4. Wyniki badania
Analiza wypowiedzi z wywiadów ujawnia jednocześnie, że nauczyciele formułują diagnozy i postulaty pozostające w dużej mierze zbieżne z kierunkami polityki określonymi w ZSU 2030. Respondenci wskazują na deficyt dostępnych doradców zawodowych, konieczność indywidu- alnego podejścia do ucznia, znaczenie pracy z rodziną oraz potrzebę systemowego przygo- towania młodzieży do funkcjonowania na zmiennym rynku pracy. Oznacza to, że niski poziom świadomości dokumentowej współwystępuje z wysokim poziomem świadomości problemowej, zakorzenionej w codziennej praktyce szkolnej.
„Czasami to my musimy uczyć rodziców doradztwa zawodowego, żeby pociągnęli za sobą swoje dzieci”. (R1)
W analizie zogniskowanych wywiadów grupowych wyraźnie wybrzmiewa również krytyczna ocena formalnego, godzinowego podejścia do doradztwa zawodowego. Nauczyciele pod- kreślają, że realizowanie minimalnej liczby godzin, bez odpowiedniego zaplecza kadrowego i organizacyjnego, nie prowadzi do realnego wsparcia uczniów w procesie podejmowania de- cyzji edukacyjno-zawodowych. „Jeżeli to będzie tylko na zasadzie 10 godzin minimum, to jest po prostu realiza- cja programu. (…) Dopóki nie będzie stworzonego zaplecza dla doradztwa, nie widzę możliwości, żeby to się polepszyło, mimo naszych szczerych chęci i wiel- kiego wysiłku”. (R3) Istotnym wątkiem pojawiającym się w analizie wypowiedzi z wywiadów jest także rola rodziców jako kluczowych aktorów procesu doradczego. Respondenci zwracają uwagę, że brak świadomo- ści doradczej wśród rodziców znacząco ogranicza skuteczność działań podejmowanych w szko- le, co wzmacnia postulat indywidualizacji doradztwa i pracy trójstronnej: uczeń–rodzic–szkoła.
„Rodzice w ogóle nie zdają sobie sprawy, jak to jest dla nich ważne (...). Doradztwo zawodowe powinno być indywidualne”. (R5)
Całościowo analiza wywiadów pokazuje, że nauczyciele szkół podstawowych dysponują rozwi- niętą świadomością problemową w obszarze doradztwa zawodowego, jednak nie identyfikują jej explicite z zapisami ZSU 2030, co jest pochodną zarówno ograniczonej rozpoznawalności dokumentu, jak i przyjętej w badaniu strategii prowadzenia wywiadów skoncentrowanych na praktyce pedagogicznej. Rozkład odpowiedzi wskazuje na istotne zróżnicowanie źródeł wiedzy nauczycieli na temat Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030, przy jednoczesnym wyraźnym udziale odpowiedzi świadczących o niskim stopniu utrwalenia informacji o tym dokumencie. Najczęściej wskazywaną kategorią była odpowiedź „Nie wiem / nie pamiętam” (32,1%), co sugeruje ograniczoną trwa- łość przekazu lub brak jednoznacznego przypisania wiedzy o strategii do konkretnego źródła. Wśród rozpoznawalnych kanałów informacji dominowały źródła nieformalne i wewnątrzszkolne. Blisko jedna trzecia respondentów (28,9%) wskazała rozmowy z innymi nauczycielami, a ponad jedna czwarta (26,7%) – materiały lub informacje przekazywane przez dyrektora szkoły. Niż- sze odsetki dotyczyły źródeł instytucjonalnych i systemowych, takich jak informacje ze strony
203
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker