4. Wyniki badania
W odniesieniu do korzystania z dostępnych informacji edukacyjnych i zawodowych, w tym narzędzi multimedialnych i cyfrowych uzyskano χ ² = 8,18; p = 0,085. Nie stwierdzono istotne- go statystycznie zróżnicowania odpowiedzi, choć widoczna jest tendencja opisowa. Poziom 1 wskazało 41,7% doradców i 32,4% innych nauczycieli, natomiast poziomy 3-5 łącznie – 24,1% doradców i 36,4% innych nauczycieli. W przypadku przygotowania uczniów do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawo- dowym uzyskano χ ² = 7,61; p = 0,107. Nie stwierdzono istotnego statystycznie zróżnicowania odpowiedzi w zależności od funkcji. W obu grupach dominują poziomy 2 i 3 (łącznie 73,3% wśród doradców i 68,8% wśród innych nauczycieli), a poziom 5 nie przekracza 1,2%. Analiza pytania dotyczącego stopnia trudności realizacji celów i treści doradztwa zawodowe- go wskazuje, że zmienne kontekstowe o charakterze strukturalnym (typ miejscowości, region, organ prowadzący, staż pracy) nie różnicują istotnie ocen respondentów. Postrzegany poziom trudności ma w tych wymiarach charakter względnie jednolity i koncentruje się głównie na umiarkowanym poziomie (2-3 w skali 1-5). Odmienny obraz wyłania się w przypadku zmiennej „Funkcja doradcy zawodowego”. W trzech obszarach – poznawania własnych zasobów uczniów, poznawania zawodów i rynku pracy oraz rozwijania umiejętności planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej – wystąpiło istotne staty- stycznie zróżnicowanie odpowiedzi. Doradcy zawodowi wyraźnie częściej deklarują brak lub niski poziom trudności, podczas gdy inni nauczyciele przeważnie wskazują poziom umiarko- wany lub podwyższony. W dwóch pozostałych obszarach różnice mają charakter opisowy i nie osiągają poziomu istotności statystycznej. Oznacza to, że specjalizacja zawodowa w zakresie doradztwa stanowi istotny czynnik różnicu- jący subiektywną ocenę trudności realizacji części kluczowych zadań doradczych, podczas gdy czynniki instytucjonalne i terytorialne nie wykazują takiego wpływu.
Podsumowanie
Analiza barier i trudności w realizacji doradztwa zawodowego wskazuje, że z perspektywy dyrektorów szkół podstawowych najważniejsze ograniczenia mają charakter organizacyjny i dydaktyczny. W szczególności zwracano uwagę na trudności z integrowaniem treści dorad- czych z realizacją podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz na zróżnicowany poziom zaangażowania nauczycieli przedmiotów innych niż doradztwo zawodowe. Istotne znaczenie mają również kwestie kompetencyjne, związane z przygotowaniem części kadry do realizacji zadań doradczych, a także ograniczenia w dostępie do narzędzi, materiałów i wsparcia insty- tucjonalnego. Jednocześnie część dyrektorów nie dostrzega istotnych barier, co potwierdza zróżnicowanie organizacyjne pomiędzy placówkami. Uzupełniające wypowiedzi otwarte dyrektorów wskazują na praktyczny wymiar trudności, obej- mujący ograniczenia finansowe w organizacji działań zawodoznawczych, problemy z zatrud- nieniem wykwalifikowanego doradcy przy niewielkim wymiarze godzin oraz formalne uwa- runkowania utrudniające współpracę z podmiotami zewnętrznymi. Analizy statystyczne nie wykazały istotnego zróżnicowania percepcji barier ze względu na typ miejscowości, region czy
221
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker