81
Meritum 2 ( 81 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
ŚWIAT SIĘ ZMIENIA, WARTOŚCI POZOSTAJĄ, CZYLI BOLESŁAW PRUS W SZKOLE PRZYSZŁOŚCI
Sztuczna inteligencja, automatyzacja, rozszerzona rzeczywistość, zawody, które dopiero powstaną oraz technologie rozwijające się szybciej niż kiedy- kolwiek wcześniej to najczęstsze skojarzenia z edu- kacją przyszłości. Zastanawiamy się, jakich kompe- tencji będą potrzebowali nasi uczniowie za dziesięć czy dwadzieścia lat i jak przygotować ich do życia w świecie, którego jeszcze nie znamy. Współczesne kierunki zmian w edukacji pokazują bardzo wyraźnie, że szkoła nie może ograniczać się do przekazywania wiedzy. Coraz częściej mówimy o wartościach, kompetencjach poznawczych, spo- łecznych, osobistych oraz o sprawczości. To one między innymi będą decydowały o tym, jak młodzi ludzie poradzą sobie w przyszłości. Takich umiejęt- ności nie można jednak nauczyć się z podręcznika. Trzeba ich doświadczać i opierać edukację na tym, co trwałe: na wartościach pomagających człowie- kowi podejmować mądre decyzje, budować dobre relacje i odnajdywać sens w codziennym życiu. Dlatego wciąż szukam innowacyjnych, aktyw- nych metod pracy, dzięki którym uczniowie mogą działać, rozmawiać, podejmować decyzje i wycią- gać własne wnioski. I właśnie dlatego tak chętnie wracam do klasyki, która mimo upływu czasu po- zostaje aktualna.
rozszerzyłam go tak, by stał się punktem wyjścia do rozmowy o współczesnym świecie: relacjach, odpowiedzialności, przyjaźni, odwadze i życzliwo- ści. Było to dla mnie szczególnie ważne, bo młodzi ludzie dorastają dziś w świecie nadmiaru informa- cji, komunikatów, obrazów i opinii. Sztuczna inteli- gencja potrafi pisać za nich teksty, tworzyć obrazy i odpowiadać na wiele pytań. Trudniejsze okazu- je się jednak ocenienie wiarygodności informacji, zrozumienie kontekstu, dostrzeżenie konsekwencji własnych działań i budowanie relacji z drugim czło- wiekiem. Dlatego właśnie dziś klasyczna literatura okazuje się szczególnie potrzebna, bo niezależnie od epoki stawia aktualne pytania: Jak być dobrym człowiekiem? Jak postępować wobec innych? Jak podejmować odpowiedzialne decyzje? A na te py- tania żadna technologia nie da gotowej odpowiedzi. Szkoła przyszłości nie powinna więc odcinać się od swoich korzeni. Przeciwnie, powinna umiejęt- nie do nich nawiązywać. Nie chodzi jednak o po- wrót do tradycyjnych metod nauczania, w których uczeń jedynie odtwarza informacje. Chodzi o nowe odczytanie klasyki i nadanie jej atrakcyjnej formy, która pokaże młodym ludziom, że słowa zapisane wiele lat temu wciąż mogą pomagać w rozumie- niu współczesnego świata. W tym sensie „Sekret ukryty w cytatach” nie jest projektem o przeszło- ści, lecz o przyszłości. Uczniowie nie poznają więc wyłącznie tego, co napisał Bolesław Prus, lecz uczą się rozumieć siebie, innych ludzi i świat, w którym przyjdzie im żyć.
DLACZEGO BOLESŁAW PRUS MOŻE MIEĆ GŁOS W SZKOLE PRZYSZŁOŚCI?
GRA, KTÓRA ZACZYNA SIĘ OD CYTATU, A KOŃCZY REFLEKSJĄ
Bolesław Prus nie jest pisarzem, którym młodzi lu- dzie zachwycą się momentalnie. Jeśli jego twór- czość zostanie im przedstawiona wyłącznie jako kolejny obowiązkowy temat z podręcznika, może wydać się odległa i trudna. Dla mnie jednak stał się inspiracją do stworzenia gry edukacyjnej „Sekret ukryty w cytatach”, ponieważ pisał przede wszyst- kim o człowieku: jego słabościach, wątpliwościach, marzeniach, pracy nad sobą i relacjach z innymi. Początkowo miał to być niewielki projekt, dzięki któremu chciałam przybliżyć uczniom myśli Pru- sa i pokazać, że mimo upływu lat nadal dotykają spraw ważnych dla każdego człowieka. Z czasem
Jako nauczycielka-praktyczka chętnie sięgam po nowe technologie, bo wspierają mnie w tworze- niu lepszych materiałów dla uczniów. Dlatego, gdy w mojej głowie zrodził się pomysł na grę „Sekret ukryty w cytatach”, postanowiłam wykorzystać tak- że sztuczną inteligencję. Pomogła mi przygotować atrakcyjne karty i materiały graficzne, dzięki czemu więcej czasu poświęciłam na opracowanie zadań, pytań do dyskusji i sytuacji problemowych. To one były najważniejszą częścią projektu.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker