ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺑﻪ ﺑﺎزﮔﺸﺖ
ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺳﺎزﮔﺎري ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖ ﺑﯿﺮوﻧﯽ، از ﺧﻮدش درﻣﻘﺎﺑﻞ اﯾﺪ دﻓﺎع ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﮐﻼﯾﻦ ﺑﺎ ﺑﺴﻂ دﯾﺪﮔﺎه ﻓﺮوﯾﺪ درﺑﺎرهي ﺳﻮﭘﺮاﯾﮕﻮ، ﻋﻤﻖ ﺟﻬﺎن دروﻧﯽ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﻌﺎﻣﻠﺶ ﺑﺎ ﺟﻬﺎن ﺑﯿﺮوﻧﯽ را ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽﮐﺮد . ﺟﺎﻟﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﮔﺮ اﺧﺘﻼف ﻣﯿﺎن روانﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﮕﻮي - ﻓﺮوﯾﺪ و رواﺑﻂ اﺑﮋهاي - ﻓﺮوﯾﺪ را در ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺴﯿﺎري ﮐﻪ در ﺳﺎلﻫﺎي 1950 ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ، دﻧﺒﺎل ﮐﻨﯿﻢ . ﻧﺨﺴﺖ، در 1952 ،در ﮐﻨﮕﺮهي ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ روانﮐﺎوي، ﻫﻢاﻧﺪﯾﺸﯽاي ) ﺳﻤﭙﻮزﯾﻮم ( درﺑﺎرهي » ﺗﺄﺛﯿﺮات دوﺟﺎﻧﺒﻪ در رﺷﺪ اﯾﮕﻮ و اﯾﺪ « ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ . در آﻧﺠﺎ ﮐﻼﯾﻦ ﮔﻔﺖ » : ازآﻧﺠﺎﮐﻪ رﺷﺪ اﯾﮕﻮ و ﺳﻮﭘﺮاﯾﮕﻮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎي درونﻓﮑﻨﯽ و ﻓﺮاﻓﮑﻨﯽ اﺳﺖ، اﯾﻦ دو از ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪاي ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ اﻧﺪ و ازآﻧﺠﺎﮐﻪ رﺷﺪﺷﺎن ً ﺿﺮورﺗﺎ از راﻧﻪﻫﺎي ﻏﺮﯾﺰي ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد، ﺗﻤﺎم ﺳﻪ ﻧﺎﺣﯿﻪي ذﻫﻦ از ﻫﻤﺎن ِ آﻏﺎز زﻧﺪﮔﯽ، ﺑﺮﻫﻢ ﮐﻨﺸﯽ ﻧﺰدﯾﮏ ] ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ [ دارﻧﺪ . ﻣﻦ درك ﻣﯽ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ در ﺳﺨﻦﮔﻔﺘﻦ از ﺳﻪ ﻧﺎﺣﯿﻪي ذﻫﻦ، دارم از داﯾﺮه ي ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدﺷﺪه ﺑﺮاي ﺑﺤﺚ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮم، اﻣﺎ ﻓﻬﻢ ﻣﻦ از آﻏﺎزيﺗﺮﯾﻦ دورهي ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ، اﯾﻦ اﻣﺮ را ﺑﺮاﯾﻢ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﻣﯽﺳﺎزد ﮐﻪ ً ﻣﻨﺤﺼﺮا ﺗﺄﺛﯿﺮات ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﯾﮕﻮ و اﯾﺪ را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮم ) « ﮐﻼﯾﻦ، 1952 ، ﺻﻔﺤﻪي . (59 ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ در زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﮕﻮ ً اﺳﺎﺳﺎ ﺑﺮ راﺑﻄﻪ ي اﯾﮕﻮ ﺑﺎ اﯾﺪ و اﯾﻨﮑﻪ ﭼﻄﻮر ﺳﺎزﮔﺎري ﺑﺎ ﺟﻬﺎن ﺧﺎرج را ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﮐﺮد، ﻧﻈﺮﯾﻪي رواﺑﻂ اﺑﮋهاي ﮐﻼﯾﻦ، ً ﻋﻤﺪﺗﺎ راﺑﻄﻪي اﯾﮕﻮ ﺑﺎ ﺳﻮﭘﺮاﯾﮕﻮ را ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﮐﺮد و اﯾﻨﮑﻪ ﭼﻄﻮر اﯾﻦ راﺑﻄﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺳﺎزﻧﺪه ﻣﯿﺎن ﺗﮑﺎﻧﻪﻫﺎي ﻏﺮﯾﺰي و اﺑﮋهﻫﺎي دروﻧﯽ ﺳﻮﭘﺮاﯾﮕﻮ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد . ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﻌﺪ، دﯾﻮﯾﺪ راﭘﺎﭘﻮرت (1957) درﺑﺎرهي ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻔﺎوﺗﯽ اﯾﻨﻄﻮر ﻧﻈﺮ داد » : از زﻣﺎن ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻈﺮﯾﻪي ﺳﺎﺧﺘﺎري ﻓﺮوﯾﺪ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ، ﻋﻼﺋﻖ ﻧﻈﺮي ﺑﺮ روانﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﮕﻮ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﺷﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺮرﺳﯽ درﺑﺎره ي ﺳﻮﭘﺮاﯾﮕﻮ را ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺖ « ) راﭘﺎﭘﻮرت، 1977/1957 ، ﺻﻔﺤﻪي . (686 اوﻟﯿﻦ ﻣﺮزﺑﻨﺪي ﻧﻈﺮﯾﻪي ﮐﻼﯾﻦ در ﻣﻘﺎﻟﻪي 1928 ﺧﻮدش را ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﻋﻨﻮان آن ﺑﻪ ﻃﺮز ﻣﻌﻨﺎداري » ﻣﺮاﺣﻞ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺗﻌﺎرض ادﯾﭗ « ﺑﻮد . ﮐﻼﯾﻦ ﺑﺎ ارﺟﺎع ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﻓﺮوﯾﺪ درﺑﺎرهي ﻋﻘﺪه ي ادﯾﭗ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﯾﮏ » ﺗﻌﺎرض « ، ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭘﺮدازي ﮐﺮد ﮐﻪ ﻋﻘﺪهي ادﯾﭗ آﻧﭽﻨﺎن ﮐﻪ ﻓﺮوﯾﺪ آن را ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﺮده و در ﻃﻮل ﻓﺎز ﻓﺎﻟﯿﮏ در ﺑﯿﻦ 3 ﺗﺎ 5 ﺳﺎﻟﮕﯽ رخ ﻣﯽدﻫﺪ، ﭘﯿﺶ درآﻣﺪ و اَﺷﮑﺎل اﺑﺘﺪاﯾﯽ ﭘﯿﭽﯿﺪهاي در ﻣﺮاﺣﻞ رواﻧﯽﺟﻨﺴﯽ دارد ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دﻫﺎﻧﯽ و ﻣﻘﻌﺪي ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻧﺪ . از ﻧﻈﺮ ﮐﻼﯾﻦ، ﺗﻌﺎرض ادﯾﭗ از ﺳﺎل اول زﻧﺪﮔﯽ آﻏﺎز ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﯿﭻ ﻓﺎز » ﭘﯿﺸﺎادﯾﭙﺎل « ﯾﺎ » ﭘﯿﺸﺎ ﺗﻌﺎرﺿﯽ « اي وﺟﻮد ﻧﺪارد . اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻣﻬﻤﯽ را ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . ﻣﺜﻼً، ﻋﻘﺪهي ادﯾﭗ ً ﻣﺎﻫﯿﺘﺎ ﺑﺮ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺜﻠﺜﯽ از رواﺑﻂ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ، ﭼﺮاﮐﻪ درﺳﺖ از ﻫﻤﺎن ﻟﺤﻈﻪاي ﮐﻪ ﻧﻮزاد از ] وﺟﻮد [ ﭘﺪر در ﮐﻨﺎر ﻣﺎدر آﮔﺎه ﻣﯽﺷﻮد، ﯾﮏ ﻣﺜﻠﺚ وﺟﻮد دارد . ﺑﺎ اﯾﻦ وﺻﻒ، ﻫﺎﻧﺎ ﺳﮕﺎل (1997) ﯾﺎدآور ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ از ﻫﻤﺎن زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﻮزاد ﺗﺼﻤﯿﻤﯽ ﻧﻈﺎم ﻣﻨﺪ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﺗﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎي ﺧﻮب ﻣﺎدر را از ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎي وﯾﺮاﻧﮕﺮ ﺟﺪا ﮐﻨﺪ، ﻣﺜﻠﺜﯽ از ﻧﻮزاد و ﯾﮏ ﻣﺎدر ﺧﻮب ﯾﮏ ﻣﺎدر ﺑﺪ وﺟﻮد دارد . ﮐﻼﯾﻦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷﮑﻞ از ﺳﺎزﻣﺎندﻫﯽ ) ﺳﺎﻣﺎندﻫﯽ ( ، دوﭘﺎرهﺳﺎزي ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ؛ دوﭘﺎرهﺳﺎزي، ﯾﮑﯽ از راهﻫﺎي اﺑﺘﺪاﯾﯽاي اﺳﺖ ﮐﻪ در آن، روان اوﻟﯿﻪ ) و ﺑﻌﺪي ( ﺗﻌﺎرض را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . اﻧﺸﻘﺎق اﺑﮋهﻫﺎ ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ،
42
Made with FlippingBook Publishing Software