TEORIE I BADANIA WITOLD KOŁODZIEJCZYK Szkoła w czasie wielkiego resetu. Od megatrendów do nowej antropologii edukacji i modelu IALE........................... . 0001 2 WIOLETTA DZIARNOWSKA Uwolnij uczące się umysły, pytając ............................................. . 0001 10 MARTA KOCH-KOZIOŁ Doradztwo zawodowe – trendy i wyzwania ............................. . 0001 18 NAUCZANIE I UCZENIE SIĘ KATARZYNA ZAJĄCZKOWSA Samopoznanie: klucz do efektywnego uczenia się i dobrostanu ......................................................................................0001 25 MONIKA MICHAŁEK Interpretacja dziedzictwa w edukacji: od doświadczenia do odpowiedzialności....................................0001 33 EWA DROBEK Nauczyciel jako twórca procesu wspólnotowego.....................0001 38 KATARZYNA NOWAK Architekci własnego jutra – psychologiczne spojrzenie na edukację przyszłości..................0001 48
Od redakcji O powstaniu numeru kwartalnika „Meritum” poświę- conego edukacji jutra zdecydowały trzy ważne zjawi- ska. Pierwsze, o charakterze globalnym, to rewolucja w dziedzinie informacji i technologii, której przyczyną jest rozwój sztucznej inteligencji. Drugie, o charakterze krajowym, to Reforma26. Kompas Jutra, której założenia wprowadzane będą do praktyki edukacyjnej od września bieżącego roku. Trzecie, o charakterze regionalnym, to realizowany przez MSCDN projekt „Zbudowanie syste- mu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyż- szego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych”. Nasuwa się pytanie: co łączy przywołane zjawiska? Niewątpliwie łączy je perspektywa jutra zorientowana na uczenie się przez całe życie. Idea uczenia się przez całe życie zakłada podejmowanie działań edukacyjnych w dowolnym momencie życia człowieka w celu roz- woju kompetencji, na które składają się wiedza, umie- jętności, postawy i wartości. Wykorzystanie AI wspoma- ga proces całożyciowego uczenia się nakierowany na zdobywanie, przetwarzanie, stosowanie i generowanie wiedzy. Reforma26. Kompas Jutra proponuje między innymi strategie, metody oraz narzędzia nauczania i uczenia się, które mogą wykorzystywać uczniowie na kolejnych etapach edukacyjnej kariery budowanej formalnie i pozaformalnie. Natomiast przyjęte przez MSCDN priorytetowe zadania, zapisane w Zintegrowa- nej Strategii Umiejętności 2030, przyczynią się do lep- szego dostosowania kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy na Mazowszu, zmian społecznych zacho- dzących w regionie, a także do upowszechniania idei uczenia się przez całe życie. W tym numerze nie dajemy Państwu gotowej od- powiedzi na pytanie, jak ma wyglądać edukacja jutra. Jest to niemożliwe, ponieważ żyjemy w czasach dyna- micznych zmian technologicznych i społecznych. Na- tomiast proponujemy inspirujące rozważania teoretycz- ne, warte namysłu wyniki badań oraz ciekawe praktyki edukacyjne, które pomogą adaptować się do nowych warunków. Adaptacja do nowych warunków to kompe- tencja przekrojowa polegająca na zdolności jednostki do szybkiego przystosowania się do ról i obowiązków przy zmieniającej się sytuacji i priorytetach. Z perspekty- wy psychologicznej kompetencja adaptacji do nowych warunków wiąże się przede wszystkim z elastycznością poznawczą, czyli zdolnością do modyfikowania sposo- bu myślenia i działania w odpowiedzi na zmieniające się okoliczności. Adaptacyjność nie polega zatem na biernym dostosowywaniu się do otoczenia, lecz na aktywnym poszukiwaniu sposobów skutecznego funk- cjonowania w nowych warunkach. Mamy nadzieję, że artykuły zamieszczone w niniej- szym numerze pomogą Państwu znaleźć odpowiedzi na kluczowe pytania związane z edukacją jutra: Jaka jest rola lidera edukacyjnego w tworzeniu środowiska wspierającego sprawczość ucznia? Jakie są sposoby budowania relacji opartych na współpracy i zaufaniu? Gdzie przebiega granica między automatyzacją proce- sów edukacyjnych a obszarami, w których kluczowe muszą pozostać ludzkie, etyczne decyzje i empatia? ∞ Zapraszamy do lektury
INSPIRUJĄCA PRAKTYKA
ALINA KARAŚKIEWICZ Projekty przyszłości, czyli o wymiarach innowacyjności .........0001 55 WERONIKA BILIŃSKA Od obrazka do wartości – teatrzyk kamishibai i STEAM w edukacji przedszkolnej ............0001 59 BEATA KOSSAKOWSKA-KRUSZYŃSKA • MIROSŁAWA ANNA PLESKOT Matematyka w świecie finansów – działania edukacyjne, które mają sens .........................................0001 68 BARBARA OCHMAŃSKA Nauczyciel 2.0: Jak oswoić cyfrowego asystenta i nie stracić siebie? Kompetencje cyfrowe i informacyjne z wykorzystaniem AI ........................................................................0001 72 MONIKA GAWEREK Świat się zmienia, wartości pozostają, czyli Bolesław Prus w szkole przyszłości ....................................0001 80 IWONA BERSE • TOMASZ GRÓDEK • JUSTYNA ROSIEK DWUMATEX – olimpijski wymiar nauczania matematyki w Koperniku ................................................................0001 87
WYWIADY „MERITUM”. RAZEM NA RZECZ EDUKACJI JUTRA Rozmawia Alina Karaśkiewicz
Mirosław Marczewski ......................................................................0001 93 Piotr Sebastian Ślusarczyk ..............................................................0001 96 Bogusław Konrad..............................................................................0001 98
SAMOKSZTAŁCENIE
KATARZYNA ZAJĄCZKOWSKA • EMILIA SZWARC • WOJCIECH WYTYK Człowiek. Mózg. Narzędzie. Rekomendacje książek i platform edukacyjnych ....................... 000 99 TECHNOLOGIE INFORMACYJNO- -KOMUNIKACYJNE MARIAN KUĆ W krAInie cyfrowej edukacji – kierunek przyszłość...................000 116 TATIANA JAKUBIAK Doradztwo zawodowe w erze technologii immersyjnych. Wykorzystanie zestawów komputerowych zSpace w rozwijaniu kompetencji uczniów...............................................000 119
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker