40
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
DANIELA BARTOSIAK
Przypadek ucznia klasy VIII
stanowiska odwołuje się do schematów i narracji znanych z fikcyjnego świata. Z czasem zauważalna staje się trudność w odróżnianiu własnych emocji od emocji przypisywanych postaciom, co utrudnia jej realne funkcjonowanie relacyjne.
Uczeń, wcześniej określany jako przeciętny i spo- kojny, zaczyna silnie identyfikować się z wybranym uniwersum gry fabularnej. Coraz częściej używa charakterystycznego języka i odniesień niezrozu- miałych dla klasy, reaguje rozdrażnieniem na próby żartobliwego dystansu ze strony rówieśników. W sy- tuacjach wymagających współpracy grupowej wy- cofuje się lub próbuje narzucić innym własną wizję, wzorowaną na mechanizmach znanych z gry. W re- alnym środowisku szkolnym doświadcza poczucia braku wpływu, natomiast w świecie fikcyjnym ma jasno określoną rolę, status i poczucie kompetencji.
Porównanie międzypokoleniowe
• Dawniej:
Silne przeżywanie emocji poprzez fikcję było cha- rakterystyczne dla młodzieży identyfikującej się z określonymi nurtami kulturowymi lub estetyczny- mi (np. romantyzacja cierpienia, subkultury młodzie- żowe). Emocje te były jednak osadzone w realnych relacjach i interakcjach.
Porównanie międzypokoleniowe
• Dawniej:
• W XXI wieku:
Chłopcy w okresie dorastania często budowali po- czucie tożsamości poprzez identyfikację z subkultu- rami, sportem lub ideologiami, które oferowały jasne role, hierarchie i poczucie przynależności.
Narracje fikcyjne funkcjonują jako gotowe matry- ce emocjonalne, które mogą zastępować proces rozpoznawania i nazywania własnych uczuć. In- tensywne zaangażowanie w twórczość fanowską sprzyja zatarciu granicy między emocjami własnymi a przeżyciami postaci, co utrudnia rozwój dojrzałych kompetencji relacyjnych.
• W XXI wieku:
Funkcję tę przejmują rozbudowane światy gier fa- bularnych, w których uczeń może uzyskać natych- miastowe poczucie kompetencji, statusu i wpływu. W przeciwieństwie do dawnych form przynależności, współczesne uniwersa narracyjne ograniczają ko- nieczność konfrontacji z realnymi relacjami i kom- promisem społecznym.
Przypadek ucznia klasy II liceum
Uczeń, osiągający poprawne wyniki w nauce, stop- niowo ogranicza swoje funkcjonowanie społeczne do wąskiej grupy internetowej związanej z określo- nym uniwersum narracyjnym (gra fabularna, seria fantasy). W szkole jest obecny fizycznie, jednak rzad- ko inicjuje kontakt z rówieśnikami, unika aktywności wymagających ekspozycji społecznej. W wypowie- dziach pisemnych i ustnych coraz częściej posługuje się metaforami i odniesieniami zaczerpniętymi z fik- cyjnych światów, co utrudnia komunikację z otocze- niem. Zaangażowanie to pełni funkcję stabilizującą w okresie nasilonych pytań tożsamościowych i presji wyborów edukacyjno-zawodowych, oferując po- zorne poczucie sensu i przewidywalności.
Przypadek uczennicy klasy VII
Uczennica przejawia silne zaangażowanie w twór- czość fanowską związaną z serialem animowanym. Prowadzi zeszyty i profile internetowe poświęcone analizie relacji między bohaterami, intensywnie re- aguje emocjonalnie na zmiany fabularne. W szko- le funkcjonuje poprawnie, jednak w sytuacjach konfliktowych lub wymagających samodzielnego
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker