54
Meritum 2 ( 81 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
KATARZYNA NOWAK
po to, aby szybciej zrealizować dany materiał, co da czas na budowanie relacji, to również sprzyja kształtowaniu szkoły jutra, która stawia na współ- pracę i zaufanie, a wypływa z poczucia sprawstwa. Poczucie to mogę też budować u ucznia korzysta- jąc z jego wiedzy w zakresie cyfryzacji – wykorzy- stywać nowinki, o których mówi uczeń, zaciekawić się tym, z jakiego wsparcia w internecie on korzysta, jakie technologie, konkretne aplikacje są mu bliskie i ułatwiają codzienne sprawy. Lepiej, aby nauczyciel zbyt często nie wykorzy- stywał w podobny sposób konkretnego narzędzia technologicznego, bo może ono ostatecznie stać się nudnym narzędziem dla odbiorców 8 . Jeśli może natomiast wzrosnąć ergonomia pracy, zarówno ucznia, jak i nauczyciela, jeśli przez AI zajęcia będą bardziej atrakcyjne i będą aktywizowały uczniów, a uzyskane w ten sposób zasoby (czas, energia, samopoczucie) się powiększą, to warto razem ze sztuczną inteligencją oddać się procesowi współ- tworzenia. Im więcej jest tam moich wskazówek, moich pomysłów, moich spostrzeżeń, tym bardziej tę pracę uznaję za swoją. Ostatecznie to też ma wpływ na moje poczucie sprawstwa. To ja decydu- ję o tym, co z tego wygenerowanego dokumentu biorę, jak go modyfikuję, co z nim zrobię. Na rzeczywistość szkolną można nałożyć też model sprawcy-biorcy. Obserwacja wskazuje na to, że nauczyciele funkcjonują w tej pierwszej roli, a biorcami są uczniowie, co nie pozwala tym dru- gim na uruchomienie tzw. sprawczego trybu funk- cjonowania (motywacja osiągnięć, podejmowanie wyzwań); uczeń jako biorca uaktywnia z kolei tryb wspólnotowy, który pozwala monitorować działa- nia sprawcy kierowane względem biorcy 9 . Dopiero wymiana tych ról, uczenie się od siebie nawzajem, zwłaszcza w obszarze nowości cyfrowych, może stanowić szansę na dostęp do obu zasobów, jakie dają te dwa tryby. Artur Mikiewicz, analizujący wyniki badań w polskiej oświacie, zachęca do systematycz- nej wymiany perspektywy na linii nauczyciel-uczeń
Katarzyna Nowak Psycholog, doradca metodyczny w Mazowieckim Samo- rządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli Wydział w Radomiu. Od kilkunastu lat nauczyciel akademicki. Prowadzi szkolenia, warsztaty i prelekcje m.in. z zakresu komunikacji interpersonalnej, terapii i technik poznawczo- -behawioralnych, uważności, pracy z emocjami. Na co dzień rozwija pasję swojej rodziny do wędrówek na łonie natury, zwłaszcza w górskich sceneriach. Balans w tej materii wymaga świadomych i od- powiedzialnych decyzji człowieka – CZŁOWIEKA. Ludzki proces podejmowania decyzji to skompli- kowany ciąg zdarzeń – zależy od wielu czynników. Poprzez to, jakie decyzje podejmuję, mogę też bu- dować wśród uczniów swój autorytet (a każdy z nich go szuka w dorosłych) – żadne narzędzie nie ma takiej mocy, aby sobie go zbudować. Mam przewa- gę – muszę nią tylko dobrze pokierować, a wówczas ten balans uda się zachować i pozyskać zasoby AI do tworzenia wartości humanistycznych. ∞ (sprawca-biorca), aby uwspólniać widzenie rzeczy- wistości szkolnej, co obecnie jest rozbieżne wśród tych dwóch grup; wpłynęłoby to na jakość relacji między nimi, uczniów pokierowało w stronę kreacji, rozwijania potencjału, bo poszliby za wspólnoto- wym nauczycielem, który wnika w ich świat, chce go zrozumieć, chce poznać i skutecznie liderować młodemu umysłowi 10 .
8
M. Plebańska, op. cit. s. 219.
9 A. Mikiewicz, Spostrzegana przez uczniów sprawczość i wspólno- towość nauczycieli , „Czasopismo Psychologiczne” nr 2/2013, s. 273.
10
Ibidem, s. 278.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker