107
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
SKUTKI „PRZYJAŹNI Z EKRANEM” – ZJAWISKO FOMO
Zjawisko FOMO oraz mechanizmy porównań spo- łecznych tworzą zamknięte koło, które głęboko wpływa na dobrostan psychiczny młodych ludzi, przekształcając ich relację z technologią w wymiar czysto emocjonalny. Rozwińmy tę myśl: • Smartfon jako emocjonalny stabilizator. W ob- liczu obniżonego poczucia własnej wartości, wywołanego oglądaniem idealizowanego ży- cia innych, młody człowiek paradoksalnie szu- ka ukojenia w tym samym narzędziu, które jest źródłem dyskomfortu. Urządzenie cyfrowe prze- staje być wtedy tylko oknem na świat, a zaczyna pełnić funkcję cyfrowego plastra lub uśmierza- cza napięcia, pomagając doraźnie radzić sobie z poczuciem samotności czy frustracją wynika- jącą z porównań. • Automatyzm w sytuacjach stresowych. Gdy uczeń doświadcza napięcia emocjonalnego związanego z poczuciem, że jego życie jest mniej wartościowe, sięganie po telefon staje się automatyczną strategią redukcji stresu. Za- miast konfrontować się z trudnymi emocjami w świecie rzeczywistym, młody człowiek ucieka w interakcje cyfrowe, co w dalszej perspektywie może pogłębiać trudności w budowaniu auten- tycznych relacji rówieśniczych. • Koszty braku połączenia. Lęk przed odrzuce- niem i potrzeba stałego bycia na bieżąco spra- wiają, że brak dostępu do sieci nie tylko jest problemem technicznym, ale wywołuje silne re- akcje afektywne. W sytuacjach nasilonego FOMO odcięcie od źródła informacji o innych może skutkować drażliwością, niepokojem, a nawet poczuciem zagrożenia. • Wpływ na funkcjonowanie w szkole. W środo- wisku szkolnym te mechanizmy objawiają się nie tylko poprzez wycofanie czy zabieganie o ak- ceptację, ale także przez wyraźne rozproszenie uwagi. Uczeń, pochłonięty monitorowaniem życia innych i porównywaniem go z własnym, traci zdolność do pełnej koncentracji na procesie
edukacyjnym, co jest bezpośrednim skutkiem napięcia generowanego przez świat cyfrowy.
Podsumowując, stała ekspozycja na idealizowa- ne obrazy w mediach społecznościowych wymu- sza na młodych ludziach poszukiwanie sposobów na redukcję dyskomfortu, co czyni ze smartfona niezbędne, choć często szkodliwe w nadmiarze, narzędzie codziennej regulacji emocji.
ROLA NAUCZYCIELA I SZKOŁY
Rola nauczyciela w rozpoznawaniu zjawiska FOMO jest niezwykle istotna 6 . Choć nie pełni on funk- cji terapeuty, jego uważność, obserwacja i goto- wość do rozmowy mogą stanowić pierwszy krok do udzielenia wsparcia. Sygnałami ostrzegawczy- mi są m.in. trudności w skupieniu uwagi, niepokój w sytuacji braku telefonu oraz zmiany w relacjach rówieśniczych. Szkoła jako instytucja wychowawcza ma realny wpływ na kształtowanie kompetencji emocjonal- nych i społecznych uczniów 7 . Działania profilaktycz- ne powinny obejmować nie tylko edukację medialną, lecz także wzmacnianie umiejętności samoregulacji, refleksji nad emocjami oraz budowania relacji offline. Współczesna szkoła staje przed wyzwaniem zrozumienia, że obecność technologii w życiu ucz- nia ma głęboki wymiar emocjonalny, a nauczyciel jest często pierwszą osobą, która może dostrzec, że ta relacja staje się obciążeniem. W tym kontek- ście rolę nauczyciela i szkoły można zdefiniować następująco: • Identyfikacja smartfona jako stabilizatora sta- nów wewnętrznych , którego brak wywołuje u młodych ludzi niepokój, drażliwość oraz roz- proszenie uwagi, a niemożność skorzystania z niego w sytuacjach nasilonego FOMO może 6 J. Pyżalski, Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzy- kowne zachowania młodzieży , Kraków 2012. 7 Por. J. Pyżalski, Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży , Gdańsk 2011; M. Spitzer, Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawia- my rozumu siebie i swoje dzieci , Słupsk 2016.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker