemen kopen. De export naar het Verenigd Koninkrijk – een van de belangrijkste afzetlanden – groeit. Dat meldt ABN AMRO in zijn sectorprognose. De bank verwacht dat de particuliere beste- dingen in Nederland toenemen met 2,2 procent in 2018 en 2,3 procent in 2019. Uit onderzoek van Wageningen University & Research blijkt dat sierteeltproducten prijselastisch zijn. Stijgen de consumentenbestedingen? Dan kopen consumenten ook meer bloemen en planten. De Brexit vormt een risico voor de sierteelt, maar vooralsnog verwacht de bank een stijging van de volumes. De transitiedeal tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk heeft voor relatieve rust gezorgd. De overeenkomst zorgde ook voor een sterker pond. ABN AMRO verwacht dat het pond in 2018 en 2019 langzaam aan kracht wint en in waarde stijgt. Blijven extra douaneformaliteiten of keuringen uit, dan betekent dit dat de export naar dit land toeneemt. Ctgb publiceert RUB-middelen Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een definitief overzicht met 57 RUB-middelen en hun toepas- singen gepubliceerd. Alle gewasbeschermingsmiddelen en biociden moe- ten tegenwoordig op basis van Europese verordeningen zijn beoordeeld. In Nederland werd nog een aantal middelen op basis van de oude Regeling Uitzondering Bestrijdingsmiddelen (RUB) gebruikt. In 2012 is afgesproken dat voor deze zogenaamde RUB-middelen geldt dat ze óf op basis van de Europese verordening worden toegelaten, óf van de markt verdwijnen. Met de bedrijven die de aanvraag hebben ingediend, maakt het Ctgb afspraken over de termijn voor indienen van het aanvraagdossier. In de tussenliggen- de periode blijven de middelen legaal op de markt. RUB-middelen die niet op deze lijst staan, moeten na 1 oktober 2018 van de markt zijn en mogen na 1 oktober 2019 niet meer worden gebruikt.

6

12 april 2018

Agenda

t/m 30 april Tulp Festival Amsterdam t/m 13 mei Keukenhof t/m 16 mei Hortus Bulborum Limmen 12 april Narcissenkeuring KAVB 12 en 13 april CNB Narcissendagen 13 april

BLOEMENDAGEN BY NIGHT

Dit jaar is tijdens de Bloemendagen in Anna Paulowna voor de eerste keer Bloemendagen by night. Op maandag 30 april tussen 21.00 en 23.30 uur kan iedereen genieten van ver- lichte bloembollenvelden. De bollenkwekers in de regio zijn gevraagd om de bloeiende velden te verlichten en de deelnemers van de Bloemendagen hun werkstuk. Voorheen wa- ren ‘s avonds de meeste mozaïeken, bruggen en straten verlicht. Bloemendagen by night is een aanvulling hierop. De Bloemendagen zijn van 28 april tot en met 2 mei. Tijdens deze 65e editie zijn in de hele polder ruim honderd mozaïeken, bewegende werkstukken, versierde straten en bruggen te bewonderen. Voor belangstellenden is er een route langs de werkstukken en bollenvelden. De route is per auto of fiets af te leggen en bedraagt 25 tot 30 kilometer. De route is te vinden op de website.

CNB Hyacintendag 14 april t/m 5 mei Tulpenroute Flevoland 15 t/m 21 april Handelsmissie Tuinbouw Iran 16 april Muscarikeuring KAVB 19 april Flower Science Café over diversiteit 18 t/m 22 april Bloemencorso van de Bollenstreek 20 april Themamiddag kwekersrecht na Brexit 21 april t/m 6 mei Tulpenfestival Noordoostpolder

IN MEMORIAM Kees van den Aardwegh overleden

In de leeftijd van 77 jaar is op 4 april Kees van den Aardwegh uit Hillegom overleden. Na een aantal jaren bij de firma Bak- ker Hillegom gewerkt te hebben, begon Van den Aardwegh in 1979 zijn eigen bedrijf, waarin hij zich volledig toelegde op de teelt van vaste planten. Vrijwel direct werd hij ook bestuurlijk actief in tal van commissies. Kennis vergaren, maar vooral kennis delen stonden bij hem hoog in het vaandel. Meedoen aan shows vond hij essentieel. De vasteplanteninfobeurs, de Keukenhof, de Floriade, de kasteeltuinen Arcen en de Mid- winterflora van CNB - waar hij samenwerkte met de firma’s Klein en Lommerse, hij deed het allemaal om de vaste plant

meer bekendheid te geven. Wat nieuw sortiment betreft, participeerde hij actief in CNB New Plants. Niet alleen de showtuin stond bij hem, hij teelde ook een deel van de nieuwe cultivars. Voor zijn bestuurlijke inzet werd hij beloond met de Gouden WLTO-speld, de Gouden Speld van de Vereniging voor Vasteplantenkwekers en een Koninklijke onderscheiding. In hem verliest de sector ‘Mister Vaste Plant’.

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Niet iedereen beheert zijn eigen middelenkast. Dat kan ook gedaan worden door de advi- seur. In het kader van de actie ‘Bezem door de middelenkast’ die bijna afloopt in een aantal regio’s, waren wij benieuwd wie het beheer van de middelenkast doet. Blijkbaar hebben de meeste ondernemers zelf de touwtjes in handen. Toch helpt de adviseur bij iets minder dan een kwart van de bedrijven. De antwoorden en de vele binnengekomen stemmen geven in ieder geval aan dat er aandacht voor de middelenkast is. Stelling: ‘Het beheer van mijn middelenkast ligt bij mijn adviseur’

75 %

25 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Keuringswedstrijden zijn een kweekvijver voor het bollenvak’.

12 april 2018



12 april 2018

I N G E S P R E K

12 april 2018

12 april 2018

8

12 april 2018

‘Emissie beperken, anders heb je straks geen middel meer’

Er worden nog veel fouten gemaakt bij het spuiten. Hogeschooldocent en

Erno Bouma A G ROM E T E O RO L OG I S C H S P E C I A L I S T Erno Bouma geeft vier dagen per week les in onder meer gewas- bescherming en spuittechniek aan de HAS in Den Bosch. Samen met Joost Nieveen heeft hij een eigen agrometeorologisch advies- bureau. Bouma is gespecialiseerd in de relatie tussen het weer en het effect van een bespuiting. Eerder publiceerde hij daar het boekje Weer & Gewasbescherming over, dat onlangs weer is aan- gepast met nieuwe kennis. Ook maakte hij samen met Nieveen de app SpuitWeerWijzer, die de effectiviteit van gewasbeschermings- middelen duidelijk maakt. Bouma geef lezingen voor en cursus- sen aan agrariërs, over het weer, klimaatverandering, gewasbe- scherming en adviessystemen. Tevens is hij via zijn adviesbureau docent voor spuitlicentielessen en -verlengingen.

agrometeorologisch specialist Erno Bouma weet waar hij over praat. Hij geeft les aan studenten bij de HAS in Den Bosch en aan kwekers die de spuitlicentie willen halen of verlengen. “We denken dat we leuk bezig zijn met de emissiebeperking, maar ondertussen worden nog een hoop werkzame stoffen uit gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater gevonden. Dat moet snel anders. Beter spuiten, anders heb je straks geen middelen meer.” B ouma refereert met zijn vrees aan de eisen aan de emissie naar het oppervlaktewater. Over vijf jaar moet de emissie met negentig procent zijn afgeno- men, zijn overheid en maatschappelijke organisaties overeengekomen. “We zitten nu op twintig procent. Als over vijf jaar nog te veel middel in het oppervlaktewater wordt gevonden, trekt het College voor de Toelating van Gewasbe- schermingsmiddelen en Biociden de toelating van de mid- delen die in het water worden gevonden in. Het wordt een uitdaging voor de praktijk om de negentig procent te halen.” Niet alleen overheden maken zich druk over de emissie? “Nee, behalve overheden en LTO kijken ook de fabrikanten van de middelen kritischer naar de emissie. Zo’n fabrikant wil zijn investering terugverdienen. Een middel toegelaten krijgen kost ongeveer 160.000 euro. Als de werkzame stof in te hoge concentraties wordt gevonden in het water, dringt de vraag zich op hoe dat komt. Als dat middel niet goed wordt gebruikt, kost het de fabrikant de toelating. Daarom willen fabrikanten ook dat emissie wordt teruggedrongen. Je ziet de verscherpte eisen dan ook terugkomen op het etiket. Bij Admire staat bijvoorbeeld dat het middel gebruikt mag worden in bedekte teelten, mits de maximale emis- Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

12 april 2018 Kwekers worden toch gewezen op deze risico’s? “Ik verbaas mij er altijd over hoe weinig kwekers weten van emissie. Studenten van de HAS in Den Bosch hebben hier onderzoek naar gedaan en dit komt iedere keer weer naar sie-eis van negentig procent reductie wordt gehaald. De ge- bruiker is dus aan zet. Ik ben ervan overtuigd dat 99 procent van de kwekers zijn uiterste best doet, maar er zijn er nog steeds een paar die er een zooitje van maken. Daar lijdt de hele sector onder.” Wat kunnen kwekers daaraan doen? “Collega’s moeten elkaar aanspreken op het gedrag. Knoei- ers die het niet zo nodig vinden aan de eisen te voldoen, verpesten het voor de rest. Het is misschien een half procent dat het niet goed doet, maar de gevolgen zijn groot. Vooral op het erf gaat het mis, vaak zonder dat kwekers het zelf weten. Driekwart van de emissie wordt veroorzaakt op het erf. Het is een sluipmoordenaar. Er wordt iets gemorst of de spuit staat een keer in de regen. Het middel dat dan wegspoelt, komt meestal direct in het oppervlaktewater. Zorg dat je een absorberend materiaal bij de hand hebt, als je vult. Realiseer je waar je mee bezig bent.”

9

12 april 2018

I N G E S P R E K

voren. Een van de grootste bronnen is de buitenkant van de spuit. Weinigen realiseren zich dat er altijd spuitnevel neerslaat op de spuit zelf. Die nevel droogt op en het gewas- beschermingsmiddel blijft achter. Die onzichtbare aanslag is dus super geconcentreerd. Wie maakt zijn spuit vaker dan twee keer per jaar schoon aan de buitenkant? Als het regent, spoelt die aanslag met de hoge concentratie eraf, zo het op- pervlaktewater in. Een enorme puntlozing dus, van veertig tot vierhonderdduizend keer de toegestane norm. Die spuit moet dus binnen staan, maar vaak is er in het seizoen geen plaats in de schuur of wordt de tijd niet genomen. Het water dat van een spuit afdruipt, wordt nooit of nau- welijks opgevangen. Als ik navraag doe in een groep telers die voor de licentieverlenging komt, weet niemand hoeveel middel er in de aanslag zit en ook het belang van schoonma- ken wordt niet gezien. Het merendeel van de ondernemers weet het niet, anderen zijn naïef.” Helpen campagnes niet de emissie terug te dringen? “Ja, er zijn kaarten met emissieroutes ontwikkeld in de Toolbox Emissiebeperking, maar die zijn helemaal niet bij de kwekers terechtgekomen. De actie om het erf schoon te houden en de emissie te beperken is goed bedoeld, maar de boeren en tuinders realiseren het zich onvoldoende. Een paar weken geleden woonde ik een bijeenkomst van een waterschap bij, er waren honderd agrariërs. Die wisten echt te weinig. Dat ligt niet alleen aan de kwekers, want ze wor- den vaak ook nog eens verkeerd voorgelicht. Zonde. Zolang er nog spuitfabrikanten en adviseurs zijn die zeggen dat driftbeperking in combinatie met een fijne druppel mogelijk is, bereiken we het tegenovergestelde. Vervelend is dat het Bureau Erkenningen niet toetst wat zo’n adviseur zegt. Er is geen controle op de inhoud van de verlengingsbijeenkom- sten. Kwekers zijn niet kritisch. Ze gaan ook niet naar de spuitli- centiebijeenkomst omdat ze het willen, maar omdat ze de punten nodig hebben. Dat moet anders, kwekers moeten weten waar ze mee bezig zijn. Het is twee voor twaalf. Ik begrijp ook niet dat nog kennis uit de jaren negentig wordt gedeeld. Inmiddels weten we allang dat goede effecten van een bespuiting zijn te bereiken met grove druppels. Kijk maar naar de praktijkonderzoeken naar de bestrijding van vuur of Phytophthora bijvoorbeeld. De middelen zelf, de formuleringen plus de hulpstoffen zijn tegenwoordig veel beter. We kunnen inmiddels wel naar 95 procent driftreduc- tie of meer.” Hoe dan? “Er wordt veel geklaagd over de driftarme doppen, maar in feite werken ze prima bij een druk van 1 bar. Je moet je echter wel realiseren dat het om de druk bij de dop gaat. Onderzoek van de WUR toont dat duidelijk aan. Bij de manometer moet de druk 1,2 bar zijn om bij de dop nog 1 bar te bereiken. Dan krijg je het juiste beeld. Ben je ontevre-

‘Ik begrijp niet dat kennis uit de jaren negentig nog gedeeld wordt’

den over de verdeling van het middel over het gewas, kies dan een andere dop, waarbij meer water wordt gebruikt. Meer water in de tank dus. Het effect van het middel staat los van de concentratie van de spuitvloeistof. Belangrijk is dat het middel op de juiste plek op het gewas komt. Rustig rijden met meer water zorgt ervoor dat het middel dieper in het gewas komt. Meer water is meer massa, is meer diepte. Helaas denken kwekers er te weinig over na. Meestal volgen ze gewoon het advies uit de boekjes.”

10

12 april 2018

C O L UMN

Bedankt voor de bloemen

Jennie Veninga Tulpen- en lelieteelt Hijken, Drenthe jennie@veningahijken.nl

Op Facebook las ik het volgende berichtje: “Wel enig idee wie ons hiermee verraste.... Niet de kans gehad om dank je wel te zeggen. Dus bij deze lieve gever: dank je wel voor de mooie narcissen voor Pasen.” Uit de antwoorden bleek dat de narcissen afkomstig waren van de buurvrouw, die dan weer de moeder is van de narcissenteler in ons dorp. De ontvanger was blij met de bloemen, zoals iedereen blij is met bloemen. Nog veel blijer worden de meeste mensen van een heel veld met bloemen. Het is bijna zover dat de bollenvelden bloeien en dus worden er allerlei activiteiten rondom de velden be- dacht. Wandel-, fiets- en autoroutes worden uitgezet om het publiek langs de velden te leiden. Een aantal jaren geleden hebben de Drentse Bloembollentelers bedacht: dat kunnen wij ook. De fietspaden liggen er en de combinatie van na- tuurgebieden en bollenvelden maakt dat er prachtige routes gemaakt kunnen worden. We zijn gestart met fietsroutes, daarna kwamen er wandelroutes bij. Weer een jaar later werd het aanbod uitgebreid met een autoroute. Elke route komt langs de Tulpenpluktuin Drenthe, waar de mensen hun eigen bosje tulpen kunnen plukken. Elders in het land werden al decennialang routes uitgezet, wij waren dus niet uniek. Totdat mijn collega Dieneke op het idee kwam om een au- toroute uit te zetten langs verlichte bloembollenvelden. Ze had het bedacht tijdens het opruimen van de tuinverlich- ting. Samen hebben we alle Drentse Bloembollentelers en- thousiast gemaakt en een route uitgezet. Elke teler heeft zijn eigen veld op zijn eigen manier verlicht. Het was span- nend of er animo voor zou zijn. Die spanning was niet nodig geweest. Een kennis die langs de route woont, zat met het hele gezin te turven. Na twee avonden stonden er vierhon- derd streepjes op papier. Met een glimlach hebben we de complimenten van de deelnemers in ontvangst genomen en gelijk het besluit genomen om een vervolg te geven aan ‘Tulpenpracht bij nacht’. Vorig jaar deden er achthonderd auto’s mee en daarnaast heeft de regionale pers er volop aandacht aan besteed. Nu zijn we weer bezig de routes voor 2018 klaar te maken.

12 april 2018

12 april 2018

12 april 2018



12 april 2018

Tulpenveredelaar Kees Stoop, kaasvader Willem Borst, burgemeester Piet Bruinooge en André van Duin heffen het glas op de doop van de ‘Alckmaer’.

De opening van het kaasmarktseizoen op het Waagplein in Alkmaar is vrijdag 30 maart gevierd met de doop van de tulp ‘Alckmaer’. Veredelaar Kees Stoop: “Deze rode tulp is misschien niet mooier, maar wel duurzamer dan andere tulpen.” Kaasmarktseizoen opent met nieuwe tulp Kees Stoop: ‘Niet mooier, wel duurzamer’

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: Dick Breddels

12

12 april 2018

De zogeheten ‘pop-up tulpenexperience’ is door leerlingen van het Clusius College in Alkmaar opgezet.

E r viel veel samen tijdens die eerste marktdag, handelaren. Het kaasdragersgilde bestaat sinds 1593 en laat het dit jaar ook 425 jaar geleden zijn dat de eerste tulpen naar Nederland kwamen. Stoop refereerde eraan tijdens zijn toelichting op het stadhuis. Stoop greep het gemeentelijke podium ook aan om de berichtgeving in de lokale media over de bloembollensector te hekelen. “Er zou steeds meer grasland gescheurd worden om plaats te maken voor de bollenteelt. Als die grond daarna weer weiland wordt, komen restanten van gewasbescher- mingsmiddelen in de melk. Daar klopt helemaal niets van en het stoort mij enorm, net als veel collega’s.” De Waarlandse veredelaar stelt dat juist minder gras in bollenpercelen verandert. “Melkveehouders hebben grond nodig om de hoeveelheid koeien te verantwoorden. Ze huren twee keer zoveel grond terug voor het gescheurde grasland. Er komt dus meer weiland bij. Het proces van scheuren voor de bollenteelt is niet nieuw en nooit eerder zijn resten gewasbeschermingsmiddel in de melk gevonden. Dat kun je niet zomaar suggereren. Daarmee zet je de sector zonder bewijs in een kwaad daglicht.” ‘ALCKMAER’ IN TIJDELIJKE WINKEL Toen het Stoop ter ore kwam dat Alkmaar op zoek was naar een rode of gele tulp om het jubileum van het gilde kracht bij te zetten, wist hij dat het stadsbestuur bij hem aan het goede adres was. “Alkmaar vindt zichzelf een duurzame stad en daar past deze rode tulp uitstekend bij. Deze tulp is minder gevoelig voor Botrytis en vuur en daarom is minder middel nodig om ‘m te telen. Daar moeten we naartoe in de teelt. Misschien is dit niet de fraaiste rode tulp, maar wel de waarop de kaasdragers aan het toeristische publiek laten zien hoe vroeger de kaas naar de waag werd gebracht, om te worden gewogen en verkocht aan

12 april 2018 De toeristen dromden de zaak binnen, nadat ze eerst hadden gezien hoe André van Duin op een kaasberrie over het plein werd gedragen en hoe de tulp werd gedoopt met Alkmaars bier. Van Duin zelf zei na afloop dat hij had genoten. “Hier kwamen twee Hollandse iconen samen, kaas en tulpen. Wat wil een mens nog meer?” duurzaamste.” De ‘Alckmaer’ is overigens een Ile de Fran- ce-type en de nieuwe rode heeft dan ook veel eigenschappen gemeenschappelijk. De rode tulp werd direct na de doop verkocht in de tijdelij- ke winkel van het Clusius College, in een winkelpand aan het Waagplein. De leerlingen van de school presenteerden daar als studieproject een verkooppunt met een keur aan bolbloemen. “We wisten pas twee weken van tevoren dat we in dit panden terechtkonden”, zegt leerling Richard Muile- boom. Hij volgt de richting Bloem & Design. “Maar de plek is fantastisch.” Omdat het eigenlijk geen winkel mocht zijn, werd het een ‘pop-up tulpenexperience’ met veel informatie over bolbloe- men. Leerlingen van de richting Voeding & Voorlichting van het Clusius College probeerden ondertussen het belang van een gevarieerd eetpatroon te onderstrepen. Muileboom: “Omdat het hier ook om kaas en bier draait op de markt, past voeding er ook bij.” De opbrengst van de verkoop tij- dens de vijf dagen dat de zaak draaide, ging naar de Stich- ting ALS en het Nationale Ouderenfonds. Om de groeistadia in beeld te brengen, stonden de karren met led-verlichting van de Tuinbouwbattle in de winkel. De battle is een initiatief van netwerkorganisatie Green- portNHN, om basisscholen zelf tulpen te laten broeien. De Alkmaarse hyacintenteler Straathof bracht op de ochtend van de markt nog een aantal snijhyacinten langs, om een geurenpalet samen te stellen. Toeristen mochten testen of ze de verschillende geuren konden onderscheiden.

13

12 april 2018

De belangstelling voor duurzaam telen groeit, zeker naarmate de aandacht voor dit thema vanuit de samenleving toeneemt en er middelen verdwijnen. NLG Holland, de coöperatie van duurzame bollenkwekers, kan dit goed merken. Steeds meer telers en verschillende branches melden zich. Dus is de structuur aangepast. De verwachting is daarom dat de open dag op 4 mei goed zal worden bezocht. NLG Holland ontwikkelt door

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

E en cursus over bodemgebruik leidde uiteindelijk tot de oprichting van NLG Holland, dat een platform is voor duurzame bollenteelt en in dat kader cur- sussen en workshops organiseert. “De cursus over bodem wordt nog steeds heel enthousiast bezocht”, weet NLG-voorzitter Colja Corts. “De laatst gehouden editie kende 75 deelnemers.” Een deel van dat succes heeft te maken met de vorm, vermoedt Corts. “De workshops vinden plaats op de bedrijven van de deelnemers, waar vanuit de praktijk het verhaal wordt vertaald. Dat spreekt aan.” SLAGKRACHT Veel deelnemers voelen na afronding van de cursus de be- hoefte om vervolgstappen te zetten. Bijvoorbeeld door zich aan te sluiten bij NLG Holland. “Wij zien graag dat onze coö- peratie verder groeit”, zegt Corts Dat helpt ons onze doelstel- lingen voor duurzaamheid versneld te bereiken. Bovendien neemt onze slagkracht toe naarmate we groter worden, niet in de laatste plaats omdat we voor de overheid en allerlei instanties een belangrijkere gesprekspartner worden. Ook kunnen we de kosten over een grotere groep deelnemers ver- delen en gezamenlijke inkoop organiseren.”

bijvoorbeeld ook akkerbouwers en veehouders. Kennisdeling en samenwerking tussen sectoren kan voor alle partijen winst opleveren.” Een groep kwekers op Texel heeft zich inmiddels aangesloten. “We onderzoeken hoe we dat gaan vormgeven”, legt Corts uit. “De groep die NLG Holland is gestart, blijft als één groep bestaan. Daarnaast kunnen er subregio’s of afdelingen ontstaan, zoals NLG Texel of NLG Akkerbouw. Dat zijn we nu aan het uitzoeken. Verder gaan de ontwikkelingen op het gebied van duurzame teelt gewoon door.” Alle reden dus om weer een open dag te orga- niseren, de derde op rij. “De eerste twee open dagen werden boven verwachting goed bezocht. We kunnen goed merken dat er veel belangstelling is voor verduurzaming. We berei- den weer een mooi programma voor”, besluit Corts. GROENBEMESTER De volgende open dag vindt plaats op vrijdag 4 mei, bij M.C. Zonneveld, het bedrijf van Kees, Mariëtte en Peter Zonneveld in Julianadorp. Peter: “De open dag is elk jaar bij een ander lid van NLG en dit jaar zijn wij aan de beurt.” Het afgelopen jaar was de introductie van de NLG groenbemestermix een belangrijk thema. “We hebben een groenbemester samenge- steld uit 21 soorten”, zegt Peter. “Het resultaat hebben we laten onderzoeken en we zijn erg tevreden. Deze NLG groen- bemestermix stimuleert het bodemleven, zorgt voor een

Dus wordt NLG Holland een breder kennisplatform. Corts: “Niet alleen bollenkwekers kunnen zich aansluiten, maar

14

12 april 2018

Peter en Kees Zonneveld: ‘Duurzaamheid heeft de toekomst’.

goede doorworteling, een hoger organischestofgehalte, geeft een mooie structuur als je het gaat onderwerken en draagt bij aan de biodiversiteit boven en onder de grond. Het brengt de bodem in balans. Dat is ook het thema van de open dag dit jaar. Daarbij bloeit het ook nog eens mooi, dus voor de omgeving ziet het er goed uit.” Dekker Granen en Kunstmest bv uit Sint Maartensbrug verkoopt deze groenbemester. NATUURINCLUSIEF TELEN Een andere ontwikkeling voor NLG is natuurinclusief telen. Peter Zonneveld: “Sinds wij ons hebben aangesloten bij NLG, is ons middelengebruik met 30 procent afgenomen. Dat is een mooi resultaat. Deels ingegeven door wetgeving en voor een belangrijk deel doordat we zelf andere keuzes maken. Wij kiezen er bewust voor om met duurzaamheid bezig te zijn omdat we geloven dat daar de toekomst voor ons vak ligt. De consument wordt steeds mondiger en stelt hogere eisen. De retail speelt daarop in, bijvoorbeeld door naar certi- ficaten te vragen. Als je over tien jaar ook nog bollen wilt verkopen, zul je daar nu stappen in moeten zetten.” Over wat aansluiting bij NLG Holland het bedrijf nog meer heeft opgeleverd, zegt hij: “In plaats van dat je individueel steeds opnieuw dezelfde fouten aan het maken bent, kun je nu sparren met collega’s, informatie delen en van elkaar leren. Daarmee komen we samen verder.”

Open dag Op vrijdag 4 mei organiseert NLG voor de derde keer een open dag. Deze vindt plaats op bollenkwekerij M.C. Zonneveld bv van Kees, Mariëtte en Peter Zonneveld aan de Rijksweg 109 in Julia- nadorp. Dit jaar is het thema ‘Bodem in balans’. Verder kunnen telers en hun medewerkers deze dag een punt behalen voor de verlenging van hun spuitlicentie. Meer informatie over het programma is te vinden op de site van NLG Holland: www.nlgholland.com. Belangstellenden kunnen zich hier ook aanmelden.

12 april 2018

15

12 april 2018

Bol-op-potshow kan beter

Juist in het voorjaar wil de consument snel kleur. Bol-op-potproducten lenen zich daar prima voor. De Keukenhof is de plaats om te laten zien wat er zoal is aan mogelijkheden. Dit jaar lijkt het enthousiasme om dat te doen minder dan voorgaande jaren.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

1

1 Naast de bekende ‘Gold Medal’ zette Fa. Bisschops ook de cul- tivars ‘Westward’ en ‘Cornish Chuckles’ (foto) neer. Die laat- ste is compact en rijkbloeiend. 2 Kwekerij Turfspoor presenteert een gevarieerd sortiment Mus- cari op deze show, waaronder de helderblauwe ‘Carola’. 3 In de kleur geel was bij de firma H.C. Damen de hyacint ‘Gipsy Prin- cess’ een echte aandachttrekker. 4 Jansen Overseas legde de nadruk op tulpen-op-pot en deed dat onder meer met ‘Plaisir’.

2

3

4



12 april 2018

Indrukwekkend veel nieuws De permanente Hippeastrumshow op de Keukenhof is meer dan een presentatie van het gangbare sortiment. Inzenders maakten dit jaar meer dan duidelijk dat de variatie in dit gewas geen beperkingen kent. Topshow met topkwaliteit.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

1 N.L. van Geest liet onder meer de nagelnieuwe ‘Ter- ra Mystica’ zien, een type uit het middensegment wat bloemgrootte betreft. Beslist aanvullend in dit seg- ment. 2 De opmars van de dubbele selecties gaat voort. Fa. Gebr. van Velden voegde daar ‘Doublet’ aan toe, die wat compacter oogt dan andere selecties. 3 Heel bijzonder: Hippeastrum ‘Bentley’ van Van den Ende Flowers. Niet enkel, niet dubbel, maar daar net tussenin en met een licht steenrode kleur. Goed bruikbaar als snijbloem. 4 Al wat langer op de markt, maar nog steeds een ech- te aandachttrekker: de rode ‘Bogota’, geshowd door Floralia en behorend tot de cybister-groep.

1

2

3

4

12 april 2018



12 april 2018

Totaalleverancier voor al uw printoplossingen! De Stichting Nederlands Kampioenschap Tulpenkeuren bedankt haar sponsoren CNB, Ateco, Agrifirm Plant BV, Flynth adviseurs en accountants, Hobaho, Greenity, Olaf Schuur, Agriver, Pluslive en Keukenhof voor de (financiële) bijdrage aan de regionale tulpenkeuringen en het Nederlands Kampioenschap 2018.

greenity-ma vd sluis 180209.indd 1

09-02-18 16:42

Logi Label is uw totaalleverancier voor alle zelfklevende etiketten zowel bedrukt als onbedrukt, etiketten print software, thermische en thermal transfer printers, printlinten,slitters/rewinders, fullcolour labelprintersen toebehoren. Logi Label is de Supplies specialist van ZEBRA, gecertificeerd verdeler van Nice Label etiketten software, supplies partner van Toshiba, distributeur van Primera, partnervanLabelmate.LogiLabelisGoldlabelpartnervoor deEpsonColorworksprinters.

• bloembollen sorteerplaten • aardappelzeven • spijlenzeven • kniekrukken/zithulpen

FULLCOLOURETIKETTENPRINTERS

THERMALTRANSFERPRINTERS

• borstelwalsen • bedrijfsstoelen • machine onderdelen • transportrollen • wielen

ETIKETTENAPLLICATORENPRIMERAAP

THERMISCHEETIKETTENPRINTERS

www.peterbos.eu • info@peterbos.eu

Etiketten -Printlinten -Etiketten -Printers -Etikettensoftware -Printservice LogilabelBV -Noordeinde78 -3341LWHendrik-Ido-Ambacht - [ T ]+3178-6816120 - [ I ]www.logilabel.com

Logilabel_A5_Algemeen.indd 1

22-08-16(wk34) 14:34

greenity-logilabel 180118.indd 1

19-01-18 09:39

Meer dan 60 jaar ervaring in de kunststof spuitgiet techniek

• SPOELT PLANTEN, BOLLEN, ROZEN EN FRUIT ONDERSTAMMEN LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

Wij leveren onze producten onder andere aan de agrarische sector , de voedselverwerkende industrie en de levensmiddelenbranche.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

Kennemer Plastic Industrie B.V. Hoekvaartweg 14, 1771 RP Wieringerwerf The Netherlands, T : (+31)(0)227-60 16 44 F : (+31)(0)227-60 36 06/ E : info@kpi-spuitgieten.nl www.kpi-spuitgieten.nl

www.helmus.nl

bbv-kpi 170503.indd 1

03-05-17 15:41

Boeket met een verhaal

Bij The Flower Family zijn de bedrijfsprocessen erop ingericht een positieve impact te maken op de medemens, het milieu en de maatschappij. Van het kwe- ken van de bloemen tot en met de bezorging. Jos van Beunin- gen, een van de oprichters: “De bloemen zijn direct afkomstig van lokale en gecertificeerde kwekers. Zij hebben oog voor het milieu, het welzijn van hun medewerkers en natuurlijk voor hun bloemen. Vervolgens worden de boeket- ten samengesteld door mensen met een afstand tot de arbeids- markt. Die worden hiervoor speci- aal opgeleid. Zo geven we mensen een kans om op te bloeien en zich betrokken te voelen in de maat- schappij.” De boeketten zijn alleen in Amsterdam te bestellen via de app of via de webshop. De bloe- men worden bezorgd met elektri- sche transportfietsen.

Op de demodag van het innovatieplatform Let it Grow, 22 maart in Amsterdam, werden acht start-ups gepresenteerd. Het was de feestelijke afsluiting van Let it Grow, dat ondernemers hielp hun groene ideeën verder uit te bouwen. Helpen groeien

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

12 april 2018

19

12 april 2018

Let it Grow was een investeringsprogramma van veiling Royal FloraHolland waarbij de focus lag op commerciële groei. Omdat het niet meer in de strategie van de veiling past, is vlak voor de demodag besloten om te stoppen met Let it Grow. Het platform is in 2016 opgericht met het idee om mensen meer te laten genieten van bloemen en planten en om jongeren meer bloe- men en planten te laten kopen. Daarvoor kregen start-ups met groene innovatieconcepten een coachingprogramma en een investering van 10.000 euro. In 2017 zijn zeven start-ups uitgeko- zen door een jury. Dit jaar waren dat acht bedrijven uit Nederland en het buitenland. De start- ups moesten passen bij het doel van Let it Grow: mensen over de hele wereld vertellen over de waarde van bloemen en planten. Want bloemen en planten maken mensen gelukkig en gezond.

Klik en klaar Een app die kan laten zien hoe een plant er in jouw woonkamer uitziet. Dat is 3CO (threeco). Lance Legel (uit Engeland) en Steve Jenkins (uit Amerika) zijn de ontwik- kelaars. De app kan aangeven of de plek in de kamer juist is, of dat er te veel licht is. De plant is op de app te bestellen en er is nazorg. Wanneer de plant er staat, kan de app zien of de gebruiker te veel of te weinig water geeft. Legel: “De app werkt, maar optimaal is hij nog niet. We moeten nog planten toevoegen. Alle kennis over planten komt via Let it Grow. Die hebben ons in contact gebracht met kwekers.”

20

12 april 2018

Kans voor professionalisering Frank en Sophie Berbée van BloemenStorm hebben veel contact gehad met de zeven andere start-ups. Sophie: “We hebben ervaringen uitgewisseld en geke- ken hoe anderen dingen oppakten.” Frank vond het programma een kans voor professionalisering. “Met de ogen van een expert hebben we gekeken naar ons businessmodel. Voorheen deden we alles op gevoel, nu hebben we resultaten gemeten en kunnen we het onderbouwen.” Ruim 2,5 jaar geleden is Bloe- menStorm ontstaan. Het bedrijf koopt overschotten bloembollen – van goede kwaliteit – en plant deze in moderne bloembakken. Door ‘lasagnebeplanting’ bloeien de bakken lang. De bakken worden drie keer vervangen: in de winter, lente en zomer. Bloemen- Storm richt zich op horeca en het midden- en kleinbe- drijf en groeit ieder jaar.

Balkon gevuld met een verrassing

Gemakkelijk balkonbakken vullen met planten zonder vieze handen. Dat is wat Blumixx doet. Heinrich Grábig (uit Duitsland) vertelt: “Consumenten weten niet altijd welke planten ze waar kunnen zetten op een balkon. Wij maken het makkelijk. Op de website kunnen klanten aangeven of ze volle zon, halfzon of schaduw hebben op het balkon, hoe groot de bak is en welke kleur de voor- keur heeft. Ze krijgen dan de gehele inhoud voor een bak toegestuurd, die ze er alleen nog maar in hoeven te zet- ten.” Welke producten er in zitten is een verrassing. Er wordt onder andere gewerkt met siergrassen.

Advies voor plantenverzorging

Mama Botanica is Iris van Vliet. Opgegroeid in een huis vol met plan- ten, zat de liefde voor planten er al vroeg is. Ze richtte eerder een plantenasiel op, waar mensen hun afgedankte kamerplanten kwijt konden. Van Vliet: “Zo ontstond het idee om mensen voorlichting te geven over de verzorging van planten, zodat ze niet meer worden weg- gedaan.” Op diverse kanalen deelt Mama Botanica haar advies. Daar- naast geeft ze ook workshops en heeft contact met kwekers. “Met Let it Grow heb ik gezocht naar opties om inkomsten te genereren zonder een reclamekanaal te worden. Mijn bereik online heeft waarde, maar ook de informatie die ik krijg van de doelgroep.”

12 april 2018

21

12 april 2018

90 jaar Hortus Bulborum

Het geheugen van de bloembollenteelt In 1924 begon onderwijzer Pieter Boschman afgedankte tulpencultivars te verzamelen. Niks mis met deze ‘oudjes’, ze waren alleen vervangen door nieuw sortiment. Boschman legde de basis voor de Hortus Bulborum: een bollentuin in Limmen, waar inmiddels meer dan 4.000 voorjaarsbolgewassen zijn gehuisvest. Een tuin vol historie. Hebben deze eeuwenoude tulpen ook een toekomst?

Tekst: Suzanne Meeuwissen | Fotografie: René Faas

Hortus Bulborum compleet In de vorige Greenity is per abuis slechts de helft van het verhaal over 90 jaar Hortus Bulborum afge- drukt. Om u het complete verhaal over deze bijzondere museumtuin en vooral ook het beeld niet te onthou- den, vindt u hier het complete stuk.

De hoofdredactie

12 april 2018

Max Nuyens (links) en Piet Apeldoorn

12 april 2018 22

E en klein stuk bollenland in Lim- men, Noord-Holland. Het land is omringd door bebouwing en ligt aan de voet van een Middeleeuws kerkje. Het is de oude schooltuin van Pieter Boschman, de plek waar de Hortus Bulborum in 1928 officieel is opgericht. Negentig jaar geleden zag de onderwijzer hier zijn eerste vierhonderd tulpencul- tivars in bloei. Zijn collectie is sindsdien drie keer verhuisd, maar inmiddels zijn de bollen weer geplant op de plek waar het allemaal begon. Het zijn geen vier- honderd cultivars meer, maar 2.700 en de tulpen zijn aangevuld met meer dan 1.300 andere voorjaarsbloeiers, zoals narcissen, krokussen en hyacinten. De verzameling van Boschman is de grootste collectie his- torische bolgewassen ter wereld en wordt in stand gehouden door een stichting van vrijwilligers. SELECTEREN De Hortus Bulborum groeit nog steeds en de stichting kan de bollen niet meer alle- maal kwijt in de tuin in Limmen. Een deel van het assortiment is daarom verhuisd naar een locatie elders in de omgeving. Kwekers en verzamelaars brengen regel- matig partijtjes naar Limmen: soms maar één partij, soms een hele privécollectie. De Stichting Hortus Bulborum bepaalt welke cultivars in aanmerking komen voor een plek in de bollentuin. Het maken van een selectie blijkt moei- lijker dan gedacht, zegt Max Nuyens, bestuurslid van de stichting Hortus Bulborum. “We hebben een lijst met kenmerken waaraan een Hortus Bul- borum-partij moet voldoen. Toch is er ieder jaar discussie: welke bloembollen zijn museumwaardig en welke niet?” In ieder geval heeft de partij zijn sier- en gebruikswaarde bewezen. Daarnaast bepalen de mate van ziektegevoeligheid, de plaats in het handelsassortiment en de teeltomstandigheden of de cultivar wordt toegevoegd aan de collectie. De grote hoeveelheid nieuwe tulpenras- sen op de markt is volgens voorzitter Piet Apeldoorn problematisch. “De tulpen van nu komen en gaan. Hun vaak korte bestaansrecht is voor ons niet interessant, tenzij er bijzondere genetische eigen- schappen aan de tulp zijn verbonden. De tijd zal uitmaken welke van de huidige cultivars uiteindelijk een plekje op de Hortus in Limmen verdienen.” ONDERZOEK De collectie van de Hortus Bulborum is namelijk niet alleen een fraaie tentoon- stelling van voorjaarsbollen en -knollen, maar wordt ook en vooral gebruikt voor veredelingsdoeleinden en voor onderzoek.

De stichting veredelt niet zelf, maar ont- vangt regelmatig beroeps- en hobby- veredelaars in de bollentuin. Potentieel waardevolle genen worden hier immers bewaard en in stand gehouden. Ook worden deze genen onder de loep ge- nomen: zo deed de Universiteit van Leiden in 2015 onderzoek naar het tulpenmoza- ïekvirus. De mozaïekvirustulp – bekend om zijn barok gevlamde bloemen – was erg gewild tijdens de Tulpomanie en staat vaak afgebeeld op oude schilderijen en prenten. De dragers van het mozaïekvi- rus worden ook wel ‘Rembrandttulpen’ genoemd, naar de belangrijkste schilder uit die tijd. De onderzoekers vergeleken virustulpen uit het 18e eeuwse herbarium van Gaymans met de historische virustul- pen uit de tuin in Limmen. VIRUSSEN De Rembrandtcollectie is het paradepaard- je van de Hortus Bulborum. Bezoekers komen speciaal voor deze verzameling naar Limmen. Toch geven deze tulpen wel problemen: het blijven bollen met virus. Dat is niet zonder risico. Luizen brengen het virus gemakkelijk over op andere tul- pen en kunnen op deze manier de andere cultivars in gevaar brengen. “Het zijn bol- len met een enorme historische waarde”, zegt Max Nuyens. “De oudste tulpen uit de Rembrandtverzameling stammen uit 1620. We willen de virustulpen in stand houden en tegelijkertijd de rest van de collectie tegen besmetting behoeden.” Daarom zijn er maatregelen genomen. Het deel virustulpen dat gekweekt is voor de verkoop, staat elders. De showcollectie in de tuin Limmen wordt geplant op vijftig meter afstand van de andere historische tulpen. Op deze manier hoopt de stichting alle cultivars te behouden op de manier zoals ze ooit zijn ontstaan. Dit blijft lastig, vooral als je je bedenkt dat de meeste cultivars uit de collectie uit niet meer dan twee regels bollen bestaan. Tien zieke bol- len betekenen al snel één cultivar minder in de bollentuin. BOLLENKRAAM GEZOND HOUDEN De bollenkraam gezond houden heeft daarom de hoogste prioriteit, zegt Piet Apeldoorn. De voorzitter van de Hortus Bulborum heeft hier zo zijn zorgen over. “We zitten in een moeilijk gebied. De Hortus is omringd met bebouwing en er is niet veel wind. De beukenhagen op het land zijn schuilplaatsen voor luizen. We laten de bloemen langer bloeien, zodat de bezoekers er langer plezier van hebben, maar uitgebloeide tulpenbloemen zijn een bron van infecties. Tegelijkertijd mogen we niet meer alle bestrijdingsmiddelen toepassen.”

Betekent dit dat de historische tulpen- collectie snel zal verdwijnen? Apeldoorn ziet gelukkig nog wat lichtpuntjes. “De kwekerswereld is zich hard aan het ontwikkelen. Ik hoop dat we op de korte termijn in staat zijn om tulpen sneller te vermeerderen. Virusvrij vermeerderen, zoals dat nu ook al bij lelies gebeurt. Als dat mogelijk is, kunnen we de historische cultivars die nog maar uit een paar bollen bestaan virusvrij maken.” TECHNOLOGISCHE TOEKOMST De Hortus Bulborum heeft binnenkort al profijt van ontwikkelingen op het gebied van technologie en mechanisering. De collectie wordt ieder jaar met de hand gerooid. Volgend jaar is dat verleden tijd: met behulp van crowdfunding is er nu een aangepaste elektrische rooimachine besteld. De rooimachine, gebouwd door de firma Denneman uit Heemskerk, schept de bollen regel voor regel op. Er ligt al een kabel in de grond om de toekomstige rooimachine te voorzien van energie. Deze zomer beginnen ze met proefdraaien. Piet Apeldoorn: “We willen de aangepas- te rooimachine ook na aanschaf blijven moderniseren. In de toekomst kunnen we alle partijen voorzien van een microchip. Bij herkenning van zo’n chip stopt de rooi- machine en krijgen wij op het display te zien welke partij uit de grond is gehaald. Hoewel de Hortus Bulborum een histori- sche bollentuin is, gaan we wel vooruit!” Lezing De Hortus Bulborum bestaat negentig jaar en daarom organiseert de stichting op 28 april om 13.30 uur een tulpenveredelings- middag in het Bollenmuseum in Limmen. Wat voor rol speelt het historische tulpen- assortiment in moderne veredelingsmetho- den? Tulpenveredelaar Arie Peterse spreekt over de oer-eigenschappen van de tulp. Inschrijven voor de lezing kan vóór 28 april op www.hortus-bulborum.nl of via Nic Vis: 06 1188 9489. Ken uw tulpen De voortuin van de Hortus is dit jaar beplant met een kleurrijke mix van klassieke én min- der bekende cultivars. U kunt uw kennis tes- ten tijdens de tulpenherkenningswedstrijd op 28 april.

Kijk voor meer jubileumactiviteiten op www.hortus-bulborum.nl.

12 april 2018

23

12 april 2018

SCHUBBEN van Uw

LELIES

Voor het

ARIE TUIN

0048 601 159 267

arie@almano.info

   

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

bbv-cremer 160917.indd 1

16-09-16 14:38

Selectieve bladluisbestrijding

• Bestrijdt alle soorten bladluizen

H&G Exporttractors

• Spaart natuurlijke vijanden

Abbestederweg 30 B

1759 NB Callantsoo

T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

• Lange duurwerking

Teppeki_185x135_Greenity.indd 1

28/03/2018 7:57:26

5 M I NUT EN

‘Samenleving goed informeren’

Arjan de Vries (55) heeft altijd een fascinatie voor de agrarische sector gehad. Als technisch commercieel adviseur in dienst van CAV Agrotheek kan hij zijn hart ophalen: dagelijks bezoekt hij diverse bedrijven en mag hij agrarische ondernemers adviseren over hun middelengebruik.

gespoten, waarom je wel eens achter een kiepwagen aan moest hobbelen op de weg. Tegenwoordig wordt de land- en tuinbouw gezien als lastige sector. Ieder- een bemoeit zich ermee en de regelgeving is dusda- nig zwaar en ingewikkeld dat het een hele opgave is om een agrarische onderneming te runnen.” Bloembollen zijn… “De meest perfecte antidepressiva. Want zeg nou zelf: als je tussen bloemen en planten zit, word je toch vanzelf gelukkig van al het moois om je heen?” Wat mij raakt, is… “Dat de sector wordt uitgemaakt voor van alles en nog wat. We zijn helemaal fout bezig, spuiten dat het een lieve lust is en doen dat op momenten dat we zoveel mogelijk mensen dwars kunnen zitten. Het tegenovergestelde is waar. We zijn zeer inten- sief met onze teelten bezig, spuiten zeer gericht, vaak met hele lage doseringen en proberen dat op momenten te doen met de meeste effectiviteit. Vaak is dat ‘s avonds en dan zitten veel mensen van buiten de sector lekker buiten of fietsen rond door de prachtig aangelegde bollenvelden.” Toelatingseisen zijn… “Nodig, maar er is tegenwoordig wel veel voor nodig om een middel toegelaten te krijgen en te houden. Ook hier speelt de emotie de boventoon. Zo zijn er honderden rapporten die aangeven dat er bij voorgeschreven gebruik niets aan de hand is met glyfosaat. In één rapport wordt aan sommige zaken getwijfeld en er ontstaat een hele discussie waardoor het middel op kantelen staat.”

Arjan de Vries 55 jaar Bedrijf: CAV Agrotheek

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

Duurzaamheid is… “Een modewoord geworden dat te pas en te onpas wordt gebruikt. Volgens mij is de Nederlandse agrarische sector duurzaam bezig. We telen al honderden jaren allerlei gewassen op dezelfde grond. Als we dat niet duurzaam zouden doen, kon- den we nooit zoveel productie per hectare halen. Wereldwijd staat de Nederlandse land- en tuinbouw eenzaam aan de top zowel qua productieniveau als voedselveiligheid. Het is volgens mij heel belangrijk dat we de samenleving goed informeren over wat, waarom en hoe we zaken aanpakken. Vaak is het een kleine groep mensen die veel ophef veroor- zaakt en vele volgers meetrekt in hun mening. De gemiddelde Nederlander weet weinig af van de agrarische sector, waardoor ze zich geen goede mening kunnen vormen.” Ondernemerschap is… “Tegenwoordig een hele opgave. Ik heb diep respect voor jonge ondernemers die het bedrijf voortzetten. Vroeger hadden de mensen op het platteland een goede band met de agrarische sector. Ze begrepen waarom er mest werd verspreid, waarom er werd

Volgende keer MARCO BOOIMAN “Marco Booiman is de volgende kandidaat voor deze rubriek. Hij is een jonge zelfstandig ondernemer die zelf met het telen van bloembollen is begonnen. Gelet op de huidige hectiek en regelgeving rondom de sector heb ik daar respect voor.”

12 april 2018

25

12 april 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook Annual report