Greenity30

20 december 2018

MECHANISATIESPECIAL

Bescherming en veiligheid

28 Greenity-debat 2019 ‘Is ondernemen nog leuk?’ 40 Flower Science Congres ‘Profiteer van de natuur’ 8 Erwin Ros, Fedecom: ‘Regiobeurs heeft functie’



MECHANISATIE

69 STE

TENTOONSTELLING 2019

dinsdag 8 januari t/m donderdag 10 januari • 13.00 - 21.30 toegang  5,- • parkeren  5,-

SPUITLICENTIEVERLENGING door GMN • di 8 en woe 9 januari 10.30 - 13.00 • inclusief lunch aanmelden via tel. 088 474 70 00 of info@gmnbv.nl •

GROTE BLOEMENSHOW •

PROEFRIJDEN OP DE NIEUWSTE TREKKERS •

Beursadres: Expo Haarlemmermeer Stelling 1 2141 SBVijfhuizen

WWW.SMTB.NL

I NHO U D

26 Diefstal Niemand wil ongewenste gasten. Hoe houd je die van je bedrijf?

40 Flower Science Congres Hoe kunnen we hulpmiddelen uit de natuur beter benutten?

14 Bodemverdichting Bodemschade is onwenselijk. Er zijn genoeg technieken om verdichting te beperken.

Vaste rubrieken 6  In de media 8  In gesprek Erwin Ros 11  Column Hans Kleijwegt 25  5 minuten Gerard van Rijn 31  Tech&Mech Dozenvuller Cremer 33  Ooit 34  KAVB 38  Vakvenster Het handwerk blijft 50  CNB 60  Anthos

In dit nummer 28 Greenity-debat: Is ondernemen anno nu nog leuk? 40  Flower Science Congres: zoektocht naar helpende natuur 44  Noviteiten op de Mechanisatie- tentoonstelling Vijfhuizen

 Mechanisatiespecial 13  Een veilig 2019 en verder 14  Verdichting grond niet nodig 16  Niet aan de slag zonder goede bescherming 20  Teler neemt onderhoud spuit serieus 26  ‘Mij overkomt dat niet’ 56  Elk bedrijf is vatbaar voor computervirus

63  Stigastip 64  Hobaho 67  Vaste planten Calamagrostis 69  Teeltverbetering

70  Teeltadvies 74  De naam is Aafke

20 december 2018

3

20 december 2018

EXPIRION is de specialist in het uitvoeren van grootschalige zonne- energieprojecten

EXPIRION is de specialist in het uitvoeren van grootschalige zonne- energieprojecten EXPIRION is de specialist in het uitvoeren van g otschalige zonne- energieprojecten EXPERION is de specialist in het uitvoeren van grootschalige zonne- energieprojecten

ProjectRuigrokFlowerbulbs (2.600glas-glaspanelen) Project Ruigrok Flowerbulbs (2.600 glas-glaspanelen)

ProjectNordLommerse (2.200 standaardpanelen) Project Nord Lommerse (2.200 standaardpanelen)

ProjectC.S.Weijers (1.785glas-glaspanelen) Project C.S.Weijers (1.785 glas-glaspanelen)

R GOED ONDERBOUWD FINANCIEEL PLAN R ERVARING MET SUCCESVOLLE SDE+-SUBSIDIES R ALLEEN PRODUCTEN MET HOGE KWALITEIT EN GARANTIE R UITVOERING DOOR GECERTIFICEERDE INSTALLATEURS R GOED ONDERBOUWD FINANCIEEL PLAN R ERVARING MET SUCCESVOLLE SDE+-SUBSIDIES R ALLEEN PRODUCTEN MET HOGE KWALITEIT N GAR NTIE R UITVOERING DOOR GECERTIFICEERDE INSTALLATEURS ProjectRuigrokFlowerbulbs (2.600glas-glaspanelen)

R PROJECTEN VAN DUIZENDEN PANELEN AFGEROND R GECERTIFICEERD INSTALLATEUR VAN TOPMERK SMA R PREMIUM INSTALLATEUR VAN ENERGIEOPSLAGSYSTEMEN R ZOWEL STANDAARD0 ALS GLAS-GLASPANELEN PREMIUM INSTALLATEURVA ENERGIEOPS AGSYSTEMEN ProjectC.S.Weijers (1.785glas-glaspanelen) ProjectRuigrokFlowerbulbs (2.600glas-glaspanelen) R PROJECTENVAN DUIZENDEN PANELEN AFGEROND R GECERTIFICEERD INSTALLATEURVANTOPMERK SMA ProjectNordLommerse (2.200 standaardpanelen)

R GOED OND RBOUWD FINANCIEEL PLAN R ERVARING M T SUCC SVOLLE SDE+-SUBSIDIES

ProjectNordLommerse (2.200 standaardpanelen) R PROJ CTEN VAN DUIZENDEN PANELEN AFGEROND R GECERTIFICEERD INSTALLAT UR VAN TOPMERK SMA R PREMIUM INSTALLATEUR VAN ENERGIEOPSLAGSYSTEMEN R ZOWEL STANDAARD ALS GLAS-GLASPA ELEN

ProjectC.S.Weijers (1.785glas-glaspanelen)

R ALLEEN PRODUCTEN MET HOGE KWALITEIT EN GARANTIE R UITVOERING DOOR GECERTIFIC ERDE INSTALLATEURS

STAP 2 Business plan R ZOWEL STANDAARD0 ALS GLAS-GLASPANELEN R GOED ONDERBOUWD FINANCIEEL PLAN R ERVARING MET SUCCESVOLLE SDE+-SUBSIDIES R ALLEEN PRODUCTEN MET HOGE KWALITEIT EN GARANTIE R UITVOERING DOOR GECERTIFICEERDE INSTALLATEURS STAP 3 Ontwerp op maat STAP 4 Uitvoering & Controle Tel: 0252-516420 STAP 3 Ontwerp op maat STAP 2 Business plan

STAP 4 Uitvoering & Controle R PROJECTEN VAN DUIZENDEN PANELEN AFGEROND R GECERTIFICEERD INSTALLATEUR VAN TOPMERK SMA R PREMIUM INSTALLATEUR VAN ENERGIEOPSLAGSYSTEMEN R ZOWEL STANDAARD0 ALS GLAS-GLASPANELEN WWW.EXPIRION.NL

Interesse? Kom langs bij stand 2B14 op de Stichting Mechanisatietentoonstelling Bollenstreek van 8 tot en met 10 januari 2019 in de Expo Haarlemmermeer (Vijfhuizen). De koffie staat voor u klaar!

STAP 1 Energie Analyse STAP 1 Energie Anal se

EXPERION Experts in Solar & Storage

STAP 1 Energie Analyse

WWW.EXPIRION.NL STAP 2 Business plan

STAP 3 Ontwerp op maat

STAP 4 Uitvoering & Controle

EXPIRION Experts in Solar & Storage EXPIRION Experts inSolar &Storage greenity-expirion 181205.indd 1

TEL: 0252-516420

05-12-18 14:05

TEL: 0252-516420

WWW.EXPIRION.NL

Expirion BG 06 18.indd 1

19-11-18 08:56

Expirion BG 06 18.indd 1

19-11-18 08:56

“VUURWERK” bij TRIFLOR HYBRIS, TRIFLOR en VERTUCO presenteren voor de 11e maal in successie de laatste tentoonstelling van 2018 en de eerste van het nieuwe seizoen op : DONDERDAG 27 december van 10:00 tot 17:00 uur VRIJDAG 28 december van 10:00 tot 17:00 uur ZATERDAG 29 december van 10:00 tot 17:00 uur MAANDAG 31 december van 10:00 tot 15:00 uur Wij laten een uitgebreid assortiment nieuwe rassen zien. Tevens is er een keuringswedstrijd die op zaterdag 29 december om 16:00 uur sluit, waarbij leuke prijzen te winnen zijn. Wees er ook vroeg bij en kom op één van bovengenoemde dagen langs bij TRIFLOR, TULPENKADE 1, 1734 JP, OUDE NIEDORP EXPIRION Experts in Solar & Storage TEL: 0252-516420 Expirion BG 06 18.indd 1

WWW.EXPIRION.NL

19-11-18 08:56

1979-2019 40 jaar Hybris

greenity-hybris 181205.indd 1

10-12-18 13:43

VOO RWOO R D

Verkassen Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Dit is de laatste keer dat ik u vanaf deze plaats aanspoor ons blad te lezen. Ik hoor u denken: ‘Wat, gaat hij nu alweer weg?’ Dat niet, maar het voor- woord verdwijnt wel. In Greenity staat een heldere inhoudsopgave, waarin u prima kunt zien wat er in het vakblad te vinden is. Een toelichting van mijn kant is daarbij niet nodig. Verderop in het blad doe ik het nog één keer, omdat we een special hebben. Mooie verhalen, zoek maar op. Uiteraard hoop ik dat u ook zonder mijn aansporing het blad leest. Ellis, Filie, Lianne, Lilian, Monique, André, Arie, René en ik doen er iedere dag alles aan om ééns in de twee weken een interessant en mooi blad te presenteren. Tussendoor bestoken we uw mailbox met de - nu nog - dagelijkse nieuwsbrief, om u op de hoogte te houden van het laatste nieuws. De frequentie van die nieuwsbrief schroeven we wat terug, om meer tijd in de kwaliteit van blad en nieuwsbrief te kunnen steken. De website houden we intussen actueel. Zelf ‘verhuis’ ik naar Van de redactie. Tenslotte ben ik ook onderdeel van de redactie en wat ik op mijn lever heb, kan ik daar kwijt. Het schrappen van het voorwoord levert in ieder geval een extra pagina vaknieuws of -informatie op en daar gaat het om in Greenity. Hopelijk leest u het blad in 2019 met inte- resse en plezier. Namens de redactie wens ik u heel fijne feestdagen, een goede en veilige jaarwisseling en een fantastische start van 2019.

C O L O F ON

20 december 2018 Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactie houdt zich het recht voor om ingezonden brieven en mededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Filie Nicola en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31 | 2160 AA Lisse | tel. 0252-431 431 | info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200 | naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347 | 2161 CA Lisse ABONNEMENTEN Nederland € 275,– (excl. btw) per jaar, Europa € 295,– (excl. btw) per jaar, buiten Europa € 325,– (excl. btw) per jaar ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv | Postbus 20 | 2040 AA Zandvoort | tel. 023-5714745 | zandvoort@bureauvanvliet. com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099

5

20 december 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Daar word je niet vrolijk van

Monique Ooms — Redacteur m.ooms@greenity.nl

Wat gij niet wilt dat u geschiedt… Die ken- nen we allemaal wel. Toch leeft niet iedereen ernaar. Zo blijkt uit het artikel over inbraak- preventie, verderop in dit blad, dat er genoeg mensen zijn die er hun beroep van hebben gemaakt om spullen van een ander te stelen. Ik heb zelf meegemaakt hoe naar het is als er bij je wordt ingebroken. Het idee dat wild- vreemden, dat hoop je in elk geval, in jouw huis hebben lopen rondneuzen en aan jouw spullen hebben gezeten… Dat is niet fijn. En dan hadden ze ook nog eens de brutaliteit om waardevolle spullen mee te nemen. Ze lieten een chaos achter op de koop toe. Het voelt bij- na alsof je bent aangerand. Inbraak en diefstal komen met enige regel- maat voor op bollenbedrijven. Risicospecialist Leo Plak vertelt in het artikel dat veel onderne- mers denken dat het hun niet zal overkomen. Ze vertrouwen erop dat niemand het in zijn hoofd haalt om ongevraagd op hun bedrijf te komen en bloemen, gereedschap of andere zaken mee te nemen. Helaas kunnen we daar niet meer op vertrouwen. Dieven hebben snel genoeg in de gaten waar iets te halen valt en wat ze daarvoor moeten doen. Dan kom je op een ochtend in de schuur en blijkt al het fust, je bloemen of allebei gestolen te zijn. Daar word je niet vrolijk van. Kennelijk is het in deze wereld nodig om je- zelf en je bedrijf te beschermen. We kunnen er niet meer op vertrouwen dat we veilig zijn als de deur niet op slot zit. Dus, voordat u tijdens de kerstdagen lekker gaat ontspannen met de mensen die u lief zijn, toch even checken of alles veilig is. Dat relaxt een stuk relaxter. Ik wens u veilige feestdagen!

Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) werkt aan een systeem van vrijwillige herverkaveling en kavelverbetering. GOM staat op het Kennis- plein van de Mechanisatiebeurs met het Informatiepunt Herverkaveling Bollenstreek. Hier worden de eerste onderzoeksresultaten gepresenteerd. Stichting Kavelruil Zuid-Holland onderzoekt de mogelijkheden van een inte- grale aanpak voor kavelruil, herverkaveling en kavelverbetering. Een kavel- ruilcoördinator is op de beurs aanwezig om bezoekers te woord te staan en hun op de computer te laten zien wat er mogelijk is. Verplichte ruilverkaveling bestaat niet meer en past ook niet meer in deze tijd. Wel is er nog het streven om vrijkomende, kleine en niet optimaal ver- kavelde percelen om te vormen tot moderne kavels. Om dit te versnellen is in de Duin- en Bollenstreek begonnen met een systeem van vrijwillige herverka- veling en kavelverbetering door ondernemers en grondeigenaren. GROTE, STERKE BEDRIJVEN Herverkaveling, kavelverbetering en ruilverkaveling kunnen ervoor zorgen dat het teeltcomplex weer up to date wordt gemaakt. Er ontstaat daardoor ruimte voor minder, maar grotere en sterkere teeltbedrijven. De in de Interge- meentelijke Structuurvisie Greenport vastgelegde herstructureringsopgave is erop gericht deze economische en ruimtelijke transitie mogelijk te maken. De toekomst is uiteindelijk aan moderne bedrijven van een zekere schaalgrootte en met voldoende en goed verkaveld oppervlak. Schaalvergroting in de economie leidt onvermijdelijk tot veranderende eisen aan bedrijfsvestiging, verkaveling en bedrijfsbebouwing. In de Duin- en Bol- lenstreek is dat goed merkbaar. De versnipperde en relatief fijnmazige ver- kaveling en kleinschalige bedrijfsbebouwing zal moeten wijken voor grotere en efficiëntere kavels en voor minder, maar wel grotere bedrijfseenheden. Zonder toekomstbestendig areaal is er geen vitale teelt mogelijk en zonder vitale teelt is er geen economisch cluster met toekomst, noch een aantrekke- lijk buitengebied-landschap. Onderzoek naar kavelverbetering Duin- en Bollenstreek

6

20 december 2018

Voorlichting BKD op Mechanisatiebeurs

De BKD geeft op de Mechanisatiebeurs voorlichting aan kwekers en exporteurs over digitalisering, het nieuwe plantenpaspoort en de Brexit. Dat laat de keu- ringsdienst weten. Eerder is op de IFTF in Aalsmeer ook voorlichting gegeven over het nieuwe plan- tenpaspoort. Volgens de BKD hebben kwekers daar goed gebruik van gemaakt. Er werden vragen gesteld over hoe het paspoort eruit moet zien en op welk type ver- pakking welke informatie moet staan. De BKD adviseerde daar onder andere om afspraken te maken met de afnemers over het toepassen van het plantenpaspoort. Ook komen er bij de BKD in Lisse vragen binnen, onder meer over het label en welke informatie er op de verschillende typen producten moet komen, zoals losse bollen of kleinverpakkingen. Daarnaast willen telers en handelaren weten wat ze moeten bewaren in de administratie. Op www.bkd.eu/nieuws/plantenpaspoort staan al veel antwoorden. Met de stand, op de Mechanisatiebeurs van 8 tot en met 10 januari in Vijfhuizen, wil de BKD zich specifiek op de bollensector richten. Behalve over het plantenpaspoort, kunnen kwekers en exporteurs terecht met vragen over de gevolgen van het vertrek van Engeland uit de Europese Unie. Verwacht wordt dat in januari duidelijker is of het een vertrek met afspraken wordt, of een harde Brexit. De gevolgen van de meeste mogelijke scenario’s heeft de BKD al op een rij. Digitalisering De BKD streeft volledige digitalisering van de handel in de bloembollensector per 2021 na. Daarom legt de BKD exporteurs en kwekers op de beurs uit hoe ze zonder al te veel investeringen toch gebruik kunnen maken van digitale leveringsberich- ten. Het verbetert de verwerking bij export aanzienlijk, ziet de BKD. Bedrijven die hiervan al gebruik maken, zijn volgens de dienst zeer enthousiast en omarmen de digitalisering. Daarom is het informeren over de mogelijkheden en voordelen ook een belangrijk doel op de Mechanisatiebeurs voor de BKD. Abonnementsprijs Greenity iets omhoog Met een abonnement op Greenity bent u altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen de bloembollen- en vasteplantensector. Voor het eerst sinds 2014 gaat de abonnementsprijs iets omhoog. Het gaat om een inflatie- correctie. De wijziging gaat 1 januari 2019 in. Een abonnement op het vakblad gaat voor Nederlandse abonnees € 275 per jaar kosten. KAVB-leden ontvangen via hun contributiefactuur een korting op de abonnementskosten van Greenity. Abonnees buiten Nederland betalen € 295 (binnen Europa) of € 325 per jaar (buiten Europa). Deze bedragen zijn exclusief btw.

Agenda

21 december Open dag Innoventis 8 januari GO/Flower Science Café: Into the box 8 t/m 10 januari CNB Bloem- en relatiedagen 8 t/m 10 januari Mechanisatietentoonstelling 10 januari Greenity-debat: Is ondernemen nog leuk? 17 januari FloriData Event 18 januari Dag van de Tulp 19 januari Nationale Tulpendag

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Bollen, bloemen en vaste planten bereiken de consument vaak in eenmalige plastic ver- pakkingen. Soms komen die van de teler of exporteur, maar soms ook van de eindverkoper. Iedereen kent wel de verhalen over de plastic soep in de oceanen. Als sector kunnen we helpen de hoeveelheid plastic afval te verminderen. Goed voor de wereld en goed voor het imago. Er zijn genoeg alternatieven om onze producten in te verpakken. Weg met dat plastic! Stelling: We moeten af van plastic verpakkingen

24 %

76 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Collectief onderzoek oké, maar alleen als echt iedereen meebetaalt’

20 december 2018



20 december 2018

I N G E S P R E K

20 december 2018

20 december 2018

8

20 december 2018

‘Beurzen zijn voor bandenschoppers’

Erwin Ros is meestal wel op de Mechanisatietentoonstelling in Vijfhuizen te vinden, om leden en klanten te bezoeken. De voorzitter van branchevereniging Fedecom van mechanisatiebedrijven meent echter dat een landelijke beurs de beste optie is. “We zien ook een rol voor regionale beurzen. Ondernemers willen hun klanten ontmoeten en klanten willen machines kijken. Mensen willen op beurzen handen geven en tegen banden schoppen.”

Erwin Ros (52) VOORZITTER FEDECOM

Erwin Ros, managing director van de Claas- en Amazone-impor- teur Kamps de Wild Holding, is sinds 2014 voorzitter van de bran- cheorganisatie van mechanisatiebedrijven en dealers Fedecom. De vereniging vertegenwoordigt fabrikanten, importeurs en dealers in de land- en tuinbouwtechniek, industrie en intern transport en in de veehouderij- en groentechniek. De vereniging is ook een van de motoren achter de landelijke beurzen Agro Techniek Holland en Groen Techniek Holland. Fedecom pleit voor bundeling van beurs- kracht in één landelijke beurs.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

Overnames, samenwerking, het was een tijd de trend in de mechanisatiesector. De schaalvergroting is tot staan gekomen in de mechanisatiesector? “Het beeld van de schaalvergroting wil ik nuanceren. Er gaan wel bedrijven samen en ondernemingen werken ook samen om de kosten te beheersen. Toch blijft het aantal ves- tigingen waar klanten kunnen aankloppen gelijk. Ze kunnen in Nederland bij zo’n zevenhonderd bedrijven terecht. Dat is al jaren stabiel. Opvallend is dat er een plaats blijft voor klei- ne bedrijven. Die zijn creatief en weten klanten te binden door met specialistische oplossingen te komen. Zo blijven ze dicht bij hun klanten. Dat zie ik door de eigenschappen van de Nederlandse boeren en tuinders niet veranderen.” Zijn Nederlandse boeren en tuinders anders dan? “Het grootste verschil met de ons omringende landen is dat de Nederlandse boer of tuinder niet zo merktrouw is. Er wordt voor elke klus merkonafhankelijk een passende machine gezocht. Als je in Nederland in de schuur kijkt, zie je machines van allerlei merken. Daarom doen ze ook zaken met verschillende dealers en mechanisatiebedrijven en dat

zorgt er weer voor dat er plaats is voor al die verschillende vestigingen. In het buitenland werkt dat anders, zeker in de VS. Daar kiest een boer voor een merk en is vervolgens zijn hele machinepark van dat merk.” Komt die Nederlander graag naar beurzen en demonstraties? “Als we naar de vijftigduizend bezoekers van onze tweejaar- lijkse beurs Agro Techniek Holland in Biddinghuizen kijken wel. Vooral de combinatie van de nieuwste techniek, demon- straties en proefritten trekt. Er staan altijd rijen voor het rondje op de trekker. Ze willen de machines graag zelf bekij- ken en beoordelen. Beursbezoekers zijn bandenschoppers, zeggen wij wel eens en dat bedoel ik positief. Het gaat om contact met de techniek en de verkoper. Toch is die belang- stelling niet vanzelfsprekend. Door de schaalvergroting in de sector zijn er veel minder ondernemers en die komen niet zomaar van hun bedrijf. Je moet ze wel iets bieden. Daarom zetten we zoveel mogelijk bij elkaar op een landelijke beurs, filevrij te bereiken in het midden van het land. Voor onze le- den houdt dat in dat zo veel handen kunnen schudden voor de laagst mogelijke prijs per klantcontact.”

20 december 2018

9

20 december 2018

I N G E S P R E K

De Fedecom heeft niets met regionale beurzen? “Fedecom ziet het verschil tussen nationale vakbeurzen en regionale contactbeurzen. Wij concentreren ons op de nationale vakbeurzen. We zien wel dat die behoefte blijft bij zowel boeren en tuinders als bij onze leden. Voor iedere on- dernemer is dat een individuele afweging. Als die regionale beurs de kosten waard is, dan moeten ze het vooral doen. Voor boeren en tuinders is het een goede kans om de lokale dealers te ontmoeten, maar vooral ook om elkaar te spreken. Het zijn de plaatsen waar ze met elkaar over het bedrijf kun- nen praten. Als ik zo’n beurs bezoek, merk ik dat onze leden meestal weinig tijd voor mij hebben en dat is goed. Je kunt beter met je klant in gesprek zijn dan met mij.” Wat wilt u dan zoal met de Fedecom-leden bespreken? “Hoe we hen het beste kunnen ondersteunen, want dat is onze belangrijkste taak. We zijn bijvoorbeeld bezig met een groot project, waarbij we de Regionale Opleidingscentra bij elkaar hebben gebracht om het personeelstekort in onze sector aan te pakken. We hebben techneuten en verkopers nodig en die waren versnipperd over allerlei verschillende opleidingen, die bovendien werkten met verouderd lesmate- riaal. Nu is er coördinatie, samenwerking en modern lesma- teriaal en worden leerlingen en studenten gerichter opgeleid voor een carrière in onze sector.” Kun je bij een mechanisatiebedrijf nog wel met een slijp- schijf en een lasapparaat aan de slag? “Dat werk is er zeker nog, maar er is veel meer techniek bij gekomen. Zeker in de tuinbouw, dat is een échte high- tech-sector geworden en de techniek is in de hele wereld beroemd. Wie wat over mechanisatie in de bollen wil weten, komt naar Nederland. Daar zit alle kennis. Die zogeheten ‘smart farming’ is ook in andere sectoren volop in opkomst. Omdat we nu eenmaal een klein land hebben, is landbouw- grond schaars en is het de kunst om met een minimale input een maximale output van een hectare te krijgen.” Daarin is Nederland toch niet uniek? “Er zijn nog twee andere plaatsen op de wereld waar ze heel ver zijn met land- en tuinbouwtechniek. In Californië heb- ben ze dure grond, maar wel goedkopere, Mexicaanse arbeid en in Israël zijn grond en water schaars. Daar hebben ze dus ook uitdagingen die om technische oplossingen vragen. In ons land zijn daar ook nog eens de strenge milieu-eisen gekomen. Er moet duurzamer worden gewerkt, in alle sec- toren die we binnen de Fedecom hebben. Zelfs op golfbanen wordt nu plaatsspecifiek bemest en gespoten.”

‘Holland heeft alle technische kennis van de bollensector’

Vraagt die groeiende technologie een andere rol van de vereniging? “Zeker, want ‘smart farming’ levert soms lastige vragen op. Er worden veel data verzameld van percelen en producten, die weer door agronomen worden verwerkt tot adviezen of taakkaarten voor kunstmeststrooiers of veldspuiten bij- voorbeeld, maar van wie zijn die data eigenlijk? Kunnen die apparaten worden gehackt en wat dan? Als er autonome ma- chines over het land rijden, hoe zijn die dan verzekerd? De technologie gaat snel en we zien een wetgeving die duidelijk achterloopt. Ook daar zetten we ons voor in, om dat weer op elkaar af te stemmen.” U bent 52. Kunt u nog mee in die verandering? “Ik ben al sinds mijn vijfde tussen de machines te vinden en inmiddels is het al 28 jaar mijn werk. De automatiserings- slag in de agrarische sector is nog lang niet ten einde. Als generalist hoef ik niet overal alles van te weten, maar ik zie heel veel parallellen tussen de sectoren die wij verte- genwoordigen. Intern transport in de tuinbouwtechniek bijvoorbeeld, waarbij weer technieken uit de opslagsector komen kijken. Ondernemers willen geen machines zien be- wegen, maar het product. Ik zie bedrijven die daar vol vuur mee bezig zijn en zo ben ik zelf ook. Als er geen vuur meer is, moet je stoppen.”  

10

20 december 2018

C O L UMN

De zes menselijke behoeftes

Hans Kleijwegt Algemeen directeur Artemis Nurseries bv en Van den Bos Holding bv h.kleijwegt@artemisnurseries.com

Voor het einde van het jaar een stukje psychologie ter reflec- tie. De mens wordt door zes behoeftes gedreven: zekerheid, variatie, betekenis, liefde/connectie, groei en bijdrage. Het gaat te ver om ze allemaal uitvoerig te behandelen, maar in een notendop kan je zeggen dat zekerheid alles is wat ons een goed gevoel geeft. Variatie richt zich op afwisseling, want we zijn snel verveeld. Betekenis staat voor gezien wor- den, het strelen van ons ego. Natuurlijk willen we graag geliefd zijn en de liefde en connectie bedrijven en ervaren. Onze spirituele behoeftes zijn te kennen in groei en bijdrage. We stellen hierbij de vraag of het zinvol is wat we doen en of we bijdragen aan een betere wereld. We worden niet door één behoefte gedreven, maar door al- lemaal in meer of mindere mate. Ze verschillen ook als we met ons gezin zijn of het bedrijf bestieren. De bollenbranche wordt gekenmerkt door vooral kleine enmiddelgrote bedrij- ven met meest ondernemers die zelf nog aan het roer staan. Door welke behoeftes zouden die nu het meest gedreven worden ? Als het liefde/connectie zou zijn, gaan we allemaal binnen een jaar op de fles. Als het zekerheid is, worden we knettergek want de wereld waarin we werken verandert voortdurend. Is het niet klimaat dan zijn het wel maatre- gelen van overheidswege. Wat verandert er eigenlijk niet? U raadt het al, de gemiddelde ondernemer in de bollen wordt voornamelijk gedreven door variatie en betekenis. Als wij innoveren is variatie prachtig. Betekenis als streven naar erkenning is goed in een groeimarkt. Deze combinatie is echter dodelijk in een crisis, moeilijke markten of dalende afzet. Kijk eens naar je eigen behoeftes als ondernemer, welk gewicht je aan elke behoefte zou geven en of je patronen kunt ontdekken. Zou een leuk klusje kunnen zijn tijdens de kerstdagen. Ik heb het net zelf gedaan en kan erbij helpen als je wilt. Mijn mailadres staat boven deze column. Vast een kleine tip: de gemiddelde boekhouder wordt gedreven door zekerheid.

20 december 2018

Heel fijne feestdagen en een geweldig nieuwjaar gewenst!

20 december 2018

11

20 december 2018

Wij wensen u een Voorspoedig 2019

Onderzoek | Advies | Assortiment | Service

Wij ontmoeten u graag in onze stand op de mechanisatietentoonstelling in Vijfhuizen.

Stand nr. 1B06

info@gmnbv.nl | www.gmnbv.nl | tel. 088 - 47 47 000

ONTSMETTINGSLIJN

Leverbaar in diverse uitvoeringen en voor diverse kistmaten.

- 2 kisten hoog ontsmetten - 2 kisten tegelijk naast elkaar ontsmetten - schuimen - bollen bevochtigen - warm water installatie - afblazen/drogen

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT. • SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER E VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ V LGENS D RICHTLIJ EN VA DE BKD INCLUSIEF EEN BEH NDE ING C RTIFICAAT.

ontsmetcapaciteit: 150 m 3 per uur tankinhoud: 2m 3 geheel thermisch verzinkt

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl www.helmus.nl

Voor informatie: Smit Constructie B.V. I Zandruiter 14 I 1731 LJ Winkel Tel. 0224-540 460 I Fax. 0224-541 125 I e-mail info@easycarrier.nl

bbv-helmus 161205.indd 1

05-12-16 11:54

bbv-smit 160823.indd 1

25-08-16 13:26

Een veilig 2019 en verder

Uit de buurt van de draaiende delen blijven. We weten het allemaal, maar we handelen wel eens anders. Nog even snel dit, dat moet maar even zo… Meestal gaat het goed, maar soms gaat het gruwelijk mis.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

V eiligheid inspireerde ons tot het maken van onze jaarlijkse mecha- nisatiespecial, die we uitbrengen met het oog op de Mechanisatietentoonstelling in Vijfhuizen, 8, 9 en 10 janu- ari 2019. Zo kunt u in deze special lezen hoe u uzelf, uw gewas en uw omgeving kunt beschermen door de veldspuit tijdig te laten controleren en keuren. Loop mee met keurmees- ter Tama van den Berg, die precies laat zien waar het mis kan gaan. In het verhaal dat we met Stigas-adviseur Marcel van Diepen maakten, leest u

dat bij het verkleinen van de risico’s in het bedrijf best veel werk komt kijken. Wie echter zuchtend het logboek invult na de broodnodige controles, kan op al zijn vingers natellen dat het goed is om ermee bezig te zijn.

Beschermen gaat verder dan alleen de eigen veiligheid en het milieu. Wie al eens een trekker miste die de vorige avond nog aan de haspel stond, of een bestelling geboste tulpen die met een foute chauffeur meeging, kan beamen dat diefstal verschrikkelijk is. Daar is iets tegen te doen! Soms zien we niet eens dat iets verdwijnt, zoals data. Van gege- vens van de bank tot aan de cijfers die de sensoren in het gewas opleveren: het is allemaal van u en dat moet zo blijven. Het kan goed zijn om ze te delen, maar dan wel op een moment dat u kiest!

Hopelijk helpen deze verhalen u 2019 en de jaren daarna veilig door te komen. We wensen u een veilig jaar toe!  

13

20 december 2018

BODEMBE SCHERMI NG

Verdichting grond niet nodig

Dit jaar zal het wel meevallen, maar er zijn ook jaren dat nat weer in het najaar zorgt voor zware schade aan de bodem. Omdat goede grond essentiëler wordt, is bodemschade steeds onwenselijker. Er zijn genoeg technieken om de bodem te beschermen.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

T ijdens de Actualiteitenavond van de KAVB en CNB in Bovenkarspel, woensdag 29 augustus 2018, blikte teeltadviseur Nico Hof even terug op het plantseizoen 2017. Het was een nat najaar. Alleen al in december viel er meer dan 100 mm neerslag. De laatste tulpen die op de klei werden geplant, kwa- men onder soms barre omstandigheden in de grond terecht. Die omstandigheden legden niet alleen de basis voor zuur in zomer 2018, maar ook voor waterschade vanwege een sterk verslechterde bodem- structuur. En die schade werkt langer door dan één teeltseizoen. BOVEN EN ONDER Een goede bodem bestaat voor 25% uit water, 25% uit lucht en 50% uit minerale en organische bestanddelen. Deze verhou- ding kan uit balans raken in een periode met veel neerslag. Meer vocht in de bodem betekent minder lucht. Als over zo’n grond ook nog eens tractoren met zware machi- nes rijden, dan verslechtert die verhouding verder en komt de structuur van de bodem verder onder druk te staan met een toe- nemende kans op bodemverdichting. Dat betreft dan met name het bovenste deel van de grond, de bouwvoor. Maar ook in de ondergrond kan die bo- demverdichting optreden. Dat gebeurt niet zozeer door bewerking van de grond bij planten of rooien, maar door het gebruik

van steeds zwaardere tractoren en ma- chines, die door trilling de ondergrond verdichten. Recent onderzoek naar ondergrondver- dichting leverde als resultaat op dat in Nederland 43% van de ondergronden ‘over- verdicht’ is. Als belangrijkste oorzaken noemen de onderzoekers Brus en Van den Akker een groot aandeel aardappelen en suikerbieten in het bouwplan, niet kiezen voor technische aanpassingen en het rijden door de open ploegvoor, waardoor een ploegzool ontstaat. Hoewel dit beeld vooral geldt voor kleigronden, is ook op zandgron- den sprake van ondergrondverdichting. Als eenmaal sprake is van een verdichte bodem, zijn er twee mogelijkheden om dit aan te pakken: technisch en plantaardig. De technische aanpak betreft de inzet van een woeler om de verdichte grond weer open te maken. Toepassing van deze methode luister nauw. De grond mag niet te nat, maar ook niet te droog zijn. En na bewerking moet de grond wel even tot rust komen. Bovendien zijn er diverse tanden en beitels in omloop, elk met hun eigen karakteristieken. De bodemkwaliteit is ook te verbeteren door het organischestofgehalte te verho- gen en het bodemleven te stimuleren. Dit kan door groenbemesters te telen die diep wortelen en een hoog gehalte aan langzaam afbreekbare organische stof



20 december 2018

20 december 2018 In Nederland nog niet erg gangbaar, maar wel in andere landen, is werken met vaste rijpaden, waarover speciaal hiervoor ge- bouwde machines rijden. snelheden tot 40 km/h over de weg rijden. Nadelen van dit systeem zijn de slijtge- voeligheid en de kans op bodemschade bij het draaien van een dergelijke tractor. Dit gebeurt namelijk door een van beide rups- banden stil te zetten, waardoor de tractor om zijn as draait. Steeds populairder, ook in de bloembollen- teelt, worden de zogenoemde tracksyste- men. Deze driehoekige rupssystemen zijn te monteren op de plaats waar de trac- torwielen zitten. Die uitwisselbaarheid is een groot voordeel. Nadeel kan zijn de hoge aanschafprijs. Uit onderzoek naar de invloed op bodemverdichting bleek die bij tracks aanzienlijk minder te zijn dan bij het gebruik van tractorbanden. LOONWERKER PIM STURM: ‘Mijn klanten weten niet beter’ Als er iemand aan de wieg heeft gestaan van het werken met tracks in de bloembollensec- tor, dan is het wel Pim Sturm van Loonbedrijf Sturm-Jacobs in Wieringerwerf. Na het zeer natte najaar van 1998 was het voor hem dui- delijk: hier moet iets gebeuren. Een jaar later schafte hij zijn eerste setWestracks aan, op dat moment de enige leverancier. “De eerste drie jaar was het wel experimenteren, onder meer met de breedte van de tracks. Veertig cmwas te breed, dertig te smal. We zagen wel direct dat het plantwerk bij de tulpen zo veel beter werd als er met tracks werd geplant. Ook als het nat was, zakte de tractor niet weg. In 2003 ruilde ik een set op 30 cm in voor eentje op 40 cmen die draait nog steeds. In 2017 zijn we overge- stapt op Soucy Tracks van 35 cm breed. Dat is de ideale breedte voor de bollenteelt.” Behalve voor het planten gebruikt Sturm soms ook tracks bij het rooien. “In natte zomers is dat soms nodig. We voorzien dan de tractor en de nettenrooier van tracks. Dat werkt prima.” Het loonbedrijf werkt met vijf sets tracks Sturm: “Onze klanten weten niet beter. Waar we met tracks hebben geplant, staat geen water in de paden. De druk per vierkante centimeter is bij tracks zo veel kleiner, ookmet de nieuwe gene- ratie luchtbanden, dat de kans op bodemscha- de echt vele malenminder is.”

opleveren. Deze aanpak vraagt om een meerjarenplan en kan alleen slagen als het perceel in eigendom is. TECHNIEK Welke technische mogelijkhe- den heeft een ondernemer dan om de kans op bodemver- dichting te beperken? In de eerste plaats kan hij kiezen voor een systeem waarmee de tractorchauffeur de tractor niet te verlaten. Hij kan vanuit de cabine de druk laten dalen dan wel weer doen oplopen. Door met een lagere banden- de bandenspanning is te verlagen. Hiervoor hoeft

spanning te werken, neemt de kans op bodemverdichting af omdat de druk van de tractor over een groter oppervlak wordt verdeeld. Om de kans op een ploegzool te vermin- deren, kan de ondernemer kiezen voor een nieuw ploegsysteem: de Ovlac-ploeg. Hierbij rijdt de tractor niet meer door de ploegvoor, maar over het ernaast gelegen ongeploegde land. Als alternatief voor de trekkerband zijn rupsen en tracks beschikbaar. Rup- stractoren zijn tegenwoordig voorzien van rubberen rupsen en kunnen met



20 december 2018

PERSOONL I J KE VE I L I GHE I D

Deze aftakas is goed beschermd. In de praktijk wordt de uitsparing nogal eens groter gemaakt.

Niet aan de slag zonder goede bescherming

“E igenlijk zouden we over een half jaar ook zo’n rondje moeten maken”, zegt Niels Ruiter van Ruiter-Wever in Andijk tegen Stigas-adviseur Marcel van Diepen. De adviseur is bij het bedrijf om samen met hem een nieuwe Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RIE) uit te voeren. Bij Ruiter-Wever worden zomers en ’s winters geheel andere werkzaamheden uitge- voerd. Dit wordt in de bedrijfshal duidelijk: op de werkvloer staan geen markeringen die aangeven waar medewerkers veilig kunnen lopen. Maar dat is ook niet handig, want de rijroutes van de heftrucks variëren naar gelang hetgeen er in de schuur gebeurt en aan machines is opgesteld. Op de vloer verschijnt een blauwe lichtbol, een teken om een stapje opzij te zetten. Een elektrische heftruck passeert ge- ruisloos. Dit blauwe licht, een zogenoemde ‘blue spot’, is een vrij nieuw hulpmiddel, bedoeld om te laten zien dat er een heftruck aan komt. De lamp zit alleen aan de achterkant. “Dat komt omdat bij ons de afspraak is dat een medewerker op de heftruck met ladingen hier zo veel mogelijk achter- uitrijdt”, legt Niels uit. Want vaak wordt met kuubkisten gereden waardoor de chauffeur sowieso minder ziet als hij vooruitrijdt. Zo af en toe wordt er ook vooruitgereden en om die reden testte het bedrijf of zo’n waarschuwingssysteem

Het streven van Stigas is iedere vier jaar bij kwekers langs te gaan om te kijken naar de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RIE). Adviseur Marcel van Diepen is vanwege de ingezette campagne ‘Veilig op 1’ dit keer extra alert op onveilige situaties. Kweker Niels Ruiter is al waakzaam op mogelijke risico’s; hij zit bij de vrijwillige brandweer. “Daar leer je om in situaties de mogelijke risico’s in te schatten en die vervolgens zo veel mogelijk uit te sluiten.”

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

16

20 december 2018

‘Ik kreeg soms hoofdpijn als ik hier lang stond’ hetzelfde kaliber; in de schuur wijst Ruiter op de rollen met netten voor de plantmachine zoals die worden aangeleverd door de leverancier. Ze liggen vier hoog opgestapeld met plastic eromheen. Zwarte plastic steunen moeten zorgen dat de rollen stevig liggen. Maar heel vaak, zo ervaart Ruiter, zijn die steunen gebroken. “Hierdoor kunnen ze toch gaan rollen. Zo’n rol weegt al snel honderd kilo. Vandaar dat we bij het pakken van de rollen voorzichtig zijn.” SCHEL TIKKENDE BOLLEN Wanneer de twee uitkomen bij de machine waar tulpen- bollen worden uitgezocht, valt Van Diepen verschillende positieve zaken op. Er hangen twee tl-lampen die voldoende licht boven de band geven. “Goed licht op het werk is be- langrijk om te voorkomen dat mensen gaan turen en krom gaan zitten.” Ook ziet hij een grote speaker voor de radio. Die maakt niet al te veel herrie en er staat geen medewerker vlakbij. Steeds vaker ziet de adviseur dat er verschillende kleine speakers aan de tl-balk zijn bevestigd. Wel zo prettig, want dan hoeft het geluid niet hard te staan. Een medewer- ker mag immers maximaal aan 80 dB (A) worden blootge- steld en dit gedurende 8 uur. De werkgever is dan verplicht

ook aan de voorkant van de heftruck wat zou zijn. “Maar dat was niks. Door dat blauwe licht werd de bestuurder een soort van gehypnotiseerd. Dit maakte het juist onveiliger”, zegt Ruiter over het korte experiment. ‘BIJ LADDERS GAAT HET VAAK MIS’ In een hoek staan een aantal ladders. Net als Van Diepen wil vertellen dat hiermee in de bollensector veel ongeluk- ken gebeuren, is Niels hem voor. Hij schafte in 2012 al een schaarlift aan. Die wordt vaak gebruikt om in de hoog op- gestapelde kuubskisten te kijken. De kisten staan hier soms zes hoog. “Ik ben me daar gek om een ladder te gebruiken.” Op de schaarlift zou een medewerker als de lift hoger dan 2,5 meter gaat, gezekerd moeten zijn als dit in de gebrui- kershandleiding staat. Want mocht diegene te ver naar vo- ren hellen, dan kan hij of zij er overheen tuimelen. Niels ziet in dat zekeren echter een risico. “Als de schaarlift kantelt, kun je juist geen kant op en kun je worden geplet.” Feit is wel dat mensen goed geïnstrueerd moeten zijn hoe ze met zo’n schaarlift horen om te gaan, laat Van Diepen we- ten. Ook de ladders moeten jaarlijks worden nagekeken en dit soort zaken behoren in een logboek te worden bijgehou- den. Vallen van hoogten is iets wat op vrijwel ieder bloem- bollenbedrijf wel eens is gebeurd. De Stigas-adviseur. “Bij ladders gaat het vaak mis. Ze worden op een gladde vloer en onder een te schuine hoek gezet en bovenin vaak niet ergens achter gehaakt.” Marcel showt een geheugensteuntje: de ladder staat in een goede hoek wanneer je de ladder met gestrekte armen vasthoudt en daarbij de onderkant tegen de voeten aan zet. Even verderop staan grote wielen met spanbanden keurig tegen de wand aan geklemd. Dit levert een compliment op. “De wielen wegen soms wel tussen 250 en 300 kilo. Dat wil je niet op je krijgen”, zegt Van Diepen. Nog eentje van

20 december 2018



20 december 2018

Foto links: Een ladder staat goed als je hem met gestrekte armen vasthoudt en de onderkant je voeten raakt. Foto rechts: Grote wielen moeten met spanbanden tegen een wand zijn geklemd.

Foto links: Niels Ruiter gebruikt ver- warmingselementen waar- mee skischoenen worden gedroogd voor het drogen van handschoenen. Foto rechts: Blauw licht (een ‘blue spot’) waarschuwt dat er een heftruck aan komt.

aanwezig, terwijl er wel met chemische middelen wordt gewerkt. Het risico bestaat dat bij het klaarmaken van het middel iets in de ogen spat. Die oogdouche moet wel ge- plaatst gaan worden en die actie wordt daarom opgenomen in de RIE. Niels vertelt dat hij in de dompelruimte onlangs een grote ventilator heeft geplaatst. Daar is hij content mee; het geeft meer frisse lucht in die ruimte. “Het dompelen geeft best wat geur. Als je hier lang stond, kreeg je soms last van hoofdpijn.” Dat Niels inventief is, blijkt. Tegen een muur staat een voor Van Diepen ‘onbekend apparaat’. Twee plastic staven van het apparaat wijzen omhoog. Met ernaar raden, komt Van Diepen er niet. Het blijken verwarmingselementen te zijn om skischoenen te drogen. Ruiter: “Hier zet ik regelmatig de handschoenen op die we gebruikt hebben bij het aanmaken van het dompelbad. In die handschoenen ga je namelijk zwe- ten. Ze worden nat van binnen en gaan stinken. Een nachtje hierop en ze zijn weer als nieuw.” Op het einde van het bezoek gaan Van Diepen en Ruiter naar kantoor en pakken zij de RIE erbij. Daarin zetten ze de ver- schillende aandachtspunten die het rondje heeft opgeleverd. De tip van Van Diepen is om bij de te nemen maatregelen altijd een datum te zetten die praktisch en reëel is. “Plan dit soort zaken in een tijd dat het wat rustiger is én voor aanvang van het nieuwe seizoen. En, ook heel belangrijk, zet niet alles op één datum, want dat werkt vaak ook niet.”  

gehoorbescherming beschikbaar te stellen. Is het geluid harder, dan moet een werkgever waarschuwen voor gehoor- schade. “Komt het boven de 85 dB dan is gehoorbescherming verplicht om te dragen.” Bij een sorteerder worden de lichtere zure bollen naar boven afgezogen via windzifting. Bij die afzuiging ketsten de bollen tegen de wand van de metalen pijpen. Dat geeft een schel, tikkend en hard geluid waarvan Van Diepen aangeeft dat 80 dB(A) wordt overschreden. Ruiter wijst naar een grote doos vol met oordoppen die hij heeft aangeschaft. “Alleen moeten de medewerkers ze dan wel in willen doen. Tijdens het werk willen ze meestal ook met elkaar kunnen praten.” Bovendien hangt het geluid ook samen met het soort bollen dat over de lijn gaat, zegt hij. Hij zegt toe om te kijken of het geluid op een andere manier, dus bijvoorbeeld door zaken in de afzuiger aan te passen, kan worden verminderd. Hier komt aan de orde dat een werkgever het personeel altijd moet wijzen op de mogelijke risico’s en hij vervolgens verplicht is hiertegen goede maatregelen of bescherming te geven. Van Diepen: “Gebruiken de werknemers de bescher- ming vervolgens niet of slaan ze adviezen in de wind, dan mogen de werknemers het werk formeel niet doen.” INVENTIEF Aangekomen bij het gedeelte waar de bollen worden ontsmet, ziet Van Diepen een puntje. Er is geen oogdouche

18

20 december 2018

Demo ploegen en demo kopeggen beschikbaar! Voor video’s kijk op: www.facebook.com/koeckhoven.net

Ovlac eco-ploeg, verder ontwikkeld! * 3 jaar garantie

Moreni kopeggen * 3 tanden per rotor * 3 lagers per rotor * 3 keringen per rotor * Werkbreedte 0,8 t/m 8 meter * Combinatie met alle zaaitechnieken

* Variabele breedteverstelling * Onland en in de ploegvoor * 2,00 tot 5,00 meter ploegbreedte * 5 tot 35 cm ploegdiepte * Van zand tot zware klei rister * Vorendrukker / Sneden-mixer voorbereid!

koeckhoven.net

T: +31 (0)6 53 60 43 51 info@koeckhoven.net www.koeckhoven.net

Koeckhoven_000_grondbewerking.indd 1 greenity-koeckhoven 181213.indd 1

12-06-18 00:34 13-12-18 11:48

Meer dan 60 jaar ervaring in de kunststof spuitgiet techniek

Wij leveren onze producten onder andere aan de agrarische sector , de voedselverwerkende industrie en de levensmiddelenbranche.

Kennemer Plastic Industrie B.V. Hoekvaartweg 14, 1771 RP Wieringerwerf The Netherlands, T : (+31)(0)227-60 16 44 F : (+31)(0)227-60 36 06/ E : info@kpi-spuitgieten.nl www.kpi-spuitgieten.nl

WWW.VISIONSPICTURES.COM

bbv-kpi 170503.indd 1

03-05-17 15:41

S PU I TKEUR I NG

‘Teler neemt onderhoud spuit serieus’

Voor de veiligheid van gewas, gebruiker en omgeving is het zaak

anders bestaat de kans dat gewasbeschermingsmiddelen in de tank gaan aankoeken. Bij deze 600 l-spuit betekent dat dat de injecteur 15 l per minuut moet afgeven. Dan wordt gekeken welke spuitdop op de boom de grootste afgifte heeft en hoeveel liter per minuut erdoorheen stroomt. In dit geval is de grootste dop op de boom een Hardi ISO F-110 05-spleetdop. Deze dop wordt bij 2,5 bar getest. Volgens de fabrikant geeft de dop 1,83 l/min bij die druk. De spuitboom telt 27 doppen, dus er gaat 1,83 x 27 = 49,41 l/min naar de spuit- boom. De fabrikant geeft op dat de pomp 114 l/min moet verpompen maar in werkelijkheid meet Van den Berg 109 l/min. Dat betekent dat 109 - 49,41 = 59,59 l/min over is om te roeren. Dat houdt in dat de pomp meer dan genoeg geeft en prima voldoet. Om te kijken of er geen lekkages zitten in de aan- en afvoerleidingen zet Van den Berg de spuit even aan. Er komen enkele kleine mankementen aan het licht. Bij een van de aansluitingen rolt iedere paar seconden een druppel langs de slang naar beneden. Daar moet dus iets aan gebeu- ren. De keurmeester beoordeelt ook het spuitbeeld van de doppen. Twee wijken af; de ene geeft aan een kant een iets dikkere straal en bij de andere is te zien dat de afgifte vari- eert. Die doppen moeten worden vervangen. Verder wordt een toevoerslang bij een knikpunt van de spuitboom bespo- ten als de spuit aan staat. Daar is een extra tiewrap nodig om de slang uit de baan van de spuitvloeistof te houden. AANGEKOEKT MET NEERSLAG Dan zijn de filters aan de beurt. Eerst de vulzeef in het man- gat. Deze ziet er keurig uit, blijkt als Van den Berg hem uit de spuit tilt. Anders is dat bij het zuigfilter van de aanvoer- slang van de pomp. Die is aan één kant helemaal aangekoekt met neerslag van gewasbeschermingsmiddelen. Hoogste tijd voor vervanging of reiniging. Gebreken aan de filters en de spuitdoppen komt Van den Berg het vaakst tegen. “Die ra- ken makkelijk vervuild of verstopt. Als ik dat constateer, kan ik ze schoonmaken, maar dan is vervangen goedkoper. Daar overleg ik over met de eigenaar. Vaak komt die terug om zelf de doppen schoon te maken. Pas als blijkt dat doppen versleten zijn, vervang ik ze.” De manometer is het volgende onderdeel dat wordt getest. Daarvoor wordt deze van de spuit gehaald en op een appa- raat bevestigd waarop een geijkte manometer zit. Van den Berg kan door aan een schroef te draaien de druk opvoeren. De wijzers van beide meters slaan aanvankelijk evenveel uit.

gewasbeschermingsmiddelen alleen daar te krijgen waar ze gewenst zijn. Emissie is dus uit den boze en dat vraagt om een vlekkeloos werkende veldspuit. Daarom is de driejaarlijkse veldspuitkeuring bedacht.

Tekst: André Leegwater | Fotografie: René Faas

K eurmeester Tama van den Berg van H. van Gerven Mechanisatie in Lisse klapt de 13,5 m brede spuit- boom van een Hardi NK600 uit. Routinematig draait hij een spuitdop eraf en demonteert deze om de binnenzijde te bekijken. “Ziet er goed uit”, zegt hij en plaatst de dop terug. Hij draagt blauwe rubberhandschoenen. Dat is geen verplichting, maar zijn eigen keuze. “De klant levert de machine weliswaar schoon af, maar je weet nooit welke chemicaliën er zijn achtergebleven op een spuit.” Een klant moet zijn veldspuit geheel gereinigd – dus vrij van bestrijdingsmiddelen – afleveren voor keuring. Dat geldt ook voor de filters en doppen. Alle doppen die de kweker ge- bruikt bij bespuitingen, moeten aanwezig zijn. Er mag geen hydraulische lekkage zijn, er moet een beschermingskap om de aftakas zitten en schoon water in de tank. Verder moet de spuit veilig zijn om te keuren, dat wil zeggen dat de keur- meester geen risico loopt zich te verwonden door construc- tiefouten of bijvoorbeeld scherpe lassen. “Als er ook maar iets niet in orde is, mag ik niet eens beginnen met keuren”, zegt Van den Berg. TEST POMPCAPACITEIT Van den Berg plaatst een geijkte flowmeter tussen de zuig- slang op de spuit om de capaciteit van de pomp te testen. De capaciteit van de injecteur moet 2,5 procent van de nominale tankinhoud zijn om voldoende roering te geven,

20

20 december 2018

H. van Gerven Mechanisatie

H. van Gerven Mechanisatie in Lisse doet dertig tot veertig keu- ringen per jaar. Een bollenkweker betaalt 92 euro plus de arbeids- en reparatiekosten. De klant krijgt na drie jaar een seintje als zijn spuit weer gekeurd moet worden. De vervaldatum staat ook op de sticker van Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek (SKL) en op het keuringsformulier, waarvan de kweker een afschrift krijgt. Eén keer per jaar komt een controleur van SKL langs om te kijken of het materiaal van het keurbedrijf nog voldoet aan de eisen. Hij loopt dan ook mee met een keuring van een spuit om te zien of de methodiek van de keurmeester in orde is. Om zijn werk te mogen doen moet een keurmeester een opleiding hebben gevolgd bij Aeres Tech in Ede.

20 december 2018

21

20 december 2018

Meer informatie is te vinden op: www.sklkeuring.nl

Pas bij 8 bar is er een klein verschil en geeft de manometer van de veldspuit iets te weinig aan. “Dat is niet erg”, zegt Van den Berg. “In de praktijk wordt gespoten bij 3 bar en tot die druk presteert deze meter nog prima.” De gevonden afwijking bij 8 bar wordt genoteerd in het keurrapport, maar is geen reden voor afkeuring. Tot slot wordt gecontroleerd of de spuitdoppen allemaal dezelfde hoeveelheid afgeven. Hiertoe wordt de spuit boven een vangbak met goten gehangen en in werking gezet. Onder iedere goot hangt een maatbeker die de verspoten vloeistof opvangt. Als alle maatbekers allemaal even vol zijn, is het in orde. REGISTRATIE IN DATABASE Na afloop van de keuring wordt de machine met een stan- daardformulier geregistreerd in de database van Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek (SKL). Daarin staan de kenmerken van de spuit (serienummer, breedte van de boom, het soort pomp, tankinhoud, wel of geen injecteur in de tank) en de testresultaten. Van den Berg is één keer niet aan een keuring begonnen. “Die spuit was van zo’n slechte kwaliteit. Die was financieel total loss.” Verder heeft hij nog nooit een spuit hoeven af- keuren. “Alle kwekers zijn van goede wil. Sommige klanten komen zelfs ieder jaar voor een keuring. Dat is ook logisch: middelen zijn duur en voor de gewassen is een goede verde- ling noodzakelijk. Daarom nemen kwekers het onderhoud aan hun spuit heel serieus.”  

Eens in de drie jaar een keuring

De keuring van Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek (SKL) is sinds 1997 verplicht voor alle veldspuiten. Sinds 2013 geldt de verplichting tot keuring voor iedereen die bedrijfsmatig toedie- ningsapparatuur voor gewasbeschermingsmiddelen gebruikt, niet alleen boeren en tuinders, maar bijvoorbeeld ook golfver- enigingen en gemeenten. Sinds 1 juli 2006 is de keuringsfrequentie driejaarlijks. Bij telers die gecertificeerd zijn volgens Milieukeur is dat eens per twee jaar. Tijdens de keuring wordt de veldspuit op de volgende zaken gecon- troleerd: • Lekkage, zowel stilstaand als onder druk • Pomp en roersysteem, capaciteit en conditie van de pomp • Spuittank, aanwezigheid en conditie deksel en vulzeef, aflees- baarheid tankinhoud • Meet-, regel- en controle-organen • Manometer • Slangen en leidingen • Filters • Spuitboom • Spuitdoppen, incl. dwarsverdeling • Luchtondersteuning (indien aanwezig) • Spuitgeweer/-pistool

22

20 december 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68 Page 69 Page 70 Page 71 Page 72 Page 73 Page 74 Page 75 Page 76

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online