4. Wyniki badania
obowiązków i rzetelnego ich wypełniania, zapoznajemy z pojęciem pracy, co to jest wynagrodzenie, sytuacja ekonomiczna rodziny”. (R1)
Jednocześnie analiza wypowiedzi z wywiadu pokazuje, że treści odnoszące się do planowania przyszłości edukacyjno-zawodowej oraz podejmowania decyzji są w klasach młodszych rea- lizowane ostrożnie i w ograniczonym zakresie. Nauczyciele podkreślają, że ich działania kon- centrują się raczej na wczesnym rozpoznawaniu predyspozycji i wspieraniu rozwoju potencjału dziecka niż na ukierunkowywaniu uczniów na konkretne wybory, co jest zgodne z rozwojowymi możliwościami dzieci w tym wieku. „Jeżeli chodzi o edukację wczesnoszkolną, to na tym etapie dzieci dają poznawać swoje talenty, więc też rozmawiając z rodzicami możemy zasugerować, co by dzie- cku się przydało, w którą stronę może pójść”. (R2) W warstwie organizacyjnej analiza zogniskowanego wywiadu grupowego wskazuje, że działa- nia doradcze w edukacji wczesnoszkolnej są w dużej mierze realizowane przez wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych, często bez formalnego przygotowania z zakresu doradz- twa zawodowego. Taki model sprzyja obecności treści doradczych, lecz jednocześnie powodu- je ich silne uzależnienie od indywidualnego zaangażowania i dostępności konkretnych osób. W rezultacie analiza wywiadu pogłębia obraz uzyskany w badaniu ilościowym, wskazując, że w klasach I-III doradztwo zawodowe funkcjonuje przede wszystkim jako element praktyki wy- chowawczo-dydaktycznej, skoncentrowanej na budowaniu samoświadomości i postaw zwią- zanych z uczeniem się, przy jednocześnie ograniczonym i niesystematycznym podejmowaniu zagadnień dotyczących planowania przyszłych wyborów edukacyjno-zawodowych. Analiza danych, pozyskanych z ankiety dla nauczycieli szkół podstawowych, wskazuje, że treści z zakresu doradztwa zawodowego w klasach IV-VI są realizowane przede wszystkim w formu- le częściowej, tj. „Na niektórych zajęciach”. Dotyczy to wszystkich analizowanych obszarów. Najczęściej w tej formie realizowane jest zgłębianie świata zawodów i rynku pracy (83,9%) oraz planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych (82,6%). Rzadziej treści te są realizowane „Na wszystkich lub prawie wszystkich zajęciach” – odsetki te mieszczą się w przedziale od 7,1% do 37,1%, przy czym najwyższy poziom systematyczno- ści dotyczy uczenia się przez całe życie (37,1%) oraz poznawania własnych zasobów (29,5%). Odpowiedzi „Nigdy” pojawiają się sporadycznie, jednak ich udział jest wyższy niż w klasach I-III i sięga do 8,9% w przypadku zgłębiania świata zawodów. W klasach VII-VIII treści doradz- twa zawodowego są w znacznym stopniu obecne w praktyce dydaktycznej, jednak przewaga wskazań dotyczących realizacji „Na niektórych zajęciach” sugeruje, że nie są one wdrażane w sposób równomierny i systematyczny na wszystkich zajęciach.
134
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker