24
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
SANDRA CZESZEJKO-SOCHACKA
Skuteczne leczenie uzależnienia od jedzenia wy- maga podejścia interdyscyplinarnego, opartego na ścisłej współpracy specjalistów z różnych dziedzin, takich jak medycyna, dietetyka, psychologia oraz – w uzasadnionych przypadkach – psychiatria. Zło- żony charakter tego zaburzenia sprawia, że skon- centrowanie się wyłącznie na jednym aspekcie, na przykład redukcji masy ciała, jest niewystarczające i często prowadzi do nawrotów problemu. Celem terapii powinno być przede wszystkim odbudowanie zdrowej relacji z jedzeniem, poprawa umiejętności regulacji emocji oraz trwała zmiana nieadaptacyj- nych wzorców zachowań żywieniowych 14 . Rola lekarza polega na diagnozie stanu zdrowia pacjenta, identyfikacji współwystępujących chorób somatycznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy zaburzenia hormonalne, oraz monitorowaniu parametrów zdrowotnych w trakcie leczenia. W nie- których przypadkach konieczne jest również wdro- żenie farmakoterapii, szczególnie gdy uzależnieniu od jedzenia towarzyszą zaburzenia nastroju, lękowe lub inne problemy psychiczne wymagające inter- wencji psychiatrycznej. Dietetyk pełni kluczową rolę w procesie zmiany nawyków żywieniowych. Jego zadaniem jest nie tylko opracowanie indywidualnie dopasowanego planu żywieniowego, ale przede wszystkim edu- kacja pacjenta w zakresie prawidłowego odżywia- nia, sygnałów głodu i sytości oraz wpływu diety na funkcjonowanie organizmu. Współczesne podejście dietetyczne w leczeniu uzależnienia od jedzenia od- chodzi od restrykcyjnych diet na rzecz elastycznych, zbilansowanych zaleceń, które minimalizują ryzyko nawrotów i sprzyjają budowaniu poczucia kontroli oraz sprawczości. Niezwykle ważnym elementem terapii jest wsparcie psychologiczne, ukierunkowane na identyfikację emocjonalnych i poznawczych me- chanizmów leżących u podstaw uzależnienia. Psychoterapia, zwłaszcza w nurcie poznawczo- -behawioralnym, pomaga pacjentom rozpoznawać
czynniki wyzwalające kompulsywne jedzenie, mo- dyfikować dysfunkcyjne przekonania oraz rozwi- jać bardziej adaptacyjne strategie radzenia sobie z trudnymi emocjami. W pracy terapeutycznej coraz częściej uwzględnia się również elementy terapii schematów, terapii skoncentrowanej na współczu- ciu czy uważności ( mindfulness ). Profilaktyka uzależnienia od jedzenia powinna obejmować działania na poziomie indywidualnym, rodzinnym oraz społecznym. Kluczowe znacze- nie ma edukacja zdrowotna, prowadzona już od najmłodszych lat, która kształtuje prawidłowe na- wyki żywieniowe oraz uczy rozpoznawania i regu- lowania emocji. Istotną rolę odgrywa również ogra- niczanie ekspozycji dzieci i młodzieży na reklamy żywności wysokoprzetworzonej oraz promowanie aktywnego stylu życia. Skuteczna profilaktyka wy- maga zatem współpracy instytucji edukacyjnych, ochrony zdrowia oraz mediów, a także zwiększania świadomości społecznej na temat psychologicz- nych i biologicznych mechanizmów uzależnienia od jedzenia. Podejście interdyscyplinarne pozwala na cało- ściowe ujęcie problemu uzależnienia od jedzenia i zwiększa szanse na osiągnięcie trwałych efektów terapeutycznych. Integracja działań medycznych, dietetycznych i psychologicznych umożliwia nie tylko redukcję objawów, lecz także poprawę jako- ści życia pacjentów oraz zapobieganie nawrotom zaburzenia. Zestawienie ról poszczególnych specjalistów ukazuje, że skuteczna terapia uzależnienia od jedze- nia wymaga skoordynowanych działań obejmują- cych zarówno sferę somatyczną, jak i psychologicz- ną oraz społeczną. Współpraca interdyscyplinarna umożliwia całościowe wsparcie pacjenta i zwiększa szanse na trwałą zmianę nawyków żywieniowych, poprawę dobrostanu psychicznego oraz zapobie- ganie nawrotom zaburzenia.
14
M. Jarosz [red.] op. cit.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker