31
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
CZYM SĄ UZALEŻNIENIA? PERSPEKTYWA TEORETYCZNA I PRAKTYCZNA
nadmierne korzystanie z technologii może skutko- wać problemami w nauce, obniżeniem kompeten- cji społecznych oraz trudnościami emocjonalnymi. Długotrwałe korzystanie z urządzeń elektro- nicznych wpływa również negatywnie na zdrowie fizyczne. Do najczęstszych dolegliwości należą bóle kręgosłupa, szyi i barków, przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, zespół cieśni nadgarstka oraz zaburzenia wzroku określane mianem syndro- mu widzenia komputerowego. Objawy te obejmują zmęczenie oczu, pieczenie, suchość oraz pogorsze- nie ostrości widzenia. Rozwój uzależnienia od mediów cyfrowych przebiega etapami. Początkowo technologia pełni funkcję narzędzia pracy, nauki lub rozrywki. W ko- lejnych fazach korzystanie z niej staje się coraz częstsze, aż w końcu media cyfrowe zaczynają dominować nad innymi aktywnościami życiowymi. W ostatniej fazie uzależnienia próby ograniczenia wywołują silny dyskomfort emocjonalny i poczucie utraty kontroli. Z perspektywy kryminologicznej i kryminalistycz- nej warto zauważyć, że uzależnienie od mediów cy- frowych może sprzyjać zachowaniom ryzykownym, w tym cyberprzestępczości, uzależnieniu od hazar- du online czy kontaktom z treściami nielegalnymi. Dlatego istotne znaczenie ma edukacja cyfrowa, profilaktyka oraz rozwijanie umiejętności świado- mego i odpowiedzialnego korzystania z technologii.
HAZARD
Uzależnienie od hazardu stanowi jedną z najbardziej destrukcyjnych form uzależnień behawioralnych 8 . Polega ono na utrwalonym przymusie uczestnicze- nia w grach losowych, zakładach wzajemnych lub innych formach ryzykownych działań finansowych, mimo świadomości ich negatywnych konsekwencji. Osoba uzależniona stopniowo traci kontrolę nad swoim zachowaniem, a hazard staje się centralnym elementem jej życia. Mechanizm uzależnienia od hazardu opiera się na poszukiwaniu nagrody oraz silnych doznań emo- cjonalnych. Nieprzewidywalność wygranej, element ryzyka oraz nadzieja na szybki zysk prowadzą do intensywnej stymulacji układu nagrody w mózgu. Wydzielanie dopaminy wzmacnia zachowania ha- zardowe, nawet w sytuacji ponoszenia dotkliwych strat finansowych.
Rozwój uzależnienia od hazardu przebiega eta- pami. Początkowo gry hazardowe są traktowane
8 I. Pospiszyl, Patologie społeczne , Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker