4. Wyniki badania
i wewnątrzszkolny, a rola systemowych kanałów komunikacji i szkoleń pozostaje ograniczona. Uzyskane wyniki wskazują, że cele i założenia ZSU 2030 nie są jeszcze w wystarczającym stop- niu zakorzenione w świadomości kadry pedagogicznej szkół podstawowych, co może stano- wić istotne wyzwanie dla spójnej i świadomej realizacji doradztwa zawodowego na tym etapie edukacyjnym.
Podsumowanie
Analiza wyników wskazuje na wyraźne zróżnicowanie poziomu świadomości i przygotowania nauczycieli szkół podstawowych do realizacji doradztwa zawodowego w oparciu o obowiązu- jące regulacje prawne oraz dokumenty strategiczne. Zarówno z perspektywy dyrektorów, jak i w samoocenie nauczycieli rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie doradztwa zawodowego jest dokumentem relatywnie lepiej rozpoznawalnym niż Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030. W obu grupach respondentów dominuje ocena znajomości rozporządze- nia na poziomie średnim, przy jednoczesnym występowaniu zróżnicowania związanego przede wszystkim ze stażem pracy oraz pełnieniem funkcji doradcy zawodowego. Formalne zaanga- żowanie w realizację zadań doradczych wyraźnie sprzyja wyższej orientacji w przepisach. Znacznie niższy poziom rozpoznawalności dotyczy ZSU 2030. Dyrektorzy najczęściej ocenia- ją, że nauczyciele znają założenia strategii jedynie w ograniczonym stopniu, a w samoocenie nauczycieli widoczny jest istotny odsetek deklaracji niskiej znajomości lub całkowitego braku wiedzy o tym dokumencie. Zróżnicowanie w tym zakresie wiąże się głównie z pełnioną funkcją oraz stażem pracy, a w mniejszym stopniu z regionem. Typ miejscowości oraz rodzaj organu prowadzącego nie stanowią istotnych czynników różnicujących. Analiza jakościowa wskazuje, że choć nauczyciele rzadko odwołują się wprost do zapisów ZSU 2030, prezentują wysoki poziom świadomości problemowej w obszarze doradztwa zawodowe- go. Formułowane przez nich diagnozy i postulaty – dotyczące potrzeby indywidualizacji wspar- cia, współpracy z rodzicami, zwiększenia dostępności specjalistów czy odejścia od wyłącznie formalnego, godzinowego traktowania doradztwa – pozostają spójne z kierunkami polityki określonymi w strategii. Oznacza to, że luka dotyczy przede wszystkim poziomu świadomości dokumentowej, a nie braku rozumienia wyzwań systemowych. Źródła wiedzy o ZSU 2030 mają głównie charakter nieformalny i wewnątrzszkolny. Istotną rolę odgrywają rozmowy z innymi nauczycielami oraz informacje przekazywane przez dyrektora, natomiast mniejsze znaczenie mają systemowe kanały komunikacji i sformalizowane formy doskonalenia zawodowego. Wskazuje to na potrzebę bardziej uporządkowanego i celowego informowania o założeniach strategicznych w środowisku szkolnym. Całościowo wyniki potwierdzają, że realizacja doradztwa zawodowego w szkołach podstawo- wych opiera się w większym stopniu na bieżących regulacjach prawnych niż na długofalowych celach strategicznych państwa. Wzmocnienie powiązania praktyki szkolnej z założeniami ZSU 2030 wymaga systematycznego wsparcia informacyjnego i szkoleniowego, tak aby dokumen- ty strategiczne stały się realnym punktem odniesienia dla codziennych działań edukacyjnych.
205
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker