23
Meritum 2 ( 81 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
DORADZTWO ZAWODOWE – TRENDY I WYZWANIA
prowadzą systematyczną ewaluację, częściej sto- sują metody aktywizujące i mają znacznie silniejsze relacje z partnerami z zewnątrz (np. rynkiem pracy). Wskazując mocne strony, nie można pominąć barier i wyzwań. Badani wskazywali na brak ciągło- ści i niespójność działań. Działania w przedszko- lach często funkcjonują jako praktyka autonomicz- na i niespójna. Informacje o zainteresowaniach dzieci nie są w sposób systemowy przekazywane z przedszkoli do szkół podstawowych. Kolejnym wyzwaniem jest niewystraczająca znajomość celów strategicznych. Aż 65,6% nauczycieli wychowania przedszkolnego nie zna założeń Zintegrowanej Strategii Umiejętności (ZSU 2030). W szkołach pod- stawowych zaledwie 53,6% nauczycieli spotkało się z pojęciem „umiejętności przekrojowe”. Większość nauczycieli szkolnych (65,4%) nie prowadzi ewalu- acji swoich działań doradczych, traktując ją jedynie jako narzucony wymóg, co uniemożliwia weryfikację skuteczności metod i badanie postępów uczniów. Nauczyciele podkreślają, że wymogi tzw. „ustawy Kamilka” oraz konieczność przedstawiania zaświad- czeń z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) znacząco utrudniają zapraszanie do szkół przedstawicieli róż- nych zawodów. Ważnym powodem pomijania treści doradczych przez nauczycieli przedmiotowych jest przeciążenie podstawą programową (39,7% wska- zań) oraz niska motywacja (33,4%). Ponadto placów- ki borykają się z brakiem środków finansowych na nowoczesne narzędzia diagnostyczne oraz trans- port uczniów na wycieczki zawodoznawcze. Nie sposób pominąć, że doradztwo na etapie szkolnym często sprowadza się wyłącznie do realizacji narzu- conego minimum (10 godzin zajęć), co ogranicza przejście z doradztwa „godzinowego” na doradztwo jakościowe i indywidualne.
Analizując mocne i słabe strony, zasoby i wyzwa- nia, można zaproponować kilka rozwiązań, w tym systemowych:
1. Zagwarantowanie w każdej szkole podstawowej etatu doradcy zawodowego.
2. Wdrożenie e-portfolio ucznia, które gromadziło- by informacje o jego predyspozycjach i pasjach od przedszkola aż do VIII klasy. 3. Stworzenie spójnego (np. w skali wojewódz- twa) standardu organizacyjnego doradztwa zawodowego. 4. Udostępnienie szkołom darmowego banku te- stów i scenariuszy zajęć, a także narzędzi opar- tych na sztucznej inteligencji (AI). 5. Priorytetowe zapewnienie finansowania na transport w ramach wycieczek zawodoznaw- czych oraz odbiurokratyzowanie procedur zwią- zanych z wizytami gości w placówkach. 6. Przełamanie izolacji szkół poprzez tworzenie lokalnych baz partnerów, w tym agregację firm gotowych na przyjmowanie uczniów w ramach wizyt studyjnych. 7. Wprowadzenie mobilnych warsztatów, w któ- rych to eksperci i przedstawiciele zawodów od- wiedzaliby szkoły, co mogłoby rozwiązać prob- lem braku środków na transport.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker