67
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
REZYLIENCJA W OBLICZU UZALEŻNIEŃ XXI WIEKU. BUDOWANIE ODPORNOŚCI PSYCHICZNEJ JAKO KLUCZOWY OBSZAR PRACY SZKOŁY
4. Elastyczność poznawcza
Paradygmat pedagogiczny i założenia teoretyczne
• zdolność adaptacji do zmian, • uczenie się na błędach i doświadczeniach.
Opracowanie opiera się na następujących założe- niach teoretycznych:
Kategorie te stanowią punkt odniesienia do analizy działań dydaktyczno-wychowawczych podejmo- wanych w środowisku szkolnym.
• uczeń jest podmiotem procesu edukacyjnego, • rozwój poznawczy pozostaje w ścisłym związku z rozwojem emocjonalnym, • szkoła pełni funkcję nie tylko dydaktyczną, lecz także kompensacyjną i wspierającą, • rezyliencja może być rozwijana poprzez świadome i systematyczne działania pedagogiczne.
OGRANICZENIA METODOLOGICZNE
Należy zaznaczyć, że:
• opracowanie nie ma charakteru empirycznego, • nie zastosowano standaryzowanych narzędzi badawczych, • formułowane wnioski mają charakter aplikacyjny, a nie statystyczny. Jednocześnie przyjęta metodologia umożliwia: • szeroką i pogłębioną analizę problematyki, • integrację wiedzy z różnych dyscyplin naukowych, • formułowanie praktycznych rekomendacji dla środowiska szkolnego.
Przyjęty paradygmat badawczy obejmuje:
• pedagogikę humanistyczną, • pedagogikę pozytywną, • edukację włączającą.
KATEGORIE ANALITYCZNE I WSKAŹNIKI REZYLIENCJI
Na potrzeby opracowania przyjęto następujące kategorie analityczne:
ZASTOSOWANIE WYNIKÓW W PRAKTYCE EDUKACYJNEJ
1. Regulacja emocji
• zdolność rozpoznawania i nazywania emocji, • adekwatne reagowanie na sytuacje stresowe.
Wnioski płynące z przeprowadzonej analizy mogą znaleźć zastosowanie w:
2. Poczucie sprawstwa
• projektowaniu szkolnych programów profilaktycznych, • pracy wychowawczej i dydaktycznej nauczycieli, • szkoleniach i doskonaleniu zawodowym kadry pedagogicznej, • budowaniu systemowych strategii wsparcia zdrowia psychicznego w szkole. Rezyliencja została w niniejszym opracowaniu potraktowana jako kompetencja rozwojowa, moż- liwa do świadomego kształtowania w warunkach szkolnych, co nadaje pracy wyraźny wymiar prak- tyczny i wdrożeniowy.
• przekonanie o wpływie na własne działania, • gotowość do podejmowania wysiłku i wyzwań.
3. Relacje społeczne
• jakość relacji z rówieśnikami i nauczycielami, • umiejętność korzystania ze wsparcia i proszenia o pomoc.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker