51
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
NAUCZYCIEL JAKO PIERWSZY OBSERWATOR – ROZPOZNAWANIE I PRZECIWDZIAŁANIE UZALEŻNIENIOM W SZKOLE
NAUCZYCIEL JAKO CZYNNIK OCHRONNY
3. Hazard i e-papierosy Gry hazardowe przynaj- mniej raz w życiu deklaruje nawet ~20-25% mło- dych ludzi, a używanie e-papierosów w ostatnich 30 dniach w Polsce sięgało nawet 36% – więcej niż średnia europejska (~22%). EUDA 4. Internet i media cyfrowe Dostęp do Internetu i jego częste używanie jest powszechne u dzieci (91,5% 7-14-latków łączy się dziennie online), a średni czas spędzany on- line przekracza 4 godziny dziennie. Ponadto ~50% kontaktuje się z treściami erotycznymi, co może być elementem ryzykownych wzorców behawioralnych. Stopuzależnieniom.pl 5. Energetyki mimo zakazu Nowe badania (2025) pokazują, że 41,1% polskich uczniów w wieku 12- 17 lat spożywało napoje energetyczne w ostat- nim miesiącu, a 10,7% deklarowało ich częste spożycie (≥3-4 razy w tygodniu). Mimo wprowa- dzenia zakazu sprzedaży napojów energetycz- nych niepełnoletnim w Polsce od 1 stycznia 2024 roku młodzież wciąż ma do nich szeroki dostęp. MDPI
Podsumowując, nauczyciel pełni kluczową rolę jako czynnik ochronny w życiu ucznia zagrożonego uzależnieniem. Jego uważność, empatia i gotowość do reagowania mogą sprawić, że szkoła stanie się przestrzenią nie tylko nauczania, lecz także realnego wsparcia rozwojowego. W warunkach narastającej presji i nadmiaru bodźców rola ta nabiera szczegól- nego znaczenia 17 .
NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI Z DANYCH
1. Alkohol wciąż dominuje Wyniki badań ESPAD 2024 pokazują, że ponad 80% uczniów w wieku 15-16 lat deklarowało pi- cie alkoholu przynajmniej raz w życiu, a odsetki są wyższe w starszych klasach szkół ponadpod- stawowych – to trend stanowiący poważne wy- zwanie dla profilaktyki szkolnej. Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej 2. Substancje psychoaktywne i konopie Używanie marihuany lub haszyszu w ostatnich 30 dniach dotyczyło 8-10% młodzieży szkolnej, a problematyczne używanie jest rozpoznawane u około 5-6% nastolatków. KCPU
Zachowanie
Polska (%)
Europa – średnia (%)
Alkohol – spożycie w ostatnich 30 dniach
52
43
E-papierosy – użycie w ostatnich 30 dniach
36
22
Konopie – użycie w ostatnich 30 dniach
9
7
Hazard – przynajmniej raz w życiu
22
18
Tabela 1. Zachowania ryzykowne młodzieży szkolnej – porównanie Polska–Europa”) Źródło: Opracowanie własne z wykorzystaniem ChatGPT na podstawie danych ESPAD 2024 (Europejskie Badanie Ankietowe w szkołach)
17 Z. Melosik, Edukacja, młodzież i kultura współczesna , Impuls, Kra- ków 2016.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker