30
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
HANNA ŻENTKOWSKA
MEDIA CYFROWE
zakłócającym prawidłowe funkcjonowanie. Szcze- gólną formą tego typu uzależnień jest korzystanie z treści pornograficznych dostępnych online, któ- re – ze względu na intensywną stymulację układu nagrody oraz łatwą dostępność – może prowadzić do rozwoju kompulsywnych wzorców zachowań, trudności w regulacji emocji oraz zaburzeń relacji interpersonalnych. Ma ono charakter głównie psy- chiczny i przejawia się trudnością w kontrolowaniu czasu spędzanego przed ekranem, narastającym napięciem w przypadku ograniczenia dostępu do technologii oraz podporządkowaniem innych sfer życia aktywnościom cyfrowym. Osoby uzależnione od mediów cyfrowych czę- sto odczuwają silną potrzebę sprawdzania powia- domień, przeglądania portali społecznościowych, uczestniczenia w grach online lub oglądania treści multimedialnych. Charakterystycznym objawem uzależnienia jest utrata kontroli nad czasem korzy- stania z mediów, co prowadzi do zaniedbywania obowiązków szkolnych, zawodowych i rodzinnych. Próby ograniczenia dostępu do urządzeń elek- tronicznych wywołują dyskomfort emocjonalny, drażliwość, niepokój oraz trudności w koncentracji. Mechanizmy neurobiologiczne leżące u pod- staw uzależnienia od mediów cyfrowych są zbli- żone do tych obserwowanych w uzależnieniach od substancji psychoaktywnych 7 . Każda interakcja z mediami, taka jak otrzymanie wiadomości, polu- bienia czy komentarza, stymuluje układ nagrody i prowadzi do wydzielania dopaminy. Z czasem mózg staje się mniej wrażliwy na naturalne bodźce, co skutkuje potrzebą coraz częstszego i intensyw- niejszego korzystania z technologii w celu osiąg- nięcia satysfakcji emocjonalnej. Uzależnienie od mediów cyfrowych niesie ze sobą poważne konsekwencje społeczne. Ograni- czenie bezpośrednich kontaktów interpersonalnych prowadzi do osłabienia więzi społecznych, trud- ności komunikacyjnych oraz izolacji. Szczególnie narażoną grupą są dzieci i młodzież, u których
Dynamiczny rozwój technologii cyfrowych w ostatnich dekadach znacząco zmienił sposób funkcjonowania współczesnych społeczeństw 6 . Sta- ły dostęp do Internetu, powszechność smartfonów, mediów społecznościowych oraz gier online spra- wiły, że media cyfrowe stały się integralną częścią codziennego życia. Choć technologie te przynoszą liczne korzyści edukacyjne, komunikacyjne i zawo- dowe, coraz częściej obserwuje się zjawisko ich nadużywania, które może prowadzić do rozwoju uzależnienia behawioralnego. Uzależnienie od mediów cyfrowych definio- wane jest jako utrwalony przymus korzystania z urządzeń elektronicznych lub Internetu w stopniu
6 Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, Raporty i analizy do- tyczące zdrowia publicznego , Warszawa 2022.
7
B. Woronowicz, op. cit.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker