4. Wyniki badania
„U nas niestety są to popołudniowe godziny (…) dzieci są zawalone programem i tak naprawdę dla nich to jest zbędne”. (R2)
„Jeżeli lekcje doradztwa zawodowego są o 14.30 czy 15.30, to motywacja prak- tycznie jest zerowa i uczniowie często mówią, że bardzo lubią moje lekcje, ale nie o tej porze. (…) Wcześniej doradztwo było w białym dzienniku, a teraz to już jest po prostu przedmiot w Librusie. Więc my dzieciom nie mówimy, że one nie muszą chodzić, my im tylko mówimy, że nie mają z tego tytułu ocen. (…) Dzięki temu ja mam zwykle 100% frekwencji na tych zajęciach”. (R5) Z wypowiedzi nauczycieli wynika również, że działania zawodoznawcze realizowane z udzia- łem podmiotów zewnętrznych są ograniczane przez procedury formalne, wymogi prawne oraz ostrożność dyrektorów w zakresie odpowiedzialności za bezpieczeństwo uczniów. W konse- kwencji częściej organizowane są wyjazdy do zakładów pracy niż zapraszanie przedstawicieli zawodów do szkoły.
„Nie zawsze dyrektor jest chętny, nie zawsze osoby, które chcą przyjść, chcą tam oczekiwać albo specjalnie jechać po zaświadczenia o niekaralności”. (R1)
„Pani Dyrektor nie wyraża zgody, żeby (…) zapraszać osoby do szkoły, więc raczej my jeździmy do ich zakładów”. (R6)
Całościowo analiza wywiadów pokazuje, że mimo deklarowanego przez część nauczycieli bra- ku barier, realizacja doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych obciążona jest liczny- mi ograniczeniami systemowymi i organizacyjnymi. Sprawiają one, że jakość i zakres działań doradczych w dużej mierze zależą od indywidualnego zaangażowania nauczycieli oraz decyzji podejmowanych na poziomie dyrektora szkoły. Rozkład odpowiedzi na pytanie dotyczące oceny stopnia trudności w realizacji poszczególnych celów doradztwa zawodowego wskazuje, że trudność ta najpowszechniej lokuje się w środko- wych punktach skali ocen. We wszystkich analizowanych obszarach dominują wskazania na po- ziomie 2 i 3, co oznacza niskie lub umiarkowane trudności. Odpowiedzi skrajne, wskazujące na bardzo duże trudności (5), występują sporadycznie i nie przekraczają 2-3% w żadnej z kategorii. Relatywnie najwyższy poziom trudności dotyczy rozwijania umiejętności planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej i podejmowania decyzji oraz przygotowania uczniów do aktywne- go uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym – w tych obszarach największy jest udział wskazań na poziomie 3 i 4. Najniższe trudności odnotowano w zakresie korzystania z informa- cji edukacyjnych i zawodowych, w tym narzędzi multimedialnych, gdzie dominują odpowiedzi wskazujące na brak lub niewielkie trudności. Średnie arytmetyczne dla poszczególnych obszarów mieszczą się w przedziale od 2,10 do 2,45 punktu w pięciostopniowej skali, natomiast średnia łączna dla wszystkich analizowanych celów wynosi około 2,28 punktu. Wartość ta wskazuje, że z perspektywy respondentów realizacja ce- lów doradztwa zawodowego wiąże się zazwyczaj z niewielkim lub umiarkowanym poziomem trudności, bez dominacji ocen skrajnie wysokich.
218
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker