4. Wyniki badania
Funkcja doradcy zawodowego
Analiza dotyczy częstotliwości realizowania przez nauczycieli treści z zakresu doradztwa zawo- dowego podczas zajęć prowadzonych w klasach I-III szkoły podstawowej. Każdy obszar tema- tyczny analizowano oddzielnie jako zmienną zależną. Zmienna „Funkcja doradcy zawodowe- go” została zrekodowana do dwóch kategorii: „Doradca zawodowy” oraz „Inny nauczyciel”. W przypadku obszaru dotyczącego poznania siebie nie wykazano istotnego statystycznie zróż- nicowania odpowiedzi ( χ ² = 1,75; p = 0,416). Nie stwierdzono istotnego statystycznie zróżni- cowania odpowiedzi w zależności od funkcji. Realizację „Na wszystkich lub prawie wszystkich zajęciach” deklaruje 53,8% doradców zawodowych oraz 42,9% innych nauczycieli, natomiast odpowiedź „Nigdy” pojawia się marginalnie (0,0% vs 3,1%). Również w obszarze zgłębiania świata zawodów i rynku pracy nie odnotowano istotnych róż- nic ( χ ² = 1,77; p = 0,413). Nie stwierdzono istotnego statystycznie zróżnicowania odpowiedzi. W obu grupach dominuje realizacja „Na niektórych zajęciach” (76,0% doradców i 83,5% innych nauczycieli), a realizacja systematyczna pozostaje rzadsza (16,0% vs 8,2%). W odniesieniu do uczenia się przez całe życie również nie stwierdzono istotnego zróżnicowa- nia ( χ ² = 1,37; p = 0,505). Nie stwierdzono istotnego statystycznie zróżnicowania odpowiedzi między grupami. Realizacja „Na wszystkich lub prawie wszystkich zajęciach” wynosi 52,0% wśród doradców zawodowych oraz 49,1% wśród pozostałych nauczycieli, natomiast odpo- wiedź „Nigdy” utrzymuje się na niskim poziomie (8,0% vs 3,7%). Analogiczny wynik uzyskano dla obszaru planowania własnego rozwoju i podejmowania de- cyzji edukacyjno-zawodowych ( χ ² = 0,59; p = 0,745). Nie stwierdzono istotnego statystycznie zróżnicowania odpowiedzi w zależności od funkcji. W obu grupach dominuje realizacja „Na niektórych zajęciach” (72,0% doradców i 76,9% innych nauczycieli), a realizacja systematyczna dotyczy odpowiednio 24,0% i 18,0% respondentów. Wypowiedzi nauczycieli zebrane w toku wywiadu pozwalają spojrzeć na realizację treści do- radztwa zawodowego w klasach I-III z perspektywy codziennej praktyki szkolnej, osadzonej w realiach pracy wychowawczej i dydaktycznej. Analiza wywiadu w dużej mierze potwierdza wnioski płynące z danych ilościowych, pokazując, że doradztwo zawodowe na tym etapie edukacyjnym nie funkcjonuje jako wyodrębniony obszar działań, lecz jest włączane elastycznie i sytuacyjnie w tok kształcenia ogólnego. Respondenci opisują, że treści związane z poznawaniem siebie, zainteresowań i mocnych stron uczniów są obecne w codziennej pracy nauczyciela i wynikają z naturalnych interakcji z dzieć- mi. Z wypowiedzi z wywiadu wynika, że rozmowy o pracy, zawodach czy odpowiedzialności pojawiają się przy okazji realizacji podstawowych treści programowych, zwłaszcza na lekcjach matematyki, języka polskiego oraz edukacji społecznej, bez formalnego etykietowania ich jako elementów doradztwa zawodowego.
„Z racji tego, że mamy taki system pracy, jaki mamy, więc mówię o wszystkim na ma- tematyce, na języku polskim przy każdej okazji. (…) Wdrażamy do podejmowania
133
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker