4. Wyniki badania
Funkcja doradcy zawodowego
Występuje bardzo silne i statystycznie istotne zróżnicowanie ocen w zależności od funkcji pełnionej funkcji (t = 12,38; p < 0,001). Nauczyciele pełniący funkcję doradcy zawodowego deklarują zdecydowanie wyższy poziom przygotowania (M = 8,07) niż pozostali nauczyciele (M = 6,04). Różnica przekraczająca 2 punkty w skali 0-10 wskazuje na wyraźny wpływ formalnej roli zawodowej na poczucie kompetencji w obszarze doradztwa zawodowego.
Podsumowanie
Subiektywna ocena przygotowania do realizacji zadań z zakresu doradztwa zawodowego róż- nicuje się istotnie ze względu na region oraz staż pracy nauczyciela, a najsilniej – ze względu na pełnioną funkcję w szkole. Nie potwierdzono natomiast wpływu rodzaju organu prowadzą- cego. Najważniejszym czynnikiem różnicującym poziom samooceny kompetencji okazuje się formalne pełnienie funkcji doradcy zawodowego. Na podstawie wypowiedzi, pozyskanych w czasie wywiadu grupowego z nauczycielami szkół podstawowych, wyraźnie zarysowują się dwie grupy respondentów. Pierwszą tworzą osoby, które w trakcie studiów miały jedynie marginalny kontakt z tematyką doradztwa zawodowe- go – najczęściej w postaci krótkiego kursu lub jednego semestru zajęć. Respondenci ci pod- kreślają, że realizując działania doradcze, opierają się głównie na znajomości uczniów, własnym doświadczeniu wychowawczym oraz samodzielnym poszukiwaniu informacji, bez poczucia so- lidnego zaplecza merytorycznego.
„Na studiach w ogóle nie miałam doradztwa zawodowego, więc tak naprawdę opieram się tylko na swojej wiedzy i tyle”. (R1)
„Mimo że byłam na edukacji wczesnoszkolnej na studiach, miałam jeden semestr doradztwa zawodowego, więc jakieś przygotowanie w ramach kierunku było”. (R2)
Drugą grupę stanowią nauczyciele i doradcy po studiach podyplomowych, którzy deklarują wyższe poczucie przygotowania merytorycznego. Jednocześnie respondenci ci wyraźnie za- znaczają, że formalne wykształcenie nie może być traktowane jako zasób trwały i wystarczający. W wypowiedziach podkreślana jest konieczność ciągłej aktualizacji wiedzy w odpowiedzi na zmieniające się uwarunkowania społeczne, gospodarcze i edukacyjne, a także na doświadcze- nia wyniesione z pracy indywidualnej z uczniami i absolwentami. „Oczywiście skończyłam podyplomowe studia z doradztwa zawodowego w 2020 roku, ale mamy rok 2025, gdzie mamy wojnę, pandemię… Jeżeli mam coś ucz- niom przekazywać, to muszę też wiedzieć, czy coś się zmieniło”. (R5) W wypowiedziach respondentów rola nauczyciela w doradztwie zawodowym definiowana jest szerzej niż jedynie przekazywanie informacji o zawodach i ścieżkach kształcenia. Respondenci opisują ją przede wszystkim jako wspieranie uczniów w procesie samopoznania, odkrywania talentów, wartości oraz realnych możliwości rozwoju. Jednocześnie nauczyciele są świadomi
226
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker