5. Wnioski
funkcję doradcy zawodowego częściej deklarują regularne wykorzystywanie dyskusji, debat czy analizy przypadków, pracy projektowej i zadań zespołowych oraz prowadzenie ewaluacji.
Ewaluacja działań doradczych prowadzona jest w ograniczonym zakresie. Z wypowiedzi na- uczycieli wynika, że działania ewaluacyjne podejmowane są najczęściej w kontekście wymogów zewnętrznych, a nie jako element wewnętrznej refleksji nad skutecznością podejmowanych działań. Oznacza to, że formalne podstawy systemu doradztwa są w dużej mierze zapewnione, natomiast wymagają one wzmocnienia w zakresie wdrażania, monitorowania, analizy efektów oraz planowania dalszego rozwoju. Zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele szkół podstawowych, w tym szczególnie nauczyciele doradcy zawodowi deklarują prowadzenie analizy zasobów uczniów. Nauczyciele podczas wywiadów potwierdzają, że proces rozpoznawania potencjału uczniów postrzegany jest jako działanie ciągłe, silnie osadzone w relacjach nauczyciel-uczeń, przejawiające się w codzien- nych interakcjach. Zakres tych działań w dużej mierze zależy od osobistego zaangażowania nauczyciela oraz jego przekonań dotyczących znaczenia doradztwa zawodowego w realizacji koncepcji uczenia się przez całe życie. W praktyce oznacza to, że rozwiązania organizacyjne w poszczególnych szkołach nie są realizowane według jednolitego standardu stosowanego we wszystkich klasach i przez wszystkich nauczycieli. Wielu nauczycieli intuicyjnie wprowadza w trakcie swoich zajęć działania nakierowane na rozwój kompetencji przekrojowych czy uczenia się przez całe życie, nie łącząc ich z zapisami w doku- mentach strategicznych. Znaczna część badanych nauczycieli nie identyfikuje formalnie po- jęcia „umiejętności przekrojowe”, jednocześnie deklarując podejmowanie działań służących rozwijaniu kompetencji, takich jak współpraca, kreatywność, odpowiedzialność czy umiejętność rozwiązywania problemów jako integralny element swojej pracy. Jednocześnie nie wszyscy nauczyciele potrafią precyzyjnie wskazać konkretne przykłady działań dydaktycznych rozwija- jących wybrane kompetencje, co bardziej wskazuje na pracę intuicyjną niż celową i świadomą strategię osiągania celów z zakresu doradztwa zawodowego. Zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele w średnim stopniu deklarują znajomość Rozporządze- nia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego . Natomiast poziom znajomości Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 w kontekście do- radztwa zawodowego u większości nauczycieli jest ograniczony – niewielki odsetek nauczycieli deklaruje znajomość dokumentu w stopniu wysokim. Nauczyciele nie będący doradcami oraz ci z najkrótszym stażem najpowszechniej deklarują nieznajomość dokumentu. Oceny te nie wskazują na pełne i pogłębione rozumienie dokumentów strategicznych określających kierunki rozwoju doradztwa zawodowego. Dyrektorzy deklarują współpracę z podmiotami zewnętrznymi, w szczególności z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz instytucjami reprezentującymi różne sektory rynku pracy, instytucjami kultury oraz służbami mundurowymi, a także placówkami doskonalenia zawodo- wego. Jednak nauczyciele nie zawsze uczestniczą bezpośrednio w tych działaniach, co wska- zuje na rozbieżność między realizacją zadań na poziomie instytucjonalnym a doświadczeniem indywidualnym poszczególnych nauczycieli.
246
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker