9
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
PROFILAKTYKA W SZKOLE – SKALA PROBLEMU I ODPOWIEDŹ NA PROBLEM SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH ORAZ UZALEŻNIEŃ BEHAWIORALNYCH
ZACHOWANIA UZALEŻNIAJĄCE A BADANIA ESPAD W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Uzależnienia behawioralne stanowią obecnie jedno z narastających wyzwań zdrowotno-społecznych również w województwie mazowieckim. W bada- niach ESPAD poruszono kwestię zachowań uza- leżniających niezwiązanych z substancjami psy- choaktywnymi. W kwestionariuszu badania z 2024 roku podjęto problematykę korzystania z mediów społecznościowych, takich jak Twitter, Facebook czy Skype. 54,4% badanych 15-16-latków twierdzi, że spędza za dużo czasu w tych mediach, około 38,6% jest zdania, że rodzice uważają, że przezna- czają na tę aktywność za dużo czasu. Co dwunasty badany (8,2%) ma zły humor, jeśli nie ma dostępu do tych mediów. Przedmiotem badania była problematyka gra- nia w gry na urządzeniach elektronicznych, takich jak komputer, smartfon, konsola – czyli gier wideo. Analizując kwestię czasu przeznaczonego na gry na urządzeniach elektronicznych, pytano w ba- daniu ESPAD o liczbę dni w tygodniu, w których respondent grał oraz o symptomy nadmiernego grania. Najmniejszy odsetek stanowili badani, którzy w ogóle nie korzystali z gier na urządzeniach elek- tronicznych: 18,9%, badanych. Przez wszystkie 7 dni grało 23,6% uczniów. Badanie z 2024 roku w porów- naniu z pomiarem z 2019 roku odnotowuje wzrost zainteresowania grami u badanych 15-16-latków. Uczniowie odpowiadali też na pytanie dotyczące symptomów nadmiernego korzystania z gier na urządzeniach elektronicznych, takich jak kompu- ter, smartfon czy konsola. Wśród badanych 23,1% jest zdania, że ich rodzice uważają, że przeznacza- ją na tę aktywność za dużo czasu, 23,8% badanych twierdzi, że spędza za dużo czasu na graniu w gry, a 9,2% badanych ma zły humor, jeśli nie ma dostę- pu do tych gier. Dane badania ESPAD 2024 sugerują, że 23,6% uczniów ma za sobą doświadczenia gry na pieniądze (19,1% w 2019 roku). W czasie ostatnich 30 dni przed
badaniem uczestniczyło w grach hazardowych 12,4% badanych (5,2% w 2019 roku). Porównanie wyników badań uzyskanych w 2024 roku z wynikami z roku 2019 ujawnia wzrost odsetka osób uczestni- czących w takich grach. W ramach badania anali- zowano częstotliwości stawiania pieniędzy w grach hazardowych w czasie ostatnich 12 miesięcy. Naj- liczniejszą frakcję stanowili uczniowie, którzy grali raz na miesiąc lub rzadziej (7,5%). Odsetek bada- nych, którzy grali 2-3 razy w tygodniu, wynosił 5,3%. Wyniki uzyskane w 2024 roku wskazują nie tylko na zwiększenie się rozpowszechniania grania w gry hazardowe, ale także częstotliwości grania. Uczniowie, jeśli grają w gry hazardowe, najczęściej przeznaczają na to mniej niż 30 minut w ciągu dnia (6,6% uczniów). W grach na miejscu najwięcej ba- danych korzystało z zakładów sportowych (13,8%). Najczęściej respondenci grali w nie raz na miesiąc lub rzadziej (6,2%). Najmniejsze odsetki dotyczyły uczniów grających w karty lub kości (9,5%), w któ- re również najczęściej grano raz w miesiącu (4,8%). W Internecie badani najczęściej wskazywali także zakłady sportowe: 12,7%.
UCZESTNICTWO W GRACH HAZARDOWYCH – SKALA PROBLEMU
W badaniu ESPAD wykorzystano dwa wskaźniki gra- nia problemowego. Pierwszy to potrzeba stawiania w grze coraz większych pieniędzy, a drugi to okła- mywanie kogoś ważnego dla respondenta w spra- wie tego, jak dużo gra w gry hazardowe. Potrzebę stawiania coraz większych pieniędzy zadeklarowało 8,9% uczniów. Kłamanie w sprawie tego, jak wiele się gra, okazało się mniej rozpowszechnione: 5,3% uczniów. Obydwa symptomy problemowego gra- nia przejawiało 3,8% badanych. Porównanie danych z 2024 roku z rokiem 2019 wskazuje na narastanie problemu. Od 2019 roku zwiększeniu uległy nie tyl- ko rozpowszechnienie grania, ale także odsetki za- grożonych hazardem problemowym. W 2019 roku tylko 1,6% badanych miało pozytywny wynik testu, co oznacza ponaddwukrotny wzrost odsetków badanych uczniów. Podsumowując wyniki badań na Mazowszu, warto zwrócić uwagę, że zdają się
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker