2
Meritum 2 ( 81 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
Szkoła w czasie wielkiego resetu . Od megatrendów do nowej antropologii edukacji i modelu IALE
WITOLD KOŁODZIEJCZYK
MEGATRENDY W TRANSFORMACJI EDUKACJI
Napięcia obecne w codziennym życiu szkoły co- raz częściej nie dają się wyjaśnić ani brakiem kom- petencji nauczycieli, ani niedostatkiem narzędzi dydaktycznych. Trudności z motywacją uczniów, erozja autorytetu instytucji, przeciążenie emocjo- nalne i poczucie utraty sensu nauki są symptoma- mi głębszej zmiany, która wykracza poza edukację rozumianą jako system. Szkoła znalazła się bowiem w samym centrum wielkiego i głębokiego resetu – cywilizacyjnej transformacji, która zmienia nie tylko warunki uczenia się, lecz także sposób, w jaki ucz- niowie doświadczają świata, siebie i relacji z innymi. Niniejszy tekst proponuje spojrzenie na te zja- wiska z perspektywy megatrendów oraz ich konse- kwencji antropologicznych, pokazując, w jaki spo- sób globalne procesy przekładają się na codzienne decyzje edukacyjne. W tym kontekście model IALE ( Intentionally AI-Linked Education ) zostaje przed- stawiony jako jedna z możliwych odpowiedzi na pytanie, jak projektować szkołę, która w warun- kach niepewności i technologicznej zmiany potrafi chronić sprawczość ucznia, sens uczenia się oraz odpowiedzialne przywództwo edukacyjne.
Pojęcie megatrendów, wprowadzone przez Johna Naisbitta, amerykańskiego futurologa i badacza me- gatrendów społecznych, nie odnosi się do przelot- nych mód, lecz do długofalowych, strukturalnych procesów zmiany, kształtujących całe epoki. To one wyznaczają niewidoczne, ale potężne nurty, w któ- rych zanurzone jest życie współczesnego człowieka. Kluczowym procesem opisanym przez Naisbit- ta jest przejście od społeczeństwa industrialnego do społeczeństwa informacyjnego. Ta zmiana nie dotyczy tylko technologii, ale samej natury wiedzy i sposobu, w jaki budujemy swoją egzystencję. • Wiedza jako ekosystem, nie zasób. W świecie industrialnym wiedza była scentralizowana, za- mknięta w bibliotekach i głowach ekspertów. Dziś staje się rozproszona, dynamiczna i do- stępna w sieciach.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker