5. Wnioski
wyodrębnionych zajęć w klasach VII-VIII, działań realizowanych podczas zajęć z wychowawcą oraz wizyt zawodoznawczych.
W większości badanych szkół podstawowych opracowuje się Wewnątrzszkolny System Do- radztwa Zawodowego, którego jakość funkcjonowania oceniana jest pozytywnie przez dyrek- torów szkół. W szkołach tych program doradztwa zawodowego na dany rok szkolny opracowuje doradca zawodowy i program ten jest ujęty w statucie szkoły, opiniowany przez radę pedagogiczną oraz pozostaje elementem wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego. Współpraca między nauczycielami w zakresie realizacji zadań doradczych deklarowana jest za- równo przez dyrektorów, jak i nauczycieli. Najczęściej polega ona na dzieleniu się między sobą wiedzą i doświadczeniami, a także wymianie materiałów dydaktycznych. Przeważająca część nauczycieli deklaruje realizację treści doradczych w ramach obowiązkowych zajęć kształcenia ogólnego. Jednocześnie zwraca uwagę fakt, że co czwarty badany nauczyciel nie potwierdza prowadzenia działań doradczych, do których jest prawnie zobowiązany. Realizacja treści doradczych ma często charakter selektywny i zależny od kontekstu przedmio- towego. Działania koncentrują się głównie na rozwijaniu samoświadomości uczniów oraz po- staw związanych z uczeniem się, natomiast w mniejszym stopniu obejmują planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej. Z wypowiedzi jakościowych wynika, że formalna obecność doradztwa w dokumentach szkolnych nie zawsze przekłada się na jego pogłębioną i konsekwentną rea- lizację w praktyce dydaktycznej. Doradztwo zawodowe w klasach VII i VIII szkoły podstawowej postrzegane jest przede wszyst- kim jako działanie przygotowujące uczniów do wyboru szkoły ponadpodstawowej, z mniejszym naciskiem na rozwój osobisty i planowanie kariery zawodowej. Na wcześniejszych etapach edukacyjnych – w klasach I-III i IV-VI – treści związane z poznawa- niem zawodów, rozwijaniem odpowiedzialności, samorozwojem czy kształtowaniem postaw wobec pracy pojawiają się głównie w kontekście wychowawczym i są wprowadzane w sposób okazjonalny. Nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej nie zawsze identyfikują te działania jako element systemowo zaplanowanego doradztwa zawodowego. Skutkuje to fragmentarycznością oraz ograniczoną ciągłością działań między poszczególnymi etapami edukacyjnymi. W zdecydowanej większości szkół podstawowych zatrudniony jest nauczyciel posiadający kwalifikacje doradcy zawodowego, który ukończył studia podyplomowe w zakresie doradztwa zawodowego. Obecność doradcy zawodowego determinuje jakość realizacji doradztwa zawo- dowego, ponieważ na ogół odpowiada on za tworzenie wewnątrzszkolnego systemu doradz- twa zawodowego, koordynację działań w szkole, współpracę z partnerami zewnętrznymi i jej systematyczność. Zatrudnienie w szkole doradcy zawodowego ma istotny związek z jakością działań, w tym: podejmowaniem i wykorzystywaniem współpracy z podmiotami zewnętrznymi i aktywnym uczeniu się, a także podejmowaniem działań projakościowych. Nauczyciele pełniący
245
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker