68
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
KAMILA SREBRZYŃSKA-BUKREJEWSKA
Ilustracja 3. Jak szkoła może chronić przed uzależnieniami? Źródło: Opracowanie własne z wykorzystaniem narzędzia Untitled notebook
PODSUMOWANIE
W artykule podkreślono, że rezyliencja nie jest cechą stałą, lecz dynamicznym procesem, który może być wzmacniany poprzez świadome działania eduka- cyjne. Szkoła, dzięki swojej strukturze i relacyjnemu charakterowi, ma szczególny wpływ na rozwijanie odporności psychicznej uczniów. Kluczową rolę odgrywają tu relacje nauczyciel-uczeń, oparte na przewidywalności, poczuciu bezpieczeństwa i wza- jemnym szacunku. Obecność wspierającego doro- słego może istotnie ograniczać ryzyko zachowań kompulsywnych oraz sprzyjać rozwojowi kompe- tencji emocjonalnych. Istotnym wnioskiem płynącym z analizy jest tak- że ścisły związek pomiędzy rezyliencją a procesem nauczania i uczenia się. Uczniowie funkcjonujący w warunkach bezpieczeństwa psychicznego wy- kazują większe zaangażowanie, lepszą regulację emocji oraz większą gotowość do podejmowania wysiłku poznawczego. Tym samym działania ukie- runkowane na wzmacnianie rezyliencji nie stanowią alternatywy dla edukacji poznawczej, lecz jej istotne uzupełnienie.
Przedstawione w artykule rozważania wskazują, że rezyliencja stanowi jeden z kluczowych zasobów psychicznych chroniących dzieci i młodzież przed negatywnymi konsekwencjami współczesnych za- grożeń rozwojowych, w tym uzależnień XXI wieku. W warunkach dynamicznych przemian społecz- nych, kulturowych i technologicznych szkoła coraz częściej staje przed wyzwaniem nie tylko realizacji celów dydaktycznych, lecz także wspierania do- brostanu psychicznego uczniów oraz ich zdolności adaptacyjnych. Analiza teoretyczna pozwala postrzegać uzależ- nienia – zarówno substancjalne, jak i behawioral- ne – jako nieadaptacyjne strategie regulacji emocji i radzenia sobie ze stresem. Ich rozwój często wiąże się z deficytami w zakresie odporności psychicznej, niskim poczuciem sprawstwa oraz brakiem bez- piecznych relacji. W tym kontekście rezyliencja pełni funkcję czynnika ochronnego, który sprzyja zdro- wemu funkcjonowaniu psychospołecznemu oraz zwiększa efektywność procesu uczenia się.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker