81
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
WDRAŻANIE PROFILAKTYKI W SZKOLE
Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Zdrowia oraz Rzecznika Praw Dziecka.
realizującymi nowe zadania. W procesie tym niezwy- kle ważną rolę odgrywają osoby dorosłe, a zwłasz- cza rodzice i nauczyciele 4 . Budowanie konsekwentnej polityki szkolnej wobec uczniów narażonych na uzależnienia, to w głównej mierze: • uświadamianie młodzieży szkodliwości palenia tytoniu i innych substancji chemicznych w po- staci tzw. liquidów oraz narażania osób niepa- lących na palenie bierne, równie niebezpieczne jak palenie czynne; • uczenie młodzieży podejmowania racjonalnych decyzji związanych z alkoholem, uczenie umie- jętności radzenia sobie z naciskami płynącymi ze strony grupy rówieśniczej i reklamy; • dostarczenie rodzicom wskazówek pomocnych w zapobieganiu piciu alkoholu, stosowania środ- ków psychoaktywnych (narkotyki, dopalacze, leki – w tym leki przeciwbólowe), palenia ty- toniu (oraz papierosów elektronicznych) przez ich dzieci; • dostarczenie uczniom wiedzy na temat uszko- dzeń zdrowia psychicznego i fizycznego spowo- dowanych narkotykami i dopalaczami; • zwiększenie oddziaływań dotyczących posze- rzania wiedzy nauczycieli i rodziców na temat problematyki związanej z używaniem narkoty- ków, dopalaczy i innych środków odurzających, a także nadużywaniem leków. Działania szkoły skierowane do młodzieży po- winny tworzyć bezpieczne i wolne od uzależnień środowisko wychowawcze.
Unplugged
Program profilaktyki uniwersalnej dla młodzieży 12-14 lat. Jest rekomendowany przez MEN, ORE, KCPU, PARPA i wpisany do ogólnopolskiego syste- mu rekomendacji.
Cukierki
Program wczesnej profilaktyki uzależnień dla dzieci, również znajdujący się w bazie programów reko- mendowanych, został opracowany przez Stowarzy- szenie KARAN we Wrocławiu; skupia się na wczesnej profilaktyce uzależnień, przemocy oraz rozwijaniu umiejętności życiowych u dzieci 3 . Nauczyciele w dzisiejszej szkole moją wiele możliwości, dlatego w ramach profilaktyki uzależ- nień warto wykorzystywać różnorodne materiały edukacyjne, które angażują młodzież i przekazują wiedzę w atrakcyjny sposób. Spośród wszystkich faz rozwojowych okres doj- rzewania stanowi szczególny czas w życiu człowie- ka. Z perspektywy psychospołecznej właśnie wtedy zachodzą najważniejsze zmiany dotyczące postrze- gania siebie i społecznej percepcji jednostki, for- mowane są nowe wzorce relacji interpersonalnych, gwałtownie wzrasta liczba nowych doświadczeń osobistych i społecznych, rozwijane są umiejętności pozwalające na kształtowanie się poczucia własnej kompetencji. Tempo oraz sposoby osiągania celów rozwojowych zależą zarówno od samego nastolatka, jak i od osób, z którymi się kontaktuje. Okres dojrze- wania nie jest więc biernym oczekiwaniem na do- rosłość i dojrzałość. Wręcz przeciwnie – w tej fazie życia młodzi ludzie są bardzo aktywni, eksperymen- tują z nowymi zachowaniami, poszukują nowych ról, nabywają nowych doświadczeń, a tym samym stają się innymi osobami o nowych prawach i obo- wiązkach, mającymi nowe potrzeby i oczekiwania,
3 Portal MEN, Profilaktyka , 28.12.2023, https://www.gov.pl/web/edu- kacja/profilaktyka, dostęp 30.11.2025.
4 Z.B. Gaś [red.] Profilaktyka uzależnień , WSiP, Warszawa 1993.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker