MERITUM 1 (80) 2026

36

Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny 

DANIELA BARTOSIAK

1. WSPÓŁCZESNE ROZUMIENIE UZALEŻNIENIA – PERSPEKTYWA PEDAGOGICZNA W ujęciu psychologiczno-pedagogicznym uza- leżnienie coraz rzadziej definiowane jest wyłącz- nie poprzez obecność substancji psychoaktywnej. W centrum uwagi znajduje się mechanizm regu- lacyjny, w którym dana czynność, relacja lub stan emocjonalny staje się dominującym sposobem ra- dzenia sobie z napięciem, lękiem, pustką lub brakiem poczucia sensu. Z perspektywy szkoły kluczowe staje się nie tyle pytanie: „od czego uczeń jest uzależniony”, ile: • jaką funkcję pełni dane zachowanie, • jaką potrzebę kompensuje, • co się dzieje po „odstawieniu”.

Coraz częściej mamy do czynienia z uzależnienia- mi, które: • nie są związane z substancją, • rozwijają się w obszarze codziennych aktywności, • są społecznie akceptowane lub wręcz wzmacniane, • pozostają długo niezauważone. Szkoła, jako jedno z podstawowych środowisk rozwojowych dziecka, staje się miejscem, w któ- rym skutki tych zjawisk ujawniają się szczególnie wyraźnie.

Infografika 1. Opracowanie własne z wykorzystaniem narzędzia Untitled notebook Źródło: J. Mellibruda, Pułapka niewybaczonej krzywdy (wyd. 2), Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 1999; B. Wojciszke, Psychologia społeczna (wyd. aktualizowane), Scholar, Warszawa 2022.

Made with FlippingBook - Online Brochure Maker