4. Wyniki badania
Na poziomie systemowym nauczyciele wskazują przede wszystkim na ograniczenia finanso- we, minimalny wymiar godzin przeznaczonych na doradztwo zawodowe oraz brak stabilnych etatów doradców w strukturze szkoły. Z wypowiedzi z wywiadów wynika, że obecny model or- ganizacyjny sprzyja formalnej realizacji podstawy programowej, lecz nie tworzy warunków do systematycznej pracy indywidualnej z uczniem ani do włączania rodziców w proces doradczy. „(...) Chcę zwrócić uwagę, że to na pewno się nie polepszy, gdy nie będzie tak, jak w tej chwili jest pedagog szkolny, pedagog specjalny, psycholog – w szkole powinien być doradca”. (R3) „Doradztwo szkolne powinno być indywidualne. (…) 3-4 godziny powinny być do- radztwem grupowym, natomiast później powinny być spotkania rodzic – dziecko i to wtedy miałoby sens”. (R5) Analiza wypowiedzi z wywiadów ujawnia również, że istotną barierą systemową jest brak po- wszechnie dostępnych, bezpłatnych narzędzi diagnostycznych i materiałów dydaktycznych. Respondenci podkreślają, że wartościowe testy predyspozycji i zainteresowań mają charakter komercyjny, a szkoły nie otrzymują gotowych zestawów materiałów powiązanych bezpośrednio z podstawą programową, co skutkuje koniecznością samodzielnego finansowania i przygoto- wywania pomocy dydaktycznych przez nauczycieli.
„Świetny test Gallupa, niestety to jest test płatny (...), nie jest on dostępny za dar- mo, a pięknie pokazuje, jakie mamy cechy (…)”. (R2)
„Zakupuję wszystkie materiały za swoje pieniądze (…) Brakuje mi tego, żeby na przykład karty pracy były zakupione”. (R5)
W analizie zogniskowanych wywiadów grupowych pojawia się także krytyczna refleksja doty- cząca rozdźwięku pomiędzy dokumentami, programami i ofertą szkoleniową a realiami pracy szkoły. Nauczyciele wskazują na nadmiar ogólnych programów i webinarów przy jednoczes- nym deficycie praktycznych, gotowych do zastosowania narzędzi, które realnie wspierałyby ich codzienną pracę z uczniem. „Wszystkie rzeczy, które są pisane, programy, nasze przewodniki, są dość czę- sto robione niestety przez teoretyków, a nie przez praktyków. Gdyby czasem ci teoretycy weszli do szkoły, zobaczyli, jak to wszystko wygląda, może by się coś zmieniło”. (R2) Na poziomie organizacyjnym analiza wywiadów potwierdza, iż jedną z kluczowych barier jest sposób planowania zajęć doradztwa zawodowego w planie lekcji. Respondenci zgodnie wska- zują, że umieszczanie tych zajęć w godzinach popołudniowych obniża frekwencję oraz motywa- cję uczniów i sprzyja postrzeganiu doradztwa jako zajęcia drugorzędnego wobec przedmiotów egzaminacyjnych. Jednocześnie tam, gdzie dyrektor nadaje doradztwu wyższą rangę organi- zacyjną i monitoruje jego realizację, zajęcia zyskują większą regularność i lepszą frekwencję.
217
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker