132
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
DANIELA BARTOSIAK
znikną z życia uczniów. Dynamiczny rozwój techno- logii sprawia jednak, że szkoła staje dziś przed szcze- gólnym wyzwaniem: nie tyle ograniczania dostępu do narzędzi cyfrowych, ile kształtowania dojrzałych, odpowiedzialnych postaw wobec ich wykorzystania. Edukacja nie może polegać na walce z technologią, lecz na uczeniu świadomego wyboru i umiejętnego korzystania z nowoczesnych możliwości. W tym procesie kluczową rolę odgrywają relacje międzyludzkie – te najbliższe, budowane w rodzi- nie, oraz te rozwijane w środowisku szkolnym i ró- wieśniczym. To właśnie w bezpośrednim kontakcie z drugim człowiekiem dzieci i młodzież uczą się empatii, odpowiedzialności, współpracy i rozumie- nia emocji. Żadna technologia, nawet najbardziej zaawansowana, nie zastąpi rozmowy, wspólnego przeżywania doświadczeń ani poczucia bycia waż- nym i zauważonym. Rodzina pozostaje pierwszym i najważniejszym środowiskiem wychowawczym. Postawy dorosłych wobec technologii, sposób spędzania wspólnego czasu oraz jakość codziennych relacji mają ogrom- ny wpływ na to, jak młody człowiek funkcjonuje w świecie cyfrowym. Dziecko, które doświadcza uważności, dialogu i bliskości, znacznie rzadziej szu- ka ich substytutu w wirtualnej rzeczywistości. Rela- cje rodzinne budowane na rozmowie i wzajemnym zaufaniu stają się naturalnym punktem odniesienia także w korzystaniu z mediów cyfrowych. Równie istotna jest rola szkoły jako przestrze- ni kształtowania relacji społecznych. Przyjaźnie, współpraca w grupie, rozwiązywanie konfliktów czy wspólne projekty uczą kompetencji, których nie da się rozwinąć wyłącznie przed ekranem. Szkoła, która stawia na dialog, współdziałanie i poczucie wspól- noty, pomaga uczniom budować zdrową równo- wagę między światem online a realnymi kontaktami międzyludzkimi. Technologia może i powinna wspierać ten pro- ces – ułatwiać komunikację, sprzyjać współpracy, rozwijać zainteresowania i kompetencje przyszłości. Nie może jednak zastępować relacji, wychowania
ani samodzielnego myślenia. Gdy narzędzia cyfrowe zaczynają wypierać bezpośredni kontakt, refleksję i wysiłek intelektualny, przestają pełnić swoją edu- kacyjną funkcję. Prawdziwa edukacja opiera się na relacji – na- uczyciela z uczniem, rodzica z dzieckiem, rówieś- ników między sobą. To ona stanowi fundament rozwoju emocjonalnego, społecznego i intelektu- alnego młodego człowieka. Technologia, wykorzy- stywana mądrze i odpowiedzialnie, może ten proces wspierać. Nigdy jednak nie powinna stać się jego substytutem. ∞
BIBLIOGRAFIA
1. Rodzice wobec zagrożeń dzieci w internecie, NASK – Państwowy Instytut Badawczy, War- szawa 2022. 2. S. Livingstone, A. Blum-Ross, Parenting for a Di- gital Future , Oxford University Press, Oxford 2020. 3. J. Pyżalski, Agresja elektroniczna i cyberprzemoc jako nowe ryzyka wychowawcze , Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019. 4. Internet Matters, Children’s Wellbeing in a Digital World – Index Report 2024, London 2024. 5. Nastolatki 2024. Cyfrowe życie młodzieży w Pol- sce , NASK – Państwowy Instytut Badawczy, War- szawa 2025. 6. Program „Cyfrowe Mosty” – aby mądrze towa- rzyszyć dzieciom w internecie . Ministerstwo Cy- fryzacji 2025, https://programcyfrowemosty.pl/. Daniela Bartosiak Nauczycielka i pedagog, nauczyciel konsultant w Ma- zowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Na- uczycieli. Pracuje z młodzieżą oraz kadrą nauczycielską, łącząc kompetencje z zakresu chemii, przyrody, edukacji zdrowotnej, doradztwa zawodowego i edukacji dla bez- pieczeństwa z działaniami profilaktycznymi dotyczącymi uzależnień i zachowań ryzykownych. Autorka programów nauczania i materiałów metodycznych, m.in. publikacji „Wybrane narzędzia i techniki aktywnej realizacji treści prozdrowotnych w pracy z uczniami. Projekty edukacyj- ne. Studium przypadku” oraz „Postępowanie w sytuacjach kryzysowych”. Finalistka Ogólnopolskiego Konkursu „Pro- filaktyk Roku 2024 – Złote Ogniwo”.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker