4. Wyniki badania
Analiza jakościowa odpowiedzi otwartych udzielonych przez dyrektorów szkół podstawowych uzupełnia wyniki analizy ilościowej, doprecyzowując, w jakich konkretnych formach i kontekstach organizacyjnych realizowane były treści doradztwa zawodowego w roku szkolnym 2024/2025. Wypowiedzi respondentów zostały poddane analizie treści i uporządkowane w odniesieniu do form wskazanych w kafeterii pytania zamkniętego, a także – w ograniczonym zakresie – po- zwoliły na wskazanie działań o charakterze uzupełniającym. a. Odpowiedzi przyporządkowane do form ujętych w kafeterii Analiza odpowiedzi otwartych wskazuje, że zdecydowana większość wypowiedzi dyrekto- rów stanowi doprecyzowanie form realizacji doradztwa zawodowego wskazanych w pytaniu zamkniętym. Najczęściej opisywano działania odpowiadające kategorii wizyt zawodoznaw- czych oraz wyjść edukacyjnych, m.in. „wycieczki do zakładów pracy”, „wizyty w szkołach średnich” czy „poznawanie zawodów podczas wycieczek”. Równocześnie liczne odpowiedzi odnosiły się do realizacji treści doradztwa zawodowego na godzinach wychowawczych oraz w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych, poprzez integrowanie zagadnień związa- nych z zawodami, zainteresowaniami i planami na przyszłość z nauczaniem przedmiotowym. b. Formy uzupełniające realizację doradztwa zawodowego W części wypowiedzi dyrektorzy wskazywali na działania realizowane poza obowiązkowym planem zajęć, takie jak zajęcia świetlicowe, koła zainteresowań, projekty edukacyjne, kon- kursy czy akcje ogólnopolskie. Pojawiały się również odniesienia do spotkań z przedstawi- cielami zawodów oraz instytucji rynku pracy, np. „spotkania z pracownikami Urzędu Pracy” czy „warsztaty zawodoznawcze z przedstawicielami Ochotniczego Hufca Pracy”. Działania te poszerzają praktyczny wymiar realizacji doradztwa zawodowego, choć w większości mieszczą się znaczeniowo w kategoriach ujętych w kafeterii pytania. Relatywnie duża liczba odpowiedzi otwartych może świadczyć o tym, że część dyrektorów inter- pretowała pytanie nie jako wskazanie ogólnych form organizacyjnych doradztwa zawodowego, lecz jako prośbę o podanie konkretnych przykładów zajęć i działań realizowanych w szkołach. Odpowiedzi te nie wprowadzają zasadniczo nowych obszarów realizacji doradztwa zawodowego, lecz ilustrują i uszczegóławiają formy wskazane w pytaniu zamkniętym, podkreślając praktycz- ny, wielkoformatowy charakter podejmowanych działań w badanych szkołach podstawowych. W ramach badania poddano analizie także deklaracje dyrektorów szkół podstawowych doty- czące włączania treści z zakresu doradztwa zawodowego do obowiązkowych zajęć kształcenia ogólnego, realizowanych poza wyodrębnionymi godzinami przeznaczonymi na doradztwo za- wodowe. Analiza wskazuje na bardzo wysoki poziom realizacji treści doradztwa zawodowego w ramach obowiązkowych zajęć kształcenia ogólnego. Zdecydowana większość responden- tów (95,5%) potwierdziła, że treści te są realizowane na tego typu zajęciach. Niewielki odsetek dyrektorów wskazał odpowiedź „Trudno powiedzieć” (4,2%), natomiast brak realizacji treści doradztwa zawodowego zadeklarował jedynie marginalny odsetek badanych (0,3%). Tak jed- noznaczny rozkład odpowiedzi wskazuje, że doradztwo zawodowe jest traktowane jako inte- gralny element procesu dydaktycznego, a nie wyłącznie jako obszar realizowany w ramach wyodrębnionych zajęć.
124
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker