52
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
KRZYSZTOF MICHALAK
Wykres 1. Zachowania ryzykowne młodzieży szkolnej – Polska na tle Europy Źródło: Opracowanie własne z wykorzystaniem ChatGPT (OpenAI) na podstawie danych ESPAD 2024.
Porównanie danych dotyczących zachowań ryzykownych młodzieży szkolnej w Polsce na tle średniej europejskiej ujawnia istotne różnice, które mają bezpośrednie znaczenie dla praktyki pedago- gicznej i profilaktyki szkolnej w Polsce. W odniesieniu do spożywania alkoholu w ostat- nich 30 dniach Polska wyraźnie przekracza średnią europejską. Ponad połowa uczniów w wieku 15-16 lat deklaruje kontakt z alkoholem, podczas gdy w krajach objętych badaniem ESPAD odsetek ten wynosi 43%. Różnica ta wskazuje na utrwalony cha- rakter kulturowej akceptacji alkoholu przez polską młodzież oraz na niską skuteczność dotychczaso- wych działań profilaktycznych. Szczególnie niepokojące są dane dotyczące e-papierosów. W Polsce ich używanie w ostatnich 30 dniach deklaruje 36% uczniów, co oznacza wynik aż o 14 punktów procentowych wyższy niż średnia europejska. Zjawisko to ma istotne znaczenie dla szkoły, ponieważ e-papierosy są często postrzegane
przez młodzież jako „bezpieczna alternatywa”, a ich używanie bywa trudne do wykrycia w warunkach szkolnych. W przypadku konopi indyjskich różnice między Polską a Europą są mniejsze, jednak również tu- taj odsetek uczniów używających tych substancji w ostatnich 30 dniach jest wyższy w Polsce. Choć wartości te są relatywnie niższe niż alkoholu czy e-papierosów, należy podkreślić, że nawet okazjo- nalne używanie konopi w wieku adolescencji wiąże się z ryzykiem zaburzeń funkcjonowania poznaw- czego i emocjonalnego. Uwagi wymagają także dane dotyczące hazardu, w tym hazardu cyfrowego. W Polsce co najmniej jednorazowy kontakt z grami hazardowymi dekla- ruje 22% młodzieży, wobec 18% w Europie. Różnica ta, choć pozornie niewielka, ma istotne znaczenie w kontekście rozwoju uzależnień behawioralnych, które często pozostają niewidoczne dla dorosłych.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker