110
Meritum 2 ( 81 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
EMILIA SZWARC
dorosną? Szybkość zmian kulturowych po rewolucji naukowej jest tak duża, że przekracza możliwości tradycyjnego modelu transferu wiedzy. Szkoła, która nie rozumie tej dynamiki, „przygotowuje” do świata, który już nie istnieje. Jedną z najciekawszych tez postawionych przez Harariego jest ta, że rewolucja naukowa nie była re- wolucją wiedzy. Jeśli już, to raczej niewiedzy. Ludzie bowiem uzmysłowili sobie, że nie znają odpowiedzi na swoje najważniejsze pytania. A szkoła? Szkoła przez wieki uczyła gotowych odpowiedzi. Harari pokazuje, że cała nowoczesna nauka zbudowana jest na instytucjonalnej akceptacji niewiedzy i meto- dzie jej systematycznego zmniejszania. Uczeń, który wychodzi ze szkoły przekonany, że „poznał” całą historię, literaturę, przyrodę jest gorzej przygotowa- ny do życia niż uczeń mający pytania i wyposażony w narzędzia do poszukiwania odpowiedzi na nie. Książka „Sapiens. Od zwierząt do bogów” to lek- tura obowiązkowa dla każdego nauczyciela i każdej nauczycielki. Dlaczego? Bo zadaje pytania, które szkoła chce zadawać uczniom, ale rzadko zada- je je samej sobie. Dlaczego uczymy tego, czego uczymy? Jak pokazujemy przeszłość i po co? Czy uczymy myślenia? Czy przygotowujemy naszych uczniów do stabilnego świata, czy raczej do takie- go, który zmienia się szybciej niż jakakolwiek pod- stawa programowa zdoła go dogonić? Pewne jest to, że praca nauczyciela nie może polegać jedynie na przekazywaniu faktów, lecz na czymś trudniej- szym: na wprowadzaniu kolejnych pokoleń w wiel- ką zbiorową opowieść gatunku i na uczeniu, by te opowieść czytać krytycznie.
Peter C.Brown, Henryk L.Roediger III, Mark A. McDaniel Harvardzki poradnik skutecznego uczenia się
przeł. Dorota Chabrajska Instytut Wydawniczy PAX Warszawa 2016
Trzy poprzednie książki, które Państwu przedstawi- łam – Barret, Harari i Dunbar – stawiały pytania o to, jak działa mózg, skąd pochodzi ludzka zdolność uczenia się, dlaczego jesteśmy gatunkiem społecz- nym. Czas na książkę, która nie tylko zbuduje nasze rozumienie biologicznych mechanizmów uczenia się, ale również pokaże, jak teorię przełożyć na prak- tykę możliwą do realizacji już na najbliższej lekcji. „Harvardzki poradnik skutecznego uczenia się” bierze garściami z dorobku psychologów poznawczych i pyta, co z tego wszystkiego wynika dla praktyka. Odpowiedź jest konkretna, opatrzona odnośnikami do wyników badań klinicznych i bezlitosna wobec przyzwyczajeń i nawyków. Peter C. Brown, Henryk L. Roediger III i Mark A. McDaniel to zespół, w którym talent pisarski spo- tyka akademickie zacięcie i szacunek do osiągnięć badaczy. Roediger i McDaniel są badaczami pamięci
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker